Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
3D Monster Maze – бұл J. K. Greye идеясымен жасалған және Malcolm Evans бағдарламалаған, 1981 жылы шыққан, ал кейінірек «өмір сүру қорқынышы» деп аталатын жанрдың ерекше элементтерін енгізген алғашқы ойындардың бірі. 3D Monster Maze ойыншыны бір ғана шығу жолы бар лабиринтке және жауынгер Тираннозавр рексіне қарсы қояды. Онда ойыншы лабиринтті бірінші тұлғадан көріп, желінбей шығу арқылы қашып құтылуы керек. J. K. Greye Software өте сәтті ойын компаниясына айналып, Sinclair ZX81 үшін алты ойын кассетін шығарды; олардың екеуі 3D графиканы қолданды: 3D Monster Maze және 3D Defender, екеуін де J. K. Greye жобалап, Malcolm Evans бағдарламалады. New Generation Software Sinclair платформасында танымал бағдарламалық фирмаға айналып, ZX81 және кейінгі ZX Spectrum моделі үшін 3D ойын технологиясын дамытуды жалғастырды. Баспасөз дереу ойынды ZX81 пайдаланушыларының «сүйіктісі» деп атады. Он жылдар өткен соң ол ретро ойындар қауымдастығында танымал болды, жаңадан жасауға (remake) және ZX81 эмуляциялау жобаларын дамытуға түрткіс берді.
3D Monster Maze is a survival horror computer game developed from an idea by J. K. Greye and programmed by Malcolm Evans and released in 1981 and one of the first games incorporating typical elements of the genre that would later be termed survival horror. 3D Monster Maze puts the player in a maze with one exit and a hostile monster, the Tyrannosaurus rex. There, the player must traverse the maze, from the first person perspective, and escape through the exit without being eaten. J. K. Greye Software went on to become a very successful games company, publishing six Game Tapes for the Sinclair ZX81; two use 3D graphics: 3D Monster Maze and 3D Defender, both designed by J. K. Greye and programmed by Malcolm Evans. New Generation Software went on to become a well known software firm with the Sinclair platform and continued to pioneer the 3D gaming technology for ZX81 and the later model ZX Spectrum. The press immediately gave the game a title of a "firm favourite" of the ZX81 users. Decades later, it became popular with the retrogaming community, inspiring remakes and fuelling ZX81 emulation projects.
Ойын процесі
Ойын 18х16 ұялы лабиринтті пайдаланады, ол кездейсоқ түрде жасалады. Бастапқыда T. rex күтіп тұрады. Ойыншы қозғалысын бастағанда, аң аулауға кіріседі. Содан кейін T. rex тынышталуы мүмкін (егер ойыншы лабиринттің жеткілікті алыс бөлігіне өтсе) немесе ойыншы жақындаған сайын көбірек белсенділік көрсетеді. Егер тираннозавр өз жемтігін тікелей көрсе, монстр ойыншыға қарай шабады. Ойыншы әр қадам сайын лабиринтті қағазға қолмен түсіре алады, бірақ жылдамдық артқан сайын бұл қиынға соғады. Жылдамдық сонымен қатар пернетақтаға күшті басуға әкелуі мүмкін, бұл өз кезегінде компьютердің/16К жад кеңейтуінің қосылысын дірілдетіп, бірнеше минуттық қайта жүктеуге себеп болуы мүмкін. Ойыншы динозаврдың белсенді аулау кезінде жасаған әр қадамы үшін ұпай алады. Ойыншы монстрдан жылдамдық бойынша басымдық танытқандықтан, монстр бірнеше қадам қалып қойғанда шеңберлерде жүгіру арқылы ұпай жинауға болады. Шығу арқылы басқа лабиринтке өту үшін де ұпайлар беріледі. Ойын аяқталғанда, ойыншыға "мәңгілікке лабиринтте адасуға үкім шығарылғандығы" туралы хабар беріледі, содан кейін ол "шағымдануға" немесе соңғы лабиринтте ойнауды жалғастыруға мүмкіндік алады. Егер шағымдануға тырысса, 50% ықтималдықпен қабылданбайды, онда ойыншы бұрынғы лабиринтке қайта оралады. Қабылданған шағым BASIC-тің NEW командасы арқылы компьютерді автоматты түрде қайта жүктеуге әкеледі. Ойынға көшірмеден қорғау енгізілмеген; сонымен қатар, сол кездегі магниттік ленталардың сенімсіздігіне байланысты, BASIC кодындағы сақтау нүктесін (бастапқы әзірлеушілердің ойынды пайдаланушы жүктеген кезде автоматты түрде іске қосу үшін пайдаланған) тағы бір бағдарламаның көшірмесін сақтау үшін (архивтік және резервтік мақсаттар үшін) қайта пайдалануға болады. Ойын үш пернетақта курсорын басқару пернесімен (солға, алға және оңға, ZX81 пернетақтасындағы 5, 7 және 8 сәйкес) басқарылады. Ойын жылдамдығын бастапқы кассеталық қаптамада көрсетілгендей, BASIC 370 жолындағы тұрақты мәнмен анықталатын бос күту циклының кешігуі арқылы да басқаруға болады. Тұрақты мән бастапқыда 5-ке орнатылған; оны 0-ден 9-ға дейін өзгерту арқылы ойынның темпін жылдамнан баяуға дейін реттеуге болады. Ол әуе-ғарыш өнеркәсібінде жұмыс істеді, алдымен ұшақтарды жобалауда, содан кейін Біріккен Корольдіктегі Бристольдегі Sperry Gyroscope компаниясында микропроцессор ғалымы болып қызмет етті. 1981 жылдың сәуір айында ол өзінің отыз жетінші туған күніне әйелінен ZX81 алды. Малкольм компьютердің мүмкіндіктерін тексеру үшін ойынның негізгі аспектілерін жасады және оны Дж. К. Грей ұсынған дизайндық ерекшеліктерді қосып, соның ішінде T. Rex-ті қосып және лабиринтті ойынға айналдырғаннан кейін аяқтады. Достары Малкольмды ойынның сатуға лайықты сапалы екендігіне көндірді және ол 1981 жылдың соңында J. K. Greye Software арқылы шығарылды. Көп ұзамай, Sperry Gyroscope компаниясының Бристольдегі филиалы жабылғаннан кейін, Малкольм компьютерлік ойындарға толыққанды назар аударуға шешім қабылдады. Ол құрған New Generation Software фирмасы Sinclair Research компьютерлері үшін 3D ойындарды жасауын жалғастырды және біраз уақытқа дейін осы платформада 3D ойындармен байланысты болды. Оның кейбір ойындары ойын қауымдыстығынан жоғары баға алды, бірақ кейбір ойындар сыншылар тарапынан әдемі графикасы, бірақ әлсіз сюжеті үшін сынға ұшырады. ZX81 үшін 3D Defender және Breakout ойындарын шығарғаннан кейін, Малкольм даму жұмыстарын ZX81-ден ZX Spectrum-ға ауыстырды, өйткені соңғы модель нарыққа шығарылды. 3D Monster Maze-ді қайта басып шығарудан басқа, жаңа фирма Escape, 3D Tunnel, Knot in 3D, Corridors of Genon, Trashman және Travel with Trashman, Light Magic, Jonah Barrington's Squash, The Custard Kid және Cliff Hanger сияқты ойындарды да шығарды.
The game uses an 18 by 16 cell maze which is randomly generated. Initially the T. rex lies in wait. Once the player starts moving, the beast begins hunting. Thereafter, the T. rex may either calm down (if the player goes into a part of the maze that is far enough away), or become more active as the player comes closer. If the T. rex gets a direct view of its prey, the monster will run directly at the player. The player can manually map the maze on a piece of paper with each step, but this becomes increasingly difficult as the pace increases. The fast pace can also lead to hard keyboard presses, which, in turn, can shake the computer/16K memory expansion connection, and lead to a sudden reset with several minutes worth reload time. Points are awarded for each step made by the player any time the dinosaur is on an active hunt. Since the player runs faster than the monster, it is possible to accumulate points by running around in circles with the monster just a few steps behind. Points are also given upon successfully getting away through an exit and into another maze. When the game ends, the player is informed about being "sentenced to roam the maze forever", and then can either "appeal" or continue playing again in the last maze. If the appeal is attempted, it is rejected with 50% probability, in which case the player is sent back to roam the previous maze again. An appeal which is accepted effectively results in the computer self reset via BASIC's NEW statement. No copy protection is embedded into the game; moreover, the magnetic tapes of the time being unreliable, one could reuse the save entry point in the BASIC code (that was used by the original developers to have the game auto run upon being loaded by the user) in order to save another program copy to the tape (for archival and backup purposes). The game is controlled by three of the keyboard cursor control keys (left, forward and right, respectively 5, 7 and 8 on the ZX81 keyboard). The game speed can also be controlled according to the original cassette inlay, the BASIC line 370 has a hardwired constant determining a busy waiting loop delay. The constant initially is set to 5; by varying it from 0 to 9 the game can be adjusted from faster to slower tempo. He worked in the aerospace industry, first in aircraft design, and then as a microprocessor scientist at Sperry Gyroscope in Bristol, United Kingdom. He received a ZX81 from his wife for his thirty seventh birthday in April 1981. Malcolm developed basic aspects of the game to test what the computer was capable of, and completed it after adding design features suggested by J. K. Greye, including adding the T. Rex and turning the Maze into a game. Friends persuaded Malcolm that the game was of high enough quality to sell and it was eventually released by J. K. Greye Software in late 1981. When soon after that the Bristol branch of Sperry Gyroscope closed, Malcolm made a decision to concentrate fully on computer gaming. The firm New Generation Software he had founded kept producing 3D games for the Sinclair Research computers, and became synonymous with 3D gaming on this platform for some time. Some of his games were hailed by the gaming scene, but some titles occasionally drew criticism from reviewers for their fancy graphics but poor game plot. After releasing 3D Defender and Breakout for the ZX81, Malcolm switched the development efforts from ZX81 to ZX Spectrum as the latter model was released onto the market. In addition to republishing 3D Monster Maze, the new firm also released such game titles as Escape, 3D Tunnel, Knot in 3D, Corridors of Genon, Trashman and Travel with Trashman, Light Magic, Jonah Barrington's Squash, The Custard Kid and Cliff Hanger.