Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Vympel K 13 (НАТО-ның атауы: AA 2 "Атолл") – Кеңес Одағында жасалған, қысқа қашықтықтағы, инфрақызыл басқару жүйесі бар, әуеден әуеге атуға арналған зымыран. Ол сырт көрінісі мен жұмыс істеу принципі жағынан американдық AIM 9B Sidewinder зымыранына ұқсас, ол одан кері инженериялық әдіспен жасалған. Қазіргі заманғы зымырандармен алмастырылғанымен, ол көптеген елдерде кеңінен қолданылды.
The Vympel K 13 (NATO reporting name: AA 2 "Atoll") is a short range, infrared homing air to air missile developed by the Soviet Union. It is similar in appearance and function to the American AIM 9B Sidewinder from which it was reverse engineered. Although it since has been replaced by more modern missiles in frontline service, it saw widespread service in many nations.
Пайдалану тарихы
К-13 зымыралын Солтүстік Вьетнамның МиГ-21 ұшқыштары қолданған. NVAF-тің МиГ-21 ұшақтарының саны өте шектеулі болғандықтан, олардың жалпы тактикасы – америкалық құрамаға ең жоғары мүмкін жылдамдықпен жақындап, зымырандарды бірнеше рет атып, содан кейін қақтығыстан аулақтау үшін аймақтан ең жоғары жылдамдықпен кету болды. Синай түбегіндегі алты күндік соғыс кезінде Израиль осы зымырандардың бір бөлігін тартып алды. Олар соғыс кезінде 101-ші эскадрилья (Mirage IIICJ) және, мүмкін, 117-ші және 119-шы эскадрильялар, барлық Мираж эскадрильялары Израиль әуе күштерінің құрамында қолданылды. 1960 жылдардың соңы мен 1970 жылдардың басында израильдіктер ондаған МиГтерді атып түсірді, бірақ бұл зымыранды пайдалануда сәттілік болған жоқ, себебі израильдік ұшқыштар пушкаларды немесе Шафрр 1 және Шафрр 2 сияқты жергілікті зымырандарды қолдануды артық көрді. K3 немесе K13 зымырандары 1971 жылғы Үнді-Пакистан соғысында Үндістан Әуе күштері қолданды; олар МиГ-21FL-ге орнатылып, кем дегенде екі-төрт пакистандық F 104 Starfighter ұшағын атып түсіру үшін пайдаланылды. Олар 1973 жылы Йом Киппур соғысында араб әуе күштерімен, ал 1980-1988 жылдар аралығында Иран-Ирак соғысында Ирак әуе күштерімен қолданылды. 1981 жылдың 19 тамызында, 1981 жылғы Сидра шығанағы оқиғасы кезінде Ливия Әуе күштерінің Су-22 ұшағы АҚШ Әскери-теңіз күштерінің F 14A ұшағына қарсы K 13 зымыранын тікелей атып жіберді; зымыраннан қашып құтылды.
The K 13 missile was used by North Vietnamese MiG 21 pilots. Due to the NVAF's very limited number of MiG 21s, their common tactic was to approach an American formation at maximum reasonable speed, fire their missiles in volleys, and exit the area at maximum speed to avoid engagement. Some of these missiles were seized by Israel during the Six Day War in the Sinai Peninsula. They were used during the War of Attrition, by Squadron 101 (Mirage IIICJ) and probably also by 117 and 119 squadrons, all Mirage squadrons of the Israeli Air Force. In the late 1960s and early 1970s, the Israelis shot down dozens of MiGs – but there had been no success in using this missile, as Israeli pilots preferred to use cannons or indigenous missiles such as Shafrir 1 and Shafrir 2. K 3 or K 13 missiles were also used during the Indo Pakistani War of 1971 by the Indian Air Force; they were integrated on MiG 21FLs and used to shoot down at least two to four Pakistani F 104 Starfighters. They were used during the Yom Kippur War by the Arab Air Forces in 1973, and during the Iran–Iraq War by the Iraqi Air Force between 1980 and 1988. On 19 August 1981, during the 1981 Gulf of Sidra incident, a Libyan Air Force Su 22 fired a K 13 missile head on at approaching US Navy F 14As; the missile was evaded.