Дороти Томпсон: Америкалық журналист және радио хабаршысы
Dorothy Thompson
Дорoти Тoмпсон – американ журналисі, радио хабаршысы (1893-1961). Нацистік Германиядан қуылған алғашқы американ журналисі, соғыс сарапшысы. Тарихқа енген журналист!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық журналист және радио хабаршысы (1893–1961)
American journalist and radio broadcaster (1893–1961)
Дороти Селин Томпсон (9 шілде 1893 – 30 қаңтар 1961) – американдық журналист және радио хабаршысы. Ол 1934 жылы нацистік Германиядан қуылған алғашқы американдық журналист және 1930 жылдары радиода жаңалықтарды талдаған аз ғана әйелдердің бірі болды. Томпсонды кейбіреулер «Америка журналистикасының бірінші ханымы» деп санайды, ал 1939 жылы Time журналы оны Элеонора Рузвельтпен бірдей ықпалды деп мойындады. Оның 1939 жылдың 23 тамызынан 6 қыркүйегіне дейінгі аралықтағы Еуропадағы жағдай және Екінші дүниежүзілік соғыстың басталуы туралы NBC радиосындағы түсіндірулері мен талдаулары 2023 жылы Конгресс кітапханасы ұлттық дыбыс мұрасының «мәдени, тарихи немесе эстетикалық маңыздылығы» негізінде Ұлттық жазбалар тізіліміне енгізу үшін таңдалды.
Dorothy Celene Thompson (July 9, 1893 – January 30, 1961) was an American journalist and radio broadcaster. She was the first American journalist to be expelled from Nazi Germany in 1934 and was one of the few women news commentators broadcasting on radio during the 1930s. Thompson is regarded by some as the "First Lady of American Journalism" and was recognized by Time magazine in 1939 as equal in influence to Eleanor Roosevelt. Recordings of her NBC Radio commentary and analysis of the European situation and the start of World War II (from Aug. 23 Sept. 6, 1939) were selected by the Library of Congress for preservation in the National Recording Registry in 2023, based on their "cultural, historical or aesthetic importance in the nation’s recorded sound heritage."
Өмір және мансап
Дороти Томпсон 1893 жылы Нью-Йорк штатының Ланкастер қаласында Питер мен Маргарет (Грисон) Томпсонның үш баласының бірі болып дүниеге келді. Оның бауырлары Питер Уиллард Томпсон және Маргарет Томпсон (кейін Хауард Уилсон әйелі) болды. 1901 жылы сәуір айында Томпсон жеті жасқа толғанда анасы қайтыс болды, соның салдарынан Питер, методист пасторы, балаларын өзі тәрбиелеуге мәжбүр болды. Әкесі көп ұзамай қайтадан үйленді, бірақ Дороти оның жаңа әйелі Элизабет Эббот Томпсонмен жақсы тіл табыса алмады. 1908 жылы әкесі Томпсонды Чикагоға, екі әпкесімен бірге тұруға жіберді, осылайша олардың арасындағы қарым-қатынас шиеленісін болдырмақшы болды. Чикагода ол екі жыл Льюис институтында оқыды, содан кейін Сиракуз университетіне үшінші курсқа ауысты. Сиракузда ол саясат және экономиканы оқып, 1914 жылы бакалавр дәрежесімен үздік дипломмен аяқтады. Ол көптеген әйелдерден айырмашылығы, білім алу мүмкіндігіне ие болғандықтан, әйелдердің сайлау құқығы үшін күресуге әлеуметтік жауапкершілік сезінді, бұл оның қанаттанған саяси нанымының негізіне айналды. Бітіргеннен кейін Томпсон Буффалоға көшіп, әйелдердің сайлау құқығы үшін күреске қатысты. Сайлау құқығы қозғалысында болған кезінде Томпсон Нью-Йорк қаласында жарнама және PR жұмыстарын атқарды, сондай-ақ The New York Times және New York Herald Tribune газеттеріне әлеуметтік әділдік тақырыбында пікір мақалаларын жазды. 1920 жылы журналистік мансапты іздеу үшін шетелге кетті.
Dorothy Thompson was born in Lancaster, New York, in 1893, one of three children of Peter and Margaret (Grierson) Thompson. Her siblings were Peter Willard Thompson and Margaret Thompson (later Mrs. Howard Wilson). Her mother died in April 1901 when Thompson was seven, leaving Peter, a Methodist minister, to raise his children alone. Their father soon remarried, but Dorothy did not get along with his new wife, Elizabeth Abbott Thompson. In 1908, her father sent Thompson to Chicago to live with his two sisters to avoid further conflict. In Chicago she attended Lewis Institute for two years and earned an associate degree before transferring to Syracuse University as a junior. At Syracuse, she studied politics and economics and graduated cum laude with a bachelor's degree in 1914. Because she had the opportunity to be educated, unlike many women of the time, Thompson felt that she had a social obligation to fight for women's suffrage, which would become the base of her ardent political beliefs. Shortly after graduation, Thompson moved to Buffalo and became involved in the women's suffrage campaign. During her time in the suffrage movement, Thompson also did advertising and publicity work in New York City and contributed op eds on social justice to The New York Times and the New York Herald Tribune. In 1920, she went abroad to pursue a journalism career.
Еуропадағы журналистика
Томпсон 1920 жылы маусым айында Лондонға кемемен барып, шетел тілшісі болып жұмыс істеді. Ол Халықаралық жаңалықтар агенттігіне (INS) мақалалар жіберіп, тамыз айында Ирландияға сапар шекті, сонда Синн Фэйн қозғалысының жетекшісі Теренс Максуинимен соңғы сұхбатты жүргізді. Сұхбат болған күні, 12 тамызда, Максуини британ үкіметі тарапынан бүлік қоздырды деген айыппен тұтқындалды; ол екі айдан кейін аштықпен түрмеде қайтыс болды. Венада жұмыс істеген кезде Томпсон неміс тілін жетік меңгерді. Ол Джон Гүнтер және Г.Е.Р. Гедье атты тілшілермен танысып, олармен бірге жұмыс істеді. 1925 жылы ол «Public Ledger» газетінің Орталық Еуропалық бюросының басшысы болып тағайындалды. 1927 жылы ол жұмысынан кетіп, көп ұзамай «New York Evening Post» газеті оны Германиядағы Берлин бюросының жетекшісі етіп тағайындады. Осы кезеңде Томпсон көптеген әдеби достар тапты, әсіресе эмигрант неміс жазушыларының арасында. Осы жылдардағы таныстарының ішінде Одон фон Хорват, Томас Манн, Бертольт Брехт, Стефан Цвейг және Фриц Кортнер болды. Ол Карл Цукмайермен жақын достық қарым-қатынас орнатты. Берлинде ол неміс жазушысы Криста Винслоупен лесбияндық қатынасқа түсті, тіпті үйленген кезінде де "сүйіскенге құқығы бар" деп мәлімдеді. Томпсонның шетелдегі ең маңызды жұмысы 1930-шы жылдардың басында Германияда өтті. Оның өмірбаяын жазған Курт былай деп жазды: "Кейін, нацизмнің күші Еуропаны жайлағанда, Томпсоннан оның 'кішкентай адам' туралы сөзін түсіндіруді сұрады. 'Мен әлі де ол кішкентай адам деп ойлаймын', - деді ол. 'Ол кішкентай адамның бейнесі'. Нацизмнің өзі 'барлық түрдегі жалпы орташалықтың бейнесі' еді."
Thompson boarded a ship to London in June 1920 to become a foreign correspondent. Beginning by submitting articles to the International News Service (INS), she went to Ireland in August and was the last to interview the Sinn Féin Irish independence leader Terence MacSwiney. Later on the day of the interview, Aug. 12, MacSwiney was arrested for sedition by the British government; he died in prison on a hunger strike two months later. While working in Vienna, Thompson became fluent in German. She met and worked alongside correspondents John Gunther and G. E. R. Gedye. In 1925, she was promoted to Chief of the Central European Service for the Public Ledger. She resigned in 1927 and, not long after, the New York Evening Post appointed her head of its Berlin bureau in Germany. During this time Thompson cultivated many literary friends, particularly among exiled German authors. Among her acquaintances from this period were Ödön von Horváth, Thomas Mann, Bertolt Brecht, Stefan Zweig and Fritz Kortner. She developed a close friendship with author Carl Zuckmayer. In Berlin she got involved in a lesbian affair with German author Christa Winsloe, while still married, claiming "the right to love". Thompson's most significant work abroad took place in Germany in the early 1930s. Biographer Kurth wrote: "Later, when the full force of Nazism had crashed over Europe, Thompson was asked to defend her 'Little Man' remark. 'I still believe he is a little man,' she replied. 'He is the apotheosis of the little man.' Nazism itself was 'the apotheosis of collective mediocrity in all its forms.' "
Германиядан шығарылу
Томпсонның нацистерге қарсы журналистикасы және әсіресе "Мен Гитлерді көрдім" кітабындағы Гитлердің бейнесі оны Германиядан қуылған алғашқы американдық журналист етті. 1934 жылдың 25 тамызында ол Берлиндегі "Адлон" қонақ үйіндегі бөлмесіне Гестапо агенті жеткізген қуғынға ұшырату туралы бұйрық алды. Оған елден кетуге 24 сағат берілді. 1941 жылы Томпсон "Харпер" журналы үшін "Кім нацист болады?" деген мақала жазды.
Thompson's anti Nazi journalism and, in particular, her depiction of Hitler in her book, I Saw Hitler, led to her becoming the first American journalist to be expelled from Germany. On August 25, 1934, she received the expulsion order, delivered by a Gestapo agent to her hotel room in the Hotel Adlon, Berlin. She was given 24 hours to leave the country. In 1941, Thompson wrote "Who Goes Nazi?" for Harper's.
Сионизм және Израиль мемлекеті
Томпсон 1920 жылы Еуропаға алғаш рет саяхаттағаннан бері сионистік қозғалысқа ықылас білдірді. Сапары барысында ол Лондонға Халықаралық сионистік конференцияға жол тартқан делегаттармен қозғалысқа қатысты "көптеген әңгімелер" жүргізді. 1930-жылдардың соңында Томпсон Еуропадағы қуғын-сүргіннен қашып келген еврей босқындарының басты жақтаушысы ретінде танылғанда, ол сионистік мемлекет қайраткері Хайм Вейцманмен және Хайм Вейцманның АҚШ-тағы өкілі Майер Вейсгалмен жақын байланыс орнатты. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Томпсон бейтарап бақылаушы болғаннан қозғалыстың жақтаушысына айналды. Ол 1942 жылғы Билтмор конференциясында негізгі спикер болды, ал соғыс аяқталған кезде сионизмнің ең тиімді өкілдерінің бірі саналды. Дегенмен, Томпсонның қозғалысқа деген көзқарасы өзгере бастады, әсіресе 1945 жылы Палестинаға жасаған сапарынан кейін, себебі ол қозғалыстың оңшыл жақтастарының әрекеттеріне көбірек алаңдады, соның ішінде британдықтарға қарсы терроризмнің күшеюіне алаңдады. Оңшыл сионистік терроризмді сынаған бірнеше мақала жазғаннан кейін Томпсон күшті қарсылыққа тап болды, бұл оны еврей сионизміне қарсы ұйымның басшыларымен, яғни Америкалық еврейлер кеңесімен ынтымақтасуға итермеледі. 1950 жылы ол Commentary журналында американдық сионизмді сынап, екіұшты адалдық туралы айтқаннан кейін қарсылық одан да күшейді. Бұл антисемитизм айыптауларын қамтыды, Томпсон Израильге деген дұшмандық американдық баспасөз саласында "кәсіби өлімге" тең екені туралы ескертілгеннен кейін оларды күшпен жоққа шығарды. Соңында ол сионизм – мәңгілік соғыстың себебі деген қорытындыға келді. Томпсон сионистік қозғалыстан алшақтаған сайын палестиналық босқындардың жақтаушысы болды. 1950 жылы Таяу Шығысқа сапар жасағаннан кейін Томпсон Таяу Шығыстың американдық достарын құруға қатысты, бұл ұйым ЦРУ-мен құпия қаржыландырылды.
Thompson had been sympathetic to the Zionist movement since she first travelled to Europe in 1920. During her visit, she had "endless discussions" about the movement with delegates who were traveling to the International Zionist Conference which was then being held in London. In the late 1930s, as Thompson emerged as a leading advocate for Jewish refugees who were fleeing from persecution in Europe, she grew close to the Zionist statesman Chaim Weizmann and she also grew close to Meyer Weisgal, Chaim Weizmann's lieutenant in the US. As World War II unfolded, Thompson went from being a sympathetic commentator to being an outright advocate for the movement. She was a keynote speaker at the 1942 Biltmore Conference, and by the war's end, she was regarded as one of the most effective spokespersons for Zionism. However, Thompson's attitude towards the movement had already begun to shift, most especially after a 1945 trip to Palestine, because she grew more concerned about the activities of the movement's right wing adherents, she was especially troubled by its escalating terrorism against the British. After penning several columns which were critical of right wing Zionist terrorism, Thompson provoked a tremendous backlash that ultimately led her to cooperate with the leaders of the Jewish anti Zionist organization, the American Council for Judaism. After she raised the specter of dual loyalty by publishing a 1950 critique of American Zionism in Commentary, that backlash grew more intense. This included accusations of anti Semitism, which Thompson strongly rebuffed, after being warned that hostility toward Israel was, in the American press world, "almost a definition of professional suicide". She eventually concluded that Zionism was a recipe for perpetual war. As Thompson's distance from the Zionist movement grew, she became an advocate for Palestinian refugees. After she travelled to the Middle East in 1950, Thompson was involved in the founding of the American Friends of the Middle East, an organization which was secretly funded by the CIA.
Жеке өмір
Ол үш рет тұрмысқа шықты, ең әйгілісі – екінші күйеуі, әдебиет бойынша Нобель сыйлығының иегері Синклер Льюиспен некелескені. Жұбайлар 1942 жылы ажырасты.
She was married three times, most notably, she was married to her second husband, the Nobel Prize in literature winner Sinclair Lewis. The couple divorced in 1942.
Танымал мәдениетте
Оның Синклер Льюиске үйленуі Шерман Йелленнің Бродвейдегі "Жұрт танымайтын жандар" пьесасының сюжеті болды, онда оның рөлін Лоис Нетлтон сомдады. Пьеса 1979 жылдың 4 наурызында көрсетілімге қойылып, тоғыз қойылымнан соң жабылды.
Her marriage to Sinclair Lewis was the subject of Sherman Yellen's Broadway play Strangers, where she was played by Lois Nettleton. The play opened on March 4, 1979, and closed after nine performances.
Дороти Томпсонның үнсіз қалуы
2014 жылы Alternate Focus медиа компаниясы «Дорроти Томпсонды үнсіздендіру» деген 90 минуттық деректі фильмге қаржы жинады. Жобаға «Егер американдықтар білсе» ұйымының негізін қалаушы Элисон Вейр демеушілік етті.
In 2014 the media company Alternate Focus was raising money for a 90 minute documentary entitled The Silencing of Dorothy Thompson. The project had the backing of Alison Weir, the founder of If Americans Knew.