Сидни Оливье: Британдық саяхатшы және мемлекеттік қайраткер

Кіріспе

Британдық мемлекеттік қызметкер және саясаткер (1859–1943)

Сидней Холден Оливье, 1-ші Барон Оливье (16 сәуір 1859 – 15 ақпан 1943) – британдық мемлекеттік қызметкер. Фабиандық және Лейборист партиясының мүшесі, ол Ямайканың губернаторы және Рамсей Макдональдтың алғашқы үкіметінде Үндістан мемлекеттік хатшысы қызметін атқарды. Ол актер Лоренс Оливьедің сіңілісінің ұлы болды.

Өмірбаян

Оливье Колчестерде Анна Элизабет Хардкасл Арнульд пен қатаң англикандық Генри Арнольд Оливьедің сегіз баласының екіншісі болып дүниеге келді. Герберт, табысты портрет суретшісі, және Жерар (1869–1939), дін қызметкері (Лоранстың әкесі). Оливье жас кезінде отбасы Лозанна мен Кинетонда, сондай-ақ Генри Оливье ректор болған Уилтширдегі Пулшотта уақыт өткізді. Сидней Оливье Тонбридж мектебінде оқыды, кейін Оксфордтағы Корпус Кристи колледжінде философия мен теологияны зерттеді. Оксфордта ол ұқсас ортадан шыққан Грэм Уолласпен жақын дос болды. Бітірген соң Оливье адвокат болуға отбасылық қысымға қарсы тұрып, мемлекеттік қызметке емтихан тапсырды. Ол бірінші орынды жеңіп алды, Сидни Уэббті екінші орынға тастады. Оливье 1882 жылдың көктемінде Колониялық кеңсеге кіріп, резидент клерк болып жұмыс істеді. Ұзақтан соң Вебб оған қосылды, және олар жақын дос болды. Веббке қарағанда Оливье импульсивті және үстем жан еді, оны «социалистік гидальго» деп атады. Осы кезеңде Оливье Лондонның шығысындағы Тойнби залында жұмыс істеді, Уайтчепельдің кедей аудандарында тұрып, Жұмысшы колледжінде латын тілін оқытты. Ол Жер реформасы одағының мүшесі болды, онда 1883 жылы Джордж Бернард Шоумен танысты. Сондай-ақ ол 1883 жылы 1848–1852 жылдардағы христиандық-социалистік қозғалыстан шабыттанған «Христиан социалисті» атты ай сайынғы журналды құрған топқа қатысты. Ол жетекші позитивист Генри Комптонның ұлына тәрбиеші болып жұмыс істегеннен кейін позитивизмге қызығушылық танытты. Ол капитализмді жай ғана жақсарту емес, моральдық реформалаудың позитивистік көзқарасына тартылды және біраз уақыт бойы бұл идеяны Викториялық Англияға қолайлы болатын социализмге балама ретінде қарастырды. 1885 жылдың 1 мамырында Оливье мен Сидни Уэбб Шоудың үлгісімен Фабиан қоғамына қосылды, ол 1884 жылдың басында құрылған еді. Уоллас келесі жылы қосылды, ал үшеуі қоғамның «Үш мушкетері» ретінде танылды, Шоу олардың Д’Артаньяны болды. Оливье арқасында фабиандар капитализмді реформалауды нақты социалистік реформалардың қажетті алғы шарты ретінде қабылдады, Оливье социализмді күрт енгізудің анархияға немесе тирандыққа әкелетінін айтты және марксизмнің экономикалық емес құндылықтарды ескермеуіне сын көтерді. Фабиандарға қосылған айда Оливье бұрынғы мектеп досы, кейіннен парламент депутаты болған Гарольд Кокстың қарындасы Маргарет Коксқа үйленді. Оливьедің әйелі фабиандардан қорқып, саяси белсенділіктен аулақ болған «Қарапайым өмір» қозғалысын ұнатты, бірақ Оливье осы қозғалыстың белсенді мүшесі болды және 1886 жылдан 1890 жылға дейін қоғамның хатшысы қызметін атқарды. Ол бірнеше фабиандықтар үшін оқу тобы болған Хэмпстед тарихи қоғамында сөйлей бастады және үлкен жиналыстарда сөйлеу дағдысын жетілдірді. 1887 жылдың жазында ол Фабиандардың заң шығару тәжірибесіне, Чарлинг Кросс Парламентіне отаршылдық хатшы ретінде қатысты.

Olivier was born in Colchester, the second of eight children of Anne Elizabeth Hardcastle Arnould and the Reverend Henry Arnold Olivier, a stern Anglican. Herbert, a successful portrait painter, and Gerard (1869–1939), a clergyman (the father of Laurence). During Olivier's youth, the family spent time at Lausanne and Kineton, and at Poulshott in Wiltshire, where Henry Olivier was rector. Sydney Olivier was sent to Tonbridge School, and then studied philosophy and theology at Corpus Christi College, Oxford. At Oxford he became a close friend of Graham Wallas, who came from a similar background. After graduation Olivier resisted family pressure to train as a barrister and instead sat the competitive examination for the Civil Service. He came first, beating Sidney Webb into second place. Olivier entered the Colonial Office in the spring of 1882, working as a resident clerk. He was joined by Webb shortly afterwards, and the two became good friends. In contrast to Webb, Olivier was an impulsive and dominating dandy, nicknamed the "socialist hidalgo". At this time Olivier also worked at Toynbee Hall in the East End of London, living in the slums of Whitechapel and teaching Latin at the Working Men's College. He was a member of the Land Reform Union, where he met George Bernard Shaw in 1883, and part of team which in 1883 established a monthly periodical called the Christian Socialist, inspired by the Christian Socialist movement of 1848–1852. Olivier had become enthusiastic about Positivism after working as a tutor to the son of Henry Compton, a leading Positivist. He was attracted to the Positivist vision of a moral reform of capitalism, rather than mere amelioration, and for a while entertained this notion as an alternative to socialism that might be more palatable to Victorian England. On 1 May 1885, Olivier and Sidney Webb followed Shaw's lead and enrolled in the Fabian Society, which had been formed at the start of 1884; Wallas joined the following year, and the three became known as the Three Musketeers of the Society, with Shaw as their D'Artagnan. Partly through Olivier, the Fabians would adopt the policy of reforming capitalism as a necessary precursor to explicitly socialist reforms, Olivier arguing that the sudden introduction of socialism would result in either anarchy or tyranny and attacking Marxism's neglect of non economic values. The same month that he joined the Fabians, Olivier married Margaret Cox, the sister of Harold Cox, an old school friend and later a Liberal member of parliament. Olivier's wife was intimidated by the Fabians, preferring the less politically involved Simple Life movement, but Olivier was an eager member of the movement, serving as the Society's secretary from 1886 to 1890. He began speaking at the Hampstead Historic Society, a reading group for a number of Fabians, and developed his speaking skills to address larger meetings. In the summer of 1887 he took part in the Fabians' mock legislature experiment, the Charing Cross Parliament, as Colonial Secretary.

Фабиан және мемлекеттік қызметкер

1888 жылы Оливье жетінші Фабиан трактатын жазды – «Капитал және жер», онда ол георгизмді сынады (кейбір радикалдар мен христиан социалистері арасында танымал болған жүйе, онда жер жеке меншікте сақталып, басқарыла беретін еді, бірақ қоғамның мүддесі үшін салығы салынуы тиіс) және оның орнына жердің қоғамдық меншігі мен басқаруын қолдады. Сол жылы ол Энни Бесантпен бірге Брайант және Мей шығыршық фабрикасының ереуілі кезінде ереуіл штабында кеңсе жұмыстарын атқарды. Ол енді Лондондағы Фабиан қозғалысының «Төрт үлкенінің» бірі болды – Шоу, Вебб және Уолласпен бірге. 1889 жылы ол «Фабиандық социализмдегі зерттеулерде» социализмнің негіздерінің моральдық аспектілерін жазды. Сол жылы ол Фабиан қоғамының хатшысы қызметінен бас тарды, оның орнын Эдвард Р. Пиз басты. Оливьерлер Солтүстік Даунстағы Лимпсфилдте демалыс үйі сатып алды; олардың енді екі қызы болды, ал қарашада үшінші қызы дүниеге келді. Ол көптеген Фабиан байланыстары бар Лондон экономика мектебінде қонақ лекция оқыды. 1890 жылдың қазанында Сидней Оливье Британдық Гондурастың колониялық хатшысы болып тағайындалды. Лондонға оралған сайын ол Фабиан қоғамындағы қызметін жалғастырды. 1891 жылы Оливьерлер Лимпсфилдте тұрақты мекендеді; бірнеше басқа фабиандар мен радикалдар сол аймаққа көшіп келді және олар көп ұзамай приход кеңесінде басым күшке айналды. 1892 жылы Оливье мен Шоу Манчестердегі Фабиандық көшбасшы Роберт Блатчфордты, сайлауда консервативтер мен либералдарға қарсы бойкот жариялауға шақырғаны үшін сынады, тіпті кандидаттардың бағдарламаларына қарамастан. 1895 жылы ол Левард аралдарына генерал-аудитор болып тағайындалды, колонияның қаржысын тексеру және қайта ұйымдастыру үшін жасалған арнайы тағайындама. Осыдан кейін ол Лондонға оралып, Отарлау кеңсесінің орынбасары Лорд Селборнның жеке хатшысы болып жұмыс істеді. 1897 жылы ол Батыс Үндістан Корольдік комиссиясының хатшысы болды, ал 1898 жылы Батыс Үндістан колонияларының атынан сауда келіссөздеріне қатысу үшін Вашингтонға барды. Екінші Буер соғысына дейін Фабиан қоғамының басқару органы екіге бөлінді. Оливье мен Рамзи Макдональд сияқты кейбір фабиандар, милитаризм мен империализмге қарсы дәстүрлі либералдық оппозицияны ұстанып, соғысқа қарсы болды. Оливье колониялар жөніндегі мемлекеттік хатшы Джозеф Чемберлейн Оңтүстік Африкадағы британдық иеліктерді кеңейту үшін қақтығысты жасаған деп мәлімдеді. Вебб пен Шоу сияқты басқа фабиандар әскери шаралар демократия мен өркениетті ілгерілету үшін қолданылуы мүмкін деп сенді, ал кейбіреулері Оливье ұсынғандай, одан бас тартудың орнына Британ империясын реформалаудың дұрыс екенін ойлады. Фабиандықтардың көпшілігі бұл әділ соғыс екеніне және жергілікті халық британдық билік астында буарлардан гөрі жақсырақ болады деп сенді, өйткені көптеген адамдар оларды діни фанатиктер және ызақорлар деп есептеді. Бірнеше жақын дауыс беруден кейін басқару органы соғыс жариялауды қолдады, бірақ қоғам соғыс барысында өз ұстанымын өзгертті, өйткені үкіметтің әрекеттері сыналып бағаланды.

In 1888 Olivier wrote the seventh Fabian tract, Capital and Land, in which he criticised Georgism (a system, popular with some Radicals and Christian Socialists, in which land continued to be privately owned and managed but should be taxed for the benefit of the community) and instead advocated the communal ownership and control of land. That year he performed with Annie Besant clerical duties at the strike headquarters during the Bryant and May match factory strike. By now he was one of the "Big Four" of the Fabian movement in London, with Shaw, Webb and Wallas. In 1889 he wrote Moral Aspects of the Basis of Socialism in the Essays in Fabian Socialism, an attempt to develop a distinct programme for the Fabians. That year he stood down as Secretary of the Fabian Society, being succeeded by Edward R. Pease. The Oliviers bought a holiday home in Limpsfield in the North Downs; they had two daughters by now, and a third was born in November. He was a guest speaker at the London School of Economics, which had many Fabian connections. In October 1890, having established an excellent reputation at the Colonial Office, Sydney Olivier was appointed as acting Colonial Secretary of British Honduras. He continued to be active in the Fabian Society during his periods back in London. In 1891 the Oliviers made a permanent home in Limpsfield; several other Fabians and radicals moved to the area, and they soon became the dominant force on the parish council. In 1892, Olivier and Shaw attacked Robert Blatchford, Fabian leader in Manchester, for calling for members to boycott both the Conservative and Liberal parties at the ballot, regardless of the policies of individual candidates. In 1895 he was posted to the Leeward Islands as Auditor General, a special appointment to examine and reorganise the finances of the colony. After this he returned to London, working as Private Secretary to the Under Secretary to the Colonial Office, Lord Selbourne. In 1897 he became Secretary to the West Indian Royal Commission, and during 1898 he went to Washington to take part in trade negotiations on behalf of the West Indian Colonies. In the run up to the Second Boer War, the executive of the Fabian Society became split. Some Fabians, including Olivier and Ramsay MacDonald, adhering to the traditional Liberal opposition to militarism and imperialism, opposed the war; Olivier claimed that the Secretary of State for the Colonies, Joseph Chamberlain, had engineered the conflict to increase British holdings in South Africa. Other Fabians, including Webb and Shaw, believed military action could be used to promote democracy and civilisation, whilst some also felt that the best policy was to reform the British Empire rather than, as Olivier advocated, retreating from it. The majority of the leading Fabians believed that it was a just war and that the native population would be better off under the British than under the Boers, whom many saw as religious fundamentalists and bigots. After a series of close votes, the executive came out in support of the declaration of war, although the Society would change its position during the war, as the government's conduct came under scrutiny.

Ямайканың губернаторы

Даунинг-стритте соғысқа қарсы шығуы және Чемберленді сынауы арқылы қырқыс тудырған Оливье 1900 жылдың басында Ямайкадағы отарлық хатшы болып тағайындалды. Ол колониялық әкімші ретіндегі беделін одан әрі арттырып, 1900 және 1902 жылдары губернатор міндетін атқарды. Бұл қызметі 1903 жылы аяқталып, Оливье Англияға оралды, бірақ жақын арада Ямайкаға қайта оралып, құрылыс қираған дауылдан кейін көмек көрсету және қалпына келтіру жұмыстарында қатысты, сондай-ақ үшінші рет губернатор міндетін атқарушы болды. 1904 жылдың қыркүйегінде Англияға оралған ол үш жыл бойы Батыс Африка және Батыс Үндістер бөлімінің Бас хатшысы қызметін атқарды. Осы кезеңде ол Фабиан қоғамында қайтадан белсенділік танытты. 1897 жылдан бері қоғамның тоқырап қалғанын сезінген ол, жаңа белгілі мүше Г.Г. Уэллстің оны жаңарта алатынына үміттенді. Ол 1906 жылы Уэллстің Фабиандық бағдарламаны радикалды түрде өзгерту науқанын қолдады, бірақ жыл соңына қарай Уэллстің тым осал екенін түсінді. 1907 жылы Ямайкадағы құрылыс қираған жер сілкінісінен кейін Оливье губернатор ретінде колонияға оралды. Ол KCMG орденімен марапатталды, осымен ол сер Сидней Оливье атанды. Ол жер сілкінісінен кейін тәртіпті жылдам қалпына келтірді және колония үкіметін реформалауы өте танымал болды. Ол жер сілкінісінен кейін бюрократия мен соттар орналасқан Кингстон қаласының орталық аймағындағы қоғамдық ғимараттардың салынуына жауапты болды. Ол 1913 жылға дейін осы лауазымда қызмет етті, содан кейін Англияға қайтып келді және Фабиандық қызметке енді қатыспады. Колониялық кеңседен тыс қызметтерде ол төрт жыл бойы Ауыл шаруашылығы және балық шаруашылығы басқармасының тұрақты хатшысы, содан кейін 1917 жылдан 1920 жылға дейін Қаржы министрлігінің бақылаушысы және аудиторы болып жұмыс істеді. Ол философиялық және саяси зерттеулерге берілу үшін мемлекеттік қызметтен зейнетке шықты. Алайда, бұл оның қоғамдық өмірінің соңы емес екені дәлелденді. Сидней Оливье мектептер аралық күрес кубогы – Ямайкадағы ең көне және ең беделді мектеп футбол титулы. Бұл жарыс 1909 жылы басталды және кубок ауылдық чемпиондар үшін «ДаКоста кубогының», ал қалалық чемпиондар үшін «Мэннинг кубогының» жеңімпаздары арасында өтеді.

Having caused a stir in Downing Street by voicing his opposition to the war and his criticisms of Chamberlain, Olivier was posted as Colonial Secretary in Jamaica, departing in early 1900. He again enhanced his reputation as a colonial administrator, and was acting governor later in 1900 and again in 1902. This posting ended in 1903 and Olivier returned to England, but he went back to Jamaica a short while later to work in relief and rehabilitation following a devastating hurricane, and served as acting governor for a third time. He returned to England in September 1904, and spent three years as Principal Secretary to the West Africa and West Indian Department of the Colonial Office. During this time he was again active in the Fabian Society. Feeling that the society had been stagnating since 1897, he hoped that a prominent new member, H. G. Wells, would be able to re energise it. He supported Wells' campaign for a more radical Fabian agenda in 1906, but by the end of the year he had come to find Wells too erratic. In 1907, following a devastating earthquake in Jamaica, Olivier returned to the colony as governor. He was appointed a KCMG, making him Sir Sydney Olivier. He quickly reestablished order after the earthquake, and his reforms of the colony's government proved to be very popular. He was responsible for the construction of the Public Buildings in downtown Kingston in which the bureaucracy and courts were housed after the earthquake. He served in this post until 1913 then returned to England permanently, though he took very little part in Fabian activities upon his return. Moving outside of the Colonial Office, he served as Permanent Secretary to the Board of Agriculture and Fisheries for four years, then as assistant comptroller and auditor of the Exchequer from 1917 until 1920, when he retired from the civil service to devote himself to philosophical and political study. However, this proved not to be the end of his public life. The Sydney Olivier Interscholastic Challenge Shield is the oldest and most prestigious schoolboy football title in Jamaica. The competition started in 1909 and the Shield is played between winners of DaCosta Cup for Rural Area Champions and Manning Cup for Urban Area Champions.