Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жаңа Зеландия саясаткері (1942–2021)
New Zealand politician (1942–2021)
Рана Дональд Вайтай (26 қараша 1942 – 8 мамыр 2021) – Жаңа Зеландия саясаткері және заңгер. Ол 1996 жылдан 1999 жылға дейін Жаңа Зеландияның Бірінші партиясы және Маури Тынық мұхиты партиясы атынан Те Пуку о Те Уануа сайлау округін білдіретін Жаңа Зеландия Парламентінің депутаты болды. Кейіннен ол Вангануи аудандық кеңесінің мүшесі қызметін атқарды.
Rana Donald Waitai (26 November 1942 – 8 May 2021) was a New Zealand politician and lawyer. He was a member of the New Zealand House of Representatives representing Te Puku o Te Whenua, for the New Zealand First Party and Mauri Pacific Party from 1996 to 1999. He later served as a member of the Wanganui District Council.
Алғашқы жылдар
Оның әкесі Те Ранги Короинго Те Ореоре Уайтай (1912 жылдың тамызы – 1989) Лоуэр-Хатт қаласында туып, сонда қайтыс болды. Оның анасы Мейвис Лилиан Уайтай (құрметті аты Виндусс) (1912 жылдың мамыры – 1997) Нельсон қаласында туып, Лоуэр-Хаттта қайтыс болды. Рана Уайтай 1966 жылдан 1995 жылға дейін Те Ароха Энн Руру Стэнтонмен бірге өмір сүрді және олардың төрт қызы болды.
His father was Te Rangi Koroingo Te Oreore Waitai (August 1912 – 1989) born and died in Lower Hutt. His mother was Mavis Lillian Waitai (née Winduss) (May 1912 – 1997) born in Nelson and died in Lower Hutt. Rana Waitai was the partner of Te Aroha Ann Ruru Stanton from 1966 to 1995 and they had four daughters.
Мансап
Уангуй техникалық колледжін (қазіргі Уангуй қалалық колледжі) бітіргеннен кейін Вайтай 1961 жылы Уангуйде тоңазытушы жұмысшысы, 1961 жылы Кариойда орман шаруашылығы жұмысшысы, сондай-ақ фабрикада жұмыс істеді. Кейін ол Веллингтонда пробация офицері болып оқыды және 1965 жылы Жаңа Зеландия полициясына қабылданып, қызметке кірді. 1979 жылы Вайтай полицияның Ұлттық бас штабында кезекші инспектор болып жұмыс істеген кезде Air New Zealand Flight 901 Эребус тауына құлап түсті. Ол үйде болған бас инспектор Брайан Дэвиске телефон соғып: "Бізде шағын мәселе болған сияқты. Біз DC-10 ұшағын жоғалтып алдық, мырза" деді. Ол 31 жыл қызмет еткеннен кейін полициядан суперинтендант шенімен зейнетке шықты, сосын парламентке сайланды. Парламенттен кейін Вайтай заңгер болып оқып, Уангуйде адвокат және юрист болып жұмыс істеді.
Following his secondary schooling at Wanganui Technical College, (now Whanganui City College), Waitai was a freezing worker at Wanganui in 1961, a bushman in 1961 at Karioi and also a factory worker. He later became a trainee probation officer at Wellington and in 1965 joined the New Zealand Police. In 1979 Waitai was the Duty Inspector at Police National Headquarters when Air New Zealand Flight 901 crashed on Erebus. He rang Chief Superintendent Brian Davies who was at home in the evening: "We seem to have a small problem We have lost a DC 10 sir." He retired from the Police at the rank of Superintendent after 31 years when he was elected to Parliament. After leaving Parliament Waitai trained as a lawyer and worked as a barrister and solicitor in Whanganui.
Саяси мансап
Вайтай 1973-1992 жылдар аралығында Жаңа Зеландия Ұлттық партиясының мүшесі болды, сол кездегі премьер-министр Джим Болгермен туындаған даудан кейін партиядан шықты. 2000 жылы ол қайтадан Ұлттық партияға қосылды.
Waitai was involved in the New Zealand National Party between 1973 and 1992, quitting after a dispute with then Prime Minister, Jim Bolger. He rejoined the National Party in 2000.
Парламент мүшесі
Вайтай алғаш рет 1996 жылғы сайлауда Те Пуку О Те Уаннуа маори сайлау округінен «Жаңа Зеландия бірінші» партиясынан депутат болып сайланды, ол «Бес тігізгіш» тобының мүшесі болды және бұрын Ғисборн округінен үміткер болған еді. 1998 жылы «Жаңа Зеландия бірінші» партиясы жарылғанда, Вайтай партиядан кеткен сегіз депутаттың бірі болды. Кейін ол тағы төрт депутатпен бірігіп, «Маури Пасифик» партиясын құрды. 1999 жылғы сайлауда ол сайлау округінен үміткер болды және «Маури Пасифик» партиясының тізімінде төртінші орынға қойылды, бірақ партия бірде-бір орын жеңе алмады.
Waitai was first elected to Parliament in the 1996 election as New Zealand First MP for the Māori electorate of Te Puku O Te Whenua as one of the Tight Five, having previously stood for the Gisborne seat. In 1998, when New Zealand First splintered, Waitai was one of the eight MPs who left the party. He eventually joined with four other MPs to form the Mauri Pacific party. In the 1999 election, he stood in the electorate and was ranked fourth on Mauri Pacific's list, but the party failed to win any seats.
Жергілікті билік
2005 жылы Вайтай Вангуи аудандық кеңесіне қосымша сайлауда кандидат ретінде саясатқа қайта оралуға тырысты. Бұл әрекеті сәтсіз аяқталса да, ол 2007 жылы Жаңа Зеландияның жергілікті сайлауларында жеңіске жетіп, аудандық кеңес пен Уануи аудандық денсаулық сақтау кеңесіне сайланды. Ол кеңестің Порт және Маори комитеттерінің төрағасының орынбасары болды. 2010, 2013 және 2014 жылдары кеңеске қайта сайлануға ол қол жеткізе алмады.
In 2005, Waitai attempted to re enter politics as a by election candidate for the Wanganui District Council. Although soundly defeated at that attempt, he subsequently was successful in the 2007 New Zealand local elections and was elected to both the district council and the Whanganui district health board. He was deputy chairman of the council's Harbour and Maori committees. He was not successful in gaining re election to the council in 2010, 2013 or 2014.
Өлім
Уайтай 2021 жылдың 8 мамырында Уангануйде қайтыс болды.