Кіріспе

Американдық фотожурналист (1919–1965)

Джорджетт Луиза Мейер (14 наурыз 1919 – 4 қараша 1965), Дики Чапель деген атпен танымал, – Екінші дүниежүзілік соғыстан бастап Вьетнам соғысында қаза тапқанға дейін соғыс тілшісі ретінде жұмыс істеген американдық фотожурналист.

Ерте өмір

Шапель Висконсин штатының Милуоки қаласында дүниеге келді және Шорвуд орта мектебінде оқыды. Он алты жасында ол Массачусетс технология институтында авиациялық жобалау сабақтарына қатысты. Бірақ көп ұзамай ол үйіне қайтып, жергілікті әуежайда жұмыс істеді, ұшақтарды жобалаудың орнына оларды жүргізуді үйренуді үміттенеді. Алайда, анасы оның ұшқыштардың бірімен махаббат қарым-қатынаста екенін білген соң, Шапель Флорида штатының Корал Габлз қаласында әжесі мен атасымен бірге тұруға мәжбүр болды. Ол жерде ол әуе шоуы үшін баспасөз релиздерін жазды, соның нәтижесінде Кубаның Гавана қаласына жұмысқа жіберілді. Шапельдің "The New York Times" газетіне Кубадағы әуе шоуындағы апат туралы жіберген мақаласы "Transcontinental and Western Air" (TWA) редакторының назарына ілігіп, ол Нью-Йорк қаласына көшіп кетті. TWA жарнамалық бюросында жұмыс істей жүріп, ол 1940 жылдың қазан айында күйеуі болған Тони Чапельмен апта сайын фотосурет сабақтарын бастады. Соңында ол TWA-дағы жұмысын тастап, портфолио жинады және 1941 жылы оны "Look" журналына сатты.

Кейінгі өмірі

Фидель Кастроны ерте қолдағанына қарамастан, Шапель коммунизмге қарсы болды және Вьетнам соғысының басында осы пікірін ашық білдірді. Оның 1960-шы жылдардың басындағы репортаждарында Оңтүстік Вьетнамда күресіп, қаза тапқан американдық әскери кеңесшілер мен Нгуен Лак Хоа әкесі басқарған коммунизмге қарсы жасақтар мақталып айтылды. Дики жынысына байланысты ешқандай жеңілдік алған жоқ. Шапель 1965 жылғы 4 қарашада, Оңтүстік Вьетнамның Куанг Нгай провинциясындағы Чу Лай қаласынан оңтүстікке қарай 16 шақырым жерде жүргізілген «Қара мысық» операциясы кезінде теңізшілер взводымен бірге қарауылда жүргенде қаза тапты. Оның алдындағы лейтенант қол гранатасы бекітілген миналық снарядтан тұратын сымдық тұзаққа басқан. Шапельдің мойнына металл сынықтары тиіп, мойын артериясы кесілді, ол осыдан кейін көп ұзамай қайтыс болды. Оның соңғы сәттерін Анри Хьюэ фотоға түсірді.

Марапаттар

Шетелдегі журналистер клубының кез келген медиадағы ең үздік репортажы үшін, ерекше батылдық пен белсенділік талап ететін George Polk сыйлығы. Ұлттық баспасөз фотографтары қауымдастығының 1963 жылғы "Газетте фотосуреттерді ең жақсы пайдалануы" сыйлығы, оның Вьетнамдағы жауынгерлік дайындыққа келген теңізшінің суреті "Милвоки Журнал" газетінде жарияланды. АҚШ Теңізшілер корпусының жауынгерлік тілшілер қауымдастығы ұсынған "Құрметті қызмет" сыйлығы. Милуоки баспасөз клубы оны қайтыс болған күнінің 50 жылдығына орай атақтың залына енгізді.

Мұра

Теңіз жауынгерлері лигасы, АҚШ Теңіз жауынгерлері корпусымен бірлесіп, оның есімін қадірлеу үшін жыл сайын Дики Чапелл сыйлығын табыс етеді. Бұл сыйлық АҚШ Теңіз жауынгерлері корпусының әскери қызметшілерінің моральдық жағдайына, әл-ауқатына және денсаулығына ең көп үлес қосқан әйелді марапаттайды. 1966 жылы оның қаза болған жеріне жақын ескерткіш орнатылып, оған: "Ол біздің арамызда болды, оны қатты сағынамыз" деген сөздер жазылған тақта бекітілді. Чапель "No Job for a Woman: The Women Who Fought to Report WWII" (2011) деректі фильміндегі көрнекті тұлғалардың бірі. Милуоки Пресс Клубы 2014 жылдың қазан айында оны өзінің Даңқ залына енгізді. 2015 жылы Милуоки PBS "Мұржалы сырғалардың артында: Дики Чапель – соғыс фотожурналисінің тарихы" атты оның өміріне арналған деректі фильмді шығарды. 2017 жылы Теңіз жауынгерлері корпусының жауынгерлік тілшілер қауымдастығының жылдық кешінде Чапель құрметті теңізші деп жарияланды. 2023 жылдың шілдесінде Лорисса Ринехарттың "Бірінші майданға: Дики Чапель – белгілі соғыс тілшісінің айтылмаған тарихы" атты Чапельдің тағы бір өмірбаяны St. Martin's Press баспасынан жарық көрді.

Үлестер

"Кастро қалай жеңді" (1962). Осанка, Франклин Марк және Сэмюэл П. Элутингтон (1962). Қазіргі партизандық соғыс: Коммунистік партизандық қозғалыстармен күресу, 1941–1961. Нью-Йорк: Гленконың еркін баспасы. 325–335 бб.