Кіріспе

Фотограф Анс Вестраның суреттелген балалар кітабы – Жаңа Зеландиялық фотограф Анс Вестраның суреттелген балалар кітабы, ол ауылдағы маори отбасының күнделікті өмірін көрсетеді. Кітап 1964 жылы мемлекеттік Білім министрлігі басып шығарды және бастауыш мектептерге нұсқаулық ретінде таратылды. Кедей, ауылдық отбасының бейнеленуі маори халқына зиян келтіреді деген сыннан кейін, нұсқаулық дереу кері қайтарылды, әсіресе негізгі оқырмандары жас балалар еді. Бұл шешім келесі онжылдықтарда цензура мәселесі бойынша кеңінен талқылауға алып келді. Мектептерден қайтарылғаннан кейін, кітап жеке басылым түрінде қайта басылды, бұл жолы ересектерге арналды және Вестраның фотосуреттерінің көркемдік құндылығына баса назар аударылды. Жаңа басылымда балалар кітабына енбеген қосымша суреттер және түзетілген мәтіндер болды. 2011 жылы үшінші басылым жарық көрді, онда Вестраның 1998 жылы отбасымен қайта кездесуінен алынған жаңа суреттер қосылды.

Жариялану, алып тастау және қайта жариялау

Westra бес ай бойы елдегі ауылдық маорилерді аралап, фотосуреттерге түсірді. 1964 жылы «Washday at the Pa» білім беру департаментінің мектеп басылымдары бөлімі тарапынан мектеп бюллетені ретінде жарияланды. Бұл бюллетеньді мемлекеттік баспахана басып шығарды, ал 38 000 данасы Жаңа Зеландияның бастауыш сыныптарына таратылды, екінші және бесінші сыныптарда оқуға арналды. Мектеп басылымдарының редакторлары Джеймс К. Бакстер мен Алистер Кэмпбелл жарыққа шығармас бұрын «фотосуреттердің маорилерге қабылдануына қатысты күмәндерін» білдірді, бірақ кітапқа рұқсат берілді. Бұл бюллетень маори отбасының күнделікті өмірін көрнекті бейнелейді. Отбасына «Верета» деген ойдан шығарылған есім берілді және олардың жеке басын қорғау үшін «Тайхапе маңында» тұратыны айтылды, бірақ шындығында олардың үйі Гисборн қаласының жанындағы Руаторияда орналасқан. Көрсетілетін көріністер негізінен отбасының тоғыз баласына, олардың көбінесе ойнауына немесе қиындықтарға тап болуына, сондай-ақ шаруашылық жұмыстарына және «Мистер Веретаның» қой қырқуына бағытталған. Ауылдық үйде су мен электр қуаты болмады, ал бір фотосуретте кішкентай қыз Мүтудің аяқтарын жылыту үшін отын жағылған пешке тұрғаны көрсетілген. Отбасының тұрмыс жағдайы нашар деп есептелді, ал олардың ауылдағы үйі тозыққан. Маори әйелдерінің әл-ауқатын жақсарту лигасы Вереталардың бейнесі оқырмандарды – жас балаларды – отбасы мен олардың тұрмыс жағдайын барлық маорилердің өкілі ретінде қарауға итермелейтініне алаңдады. Лиганың жүргізген науқаны кітаптың маори халқына «кері әсерін» тигізерін және кітапта бейнеленген тұрмыс жағдайларының ерекше екенін көрсетті. Түпнұсқа мәтін, Вестраның өзі жазған, қайта қарастырылды, бұл бір сыншыны мақсатты аудиториясы ересектер ме, әлде балалар ма деген сұраққа жетеледі, бірақ ол: «өнер тұрғысынан Анс Вестраның тамаша фотосуреттерін сөкпеуге болады» деп атап өтті.