Кіріспе
Флагтарды пайдалану арқылы байланыс
Флаг сигналдары – сигналдарды беру үшін флагтар немесе туларды қолданудың түрлі әдістерін білдіреді. Флагтардың әрқайсысы жеке сигнал ретінде мағынаға ие болуы мүмкін, немесе екі немесе одан көп флагтардың өзара орналасуы белгілі бір символдарды білдіру үшін өзгертілуі мүмкін. Флаг сигналдары радионың ойлап табылуына дейін алыс қашықтықта хабарласуға мүмкіндік берді және әлі де көбінесе кемелермен байланыста қолданылады.
Байрақты көтергіштің сигнализациясы
Байрақты көтергіш сигнализациясы – бір немесе бірнеше байрақтарды (немесе флагштоктарды) бір мезгілде белгіленген жақта ұшыру, және әдетте осындай құралдармен сигнал берудің кез келген әдісі. Әрбір байрақтың өзіндік пішіні мен түстерінің үйлесімі болады. Әрбір байрақ немесе байрақтардың комбинациясының алдын ала белгіленген мәні немесе "коды" бар. Халықаралық сигналдар кодексі халықаралық қолдануға жарамды байрақтардың стандартты жиынтығын және оған сәйкес әліпбиді, сондай-ақ стандартты кодтар жиынтығын анықтайды. Байрақты көтергіш сондай-ақ қайық жарыстарында, жақындап келе жатқан ауа райының нашарлауы туралы ескерту үшін және басқа да арнайы қолдануларда қолданылады. Теңізде байрақ сигнализациясының ұзақ тарихы бар, әсіресе радио пайда болғанға дейін, және көптеген жағдайларда сигнал берудің басты құралы болып табылады. Әскери-теңіз байрақ сигнализациясында қосымша байрақтар мен кеңейтілген сигналдар тізімі идентификация және командалар үшін, сондай-ақ азаматтық мақсаттар үшін қолданылады. Көптеген теңіз флотының өздеріне тән немесе құпия кодтары бар және қосымша туларды пайдаланады. Белгілеуші байрақ байрақ сигналының Халықаралық сигналдар кодексі (ICS) сигналы немесе теңіз сигналы ретінде түсіндірілуге арналғандығын көрсету үшін қолданылады. АҚШ Әскери-теңіз флоты 68 байрақтан тұрады, оның ішінде әрбір әріпке және әр санға арналған байрақтар тактикалық немесе әкімшілік сипаттағы хабарларды жеткізу үшін қолданылады.
Семафор
Байрақ семафоры сигнализациясы әріптерді көрсету үшін екі жалауды, оларды нақты белгілі бір позицияда ұстап қолданады. Бұл әдіс қарапайым жабдықты талап етеді, бірақ нашар ауа-райы салдарынан көрінбей қалуы мүмкін. Тұрақты орнатылған семафор станцияларының тізбегі – семафор желісі деп аталады және электр телеграф ойлап табылғанға дейін, орташа еңбектегі қашықтықтарда хабар алмасудың ең жылдам тәсілі болып саналды.
Виг-ваг туы
1850 жылдары АҚШ армиясының майоры Альберт Джей Майер, медициналық білімі бар хирург, тудың (немесе түнде от шамы немесе шам) оңға немесе солға қозғалысын пайдаланатын жүйені әзірледі. Майердің жүйесі бір туды қолданды, ол нүктелер мен сызықтардан тұратын Морзе кодына ұқсас екілік кодпен жұмыс істеді. Бұл әдіс кейде «қолмен сигнал беру» немесе «қолмен шайқау» деп аталады. Бұрынғы оптикалық телеграфтан гөрі мобильді, себебі бір туды ғана қажет етті, осы код Америка Азамат соғысындағы екі жақтың Сигнал корпусының әскерлері тарапынан кеңінен қолданылды. (Оны алғаш рет 1861 жылы Булл-Раның бірінші шайқасында Конфедерация лейтенанты Эдвард Портер Александр қолданды. Бұл кодта әліпби әрпі бір тудың, дискінің немесе шамның үш позициясына сәйкес келетін. Тулардың мөлшері екі, төрт немесе алты фут (60, 120 немесе 180 см) шаршы болатын және көбінесе ақ шаршы ортасы бар қызыл немесе қара тулар, немесе қызыл шаршы ортасы бар ақ тулар болып табылды. Дискілердің диаметрі 30-46 см аралығында болды, металл немесе ағаштан жасалған және матамен жабылған. Туларға қарағанда қолдану оңай, күндізгі уақытта байланыс құрудың басқа бір тәсілін ұсынды. Шамдар таяқшаға бекітілген керосин шамдарынан тұрды. Сигнал берушінің алдына қосымша «аяқ шам» қойылып, анықтамалық нүкте ретінде пайдаланылды, бұл шамның қозғалысын қабылдаушыға түсінуді жеңілдетті. Майердің коды үштік (үш символ) болды. Дегенмен, әріптер үшін оның тек екі символы ғана қолданылды, сондықтан ол негізінен екілік болып саналады. Үшінші символ тек басқару белгілерінде пайда болды. Әр символ үш негізгі қозғалыстың (элементтердің) комбинациясынан тұрды. Бейтарап позицияда сигнал беруші құрылғыны тік және қозғалмай, басынан жоғары ұстайтын. Бірінші қозғалыс құрылғыны сигнал берушінің оң жағына төмен түсіріп, содан кейін жылдам тік күйіне қайтарудан басталады. Екінші қозғалыс құрылғыны сол жағына төмен түсіріп, бастапқы позициясына қайтарудан тұрады. Үшінші қозғалыс құрылғыны сигнал берушінің алдына төмен түсіріп, содан кейін тік күйіне қайтарудан тұрады. Морзе коды сияқты, бірақ Майердің бастапқы кодынан айырмашылығы, бұл екілік кодтың әр символы үшін белгілі бір ұзындық болмады. Мысалы, «i» әрпі «2» деп кодталса, «d» әрпі «222» деп кодталды. Майердің 1866 жылғы нұсқаулығында төрт элементтен тұратын, ал 1872 жылғы нұсқаулығында үш элементтен тұратын, белгілі бір ұзындықтағы кодтар келтірілген. Алайда, бұл кодтардың кеңінен қолданылғанына ешқандай дәлел жоқ. 1872 жылғы нұсқаулықта төрт элементтен тұратын өзгермелі ұзындықтағы код бар, Майердің сөзіне сәйкес, оны армия қолданған, бірақ ол тоқтатылды.