Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Стерин – формуласы бар органикалық қосылыс. Оның молекуласы гонаннан C3 позициясындағы сутек атомын гидроксил тобымен алмастыру арқылы туындайды. Сондықтан ол гонан спирті болып табылады. Көбінесе, гонан құрылымын, қосымша функционалдық топтарды және/немесе гонаннан алынған өзгертілген сақина жүйелерін қамтитын кез келген қосылыстар стероидтер деп аталады. Демек, стериндер – стероидтердің кіші тобы. Олар эукариоттардың көпшілігінде, соның ішінде өсімдіктерде, жануарларда және саңырауқұлақтарда табиғи түрде кездеседі, сондай-ақ кейбір бактериялар да өндіре алады (бірақ бұл, әдетте, басқа функциялармен байланысты). Жануар стериндерінің ең танымал түрі – холестерин, ол жасуша мембранасының құрылымы үшін өте маңызды және майда еритін витаминдер мен стероид гормондарының алғы құралы болып табылады. Техникалық тұрғыдан алғанда спирт болғанымен, стериндер биохимиктер тарапынан липидтер (терминнің кең мағынасында майлар) класына жатқызылады.
Sterol is an organic compound with formula , whose molecule is derived from that of gonane by replacement of a hydrogen atom on C3 position by a hydroxyl group. It is therefore an alcohol of gonane. More generally, any compounds that contain the gonane structure, additional functional groups, and/or modified ring systems derived from gonane are called steroids. Therefore, sterols are a subgroup of the steroids. They occur naturally in most eukaryotes, including plants, animals, and fungi, and can also be produced by some bacteria (however likely with different functions). The most familiar type of animal sterol is cholesterol, which is vital to cell membrane structure, and functions as a precursor to fat soluble vitamins and steroid hormones. While technically alcohols, sterols are classified by biochemists as lipids (fats in the broader sense of the term).
Фитостеролдар
Фитостеролдар – өсімдіктерде табиғи түрде кездесетін стеролдар. Кемпестерол, ситостерол және стигмастерол – фитостеролдардың маңызды мысалдары.
Phytosterols are sterols naturally found in plants. Notable examples of phytosterols include campesterol, sitosterol, and stigmasterol.
Зоостеролдар
Зоостеролдар – жануарларда табиғатта кездесетін стеролдар. Ең маңызды зоостерол – холестерин.
Zoosterols are sterols found in animals. The most significant zoosterol is cholesterol.
Микостеролдар
Саңырауқұлақтарда табылған стерольдер микостерольдер деп аталады. Көбінесе ергостерол мысалы келтіріледі, ол саңырауқұлақтың жасушалық мембранасында болатын микостерол, және жануарлар жасушаларындағы холестерол сияқты қызмет атқарады.
Sterols found in fungi are called mycosterols. A common example is ergosterol, a mycosterol present in the cell membrane of fungi, where it serves a role similar to cholesterol in animal cells.
Биохимиядағы рөлі
Стериндер және олармен байланысты қосылыстар эукариоттық организмдердің физиологиясында маңызды рөл атқарады және өсімдіктер, жануарлар мен саңырауқұлақтың қалыпты физиологиясы үшін қажет. Мысалы, холестерин жануарлардың жасуша мембранасының құрамына кіреді, онда ол жасуша мембранасының сұйықтығына әсер етеді және даму сигналдарында екінші хабаршы ретінде қызмет етеді. Адамдар мен басқа жануарларда кортикостероидтар, мысалы кортизол, жасушалық байланыс және жалпы метаболизмде сигналдық қосылыстар ретінде әрекет етеді. Стериндер адам терісінің майларының жиі кездесетін құрамдас бөліктері болып табылады.
Sterols and related compounds play essential roles in the physiology of eukaryotic organisms, and are essential for normal physiology of plants, animals, and fungi. For example, cholesterol forms part of the cellular membrane in animals, where it affects the cell membrane's fluidity and serves as secondary messenger in developmental signaling. In humans and other animals, corticosteroids such as cortisol act as signaling compounds in cellular communication and general metabolism. Sterols are common components of human skin oils.
Фитостеролдар тамақтануға қосымша ретінде
Фитостеролдар, көбінесе өсімдік стеролдары деп аталады, клиникалық сынақтарда адам ішегіндегі холестерин сіңірілу орындарын бөгеп, осылайша адам организмінде холестерин сіңірілуін азайтуға көмектесетіні дәлелденді. Қазіргі уақытта АҚШ-тың Тамақ және Дәрі-дәрмек басқармасы оларды тамаққа қосымша ретінде қолдануға рұқсат берген; алайда, олар холестерин ғана емес, басқа да маңызды қоректік заттардың сіңірілуін де тоқтатуы мүмкін деген қауқып бар. Американдық Жүрек қауымдастығы қазіргі таңда жоғары холестерин деңгейі анықталған адамдар ғана өсімдік стеролдарына қосымша көмек алуларын, ал жүкті әйелдер мен бала емізетін аналар оларды қабылдамауларын ұсынады. Алдын ала зерттеулер фитостеролдардың қатерлі ісікке қарсы әсерге ие екенін көрсетті.
Phytosterols, more commonly known as plant sterols, have been shown in clinical trials to block cholesterol absorption sites in the human intestine, thus helping to reduce cholesterol absorption in humans. They are currently approved by the U. S. Food and Drug Administration for use as a food supplement; however, there is some concern that they may block absorption not only of cholesterol, but of other important nutrients as well. At present, the American Heart Association has recommended that supplemental plant sterols be taken only by those diagnosed with elevated cholesterol, and has particularly recommended that they not be taken by pregnant women or nursing mothers. Preliminary research has shown that phytosterols may have anticancer effects.
Химиялық жіктелуі мен құрылысы
Стериндер – стероидтердің бір тобы, олардың А сақинасының 3-позициясында гидроксил тобы болады. Олар ацетил кофермент А-дан HMG CoA редуктаза жолы арқылы синтезделетін амфипатиялық липидтер. Молекуланың жалпы құрылымы өте жазық. А сақинасындағы гидроксил тобы полярлы, ал алифалық тізбектің қалған бөлігі поляр емес.
Sterols are a subgroup of steroids with a hydroxyl group at the 3 position of the A ring. They are amphipathic lipids synthesized from acetyl coenzyme A via the HMG CoA reductase pathway. The overall molecule is quite flat. The hydroxyl group on the A ring is polar. The rest of the aliphatic chain is non polar.