Маори мәдениеті
-
Маори тілінің қайта жандануы қозғалысы
Жаңазеландияда маори тілін жаңғырту қозғалысы: тілді үйрету, қолдануды ұлғайту, мәдениетті қайта жаңғырту. Маори тілінің тарихы мен қазіргі жағдайы.
-
Жаңа Зеландиядағы Ратана қозғалысы және шіркеуі
Жаңазеландиядағы Ратана қозғалысы – маори шіркеуі және саяси қозғалыс. 1918 ж. Т.В. Ратана құрған, қазір 43 мыңға жуық жатады.
-
Жаңа Зеландия ақыны, драматургі және жазушысы: А.Т. Кэмпбелл өмірі мен шығармашылығы
Алистер Кэмпбелл: Жаңа Зеландия ақыны, драматургі және жазушысы. Оның өмірі, шығармашылығы, маорий және Пасифика мәдениетіндегі рөлі туралы біліңіз.
-
Жаңа Зеландия Маори Телеарнасы: Құрылуы, мақсаты және қаржыландыруы
Жаңа Зеландиядағы Маори телеарнасы – маори тілі мен мәдениетін (te reo Māori me nga tikanga Māori) дамытуға арналған мемлекеттік ұйым. Тегін көруге болады.
-
Мәори хака биі: мәдениет пен тарих
Мәори хака билері – жаңазеландиялық мәдениеттің маңызды бөлігі. Топтық өнер, қарқынды қимылдар, айқын ритм және маңызды шараларда орындалады.
-
Жаңа Зеландия саяхатшысы Донна Аватере Хуатаның өмірі мен қызметі
Жаңа Зеландия саяхатшысы Донна Аватере Хуата: өмірбаяны, саяси мансабы, маори мәселелеріндегі белсенділігі және әкесінің тарихы туралы ақпарат.
-
Жаңазеландия әдебиетінің көрнекті өкілі Вити Ихимаера
Жаңазеландиялық жазушы Вити Ихимаера: маори халықтарының әдебиеттегі өкілі, «Pounamu, Pounamu» жинағының авторы. Биографиясы, шығармашылығы туралы ақпарат.
-
Жаңазеландия маорийлерінің әшекейлі тұмарлары
Жаңа Зеландия маорилерінің әшекейлі алқасы – hei tiki туралы біліңіз. Pounamu (жасыл тас) жасалған, қасиетті таңба, туристерге арналған нұсқалары да бар.
-
Жаңазеландиялық махаббат әні: «Покарекаре Ана» тарихы
«Покарекаре Ана» – жаңазеландиялық махаббат әні, 1914 ж. туындаған. Маори тілінде, аудармасы бар. Саяхатшылар мен жауынгерлер арасында кең таралған.
-
Жаңазеландия маорилерінің таяқ қаруы - Таяха
Таяха – жаңазеландиялық маорилердің дәстүрлі қаруы. Жекпе-жекте қолданылатын, ұзындығы 1-2 метр болатын ағаштан жасалған таяқша. Мау ракау өнерінен үйреніңіз.
-
Маори мәдениетінде ЛГБТ және такатапуи ұғымы
Мәори мәдениетінде ЛГБТ: "такатапуи" терминінің мағынасы, тарихы және қазіргі қолданысы. Әртүрлі гендерлік және сексуалдық бағыттарды білдіреді.
-
Жаңазеландия саяхатшысы және заңгер Апирана Турупа Нгатаның өмірі мен қызметі
Апирана Турупа Нгата – жаңазеландиялық саяхатшы, заңгер (1874-1950). Маори мәдениетін сақтауға, тілін дамытуға үлкен үлес қосты. Биографиясы, саяси қызметі туралы оқыңыз.
-
Жаңазеландияда маори тілін қолдауға бағытталған бастамалар
Жаңазеландияда маори тілін қолдау және дамыту мақсатындағы «Те Wiki o te Reo Māori» апталығы туралы ақпарат. Тілді жаңғырту тарихы мен қадамдары.
-
Дун Михақа: Маори белсенбісі және жазушысының өмірі мен қызметі
Жаңазеландиялық маори белсеншісі, жазушы және саясаткер Дун Михақа (1942-2023) өмірі мен қызметі. Ngāpuhi іwi өкілі, маори мәселелері туралы еңбектер авторы.
-
Говард Моррисон: Жаңа Зеландияның көрнекті әртісі
Говард Моррисон: белгілі жаңазеландиялық әртіс (1935-2009). Биографиясы, тегі, өмірі мен мансабы туралы толық ақпарат. Жаңа Зеландия мәдениеті.
-
Уоррен Тамахори: Жаңа Зеландия кинорежиссерінің өмірбаяны
Уоррен Тамахори – жаңазеландиялық кинорежиссер (1950 ж.т.). «Жекпе-жек сарбаздары», «Өрмекші келді» және «Ертеңгі күні өлмеймін» фильмдерімен танымал. Маори тегі бар.
-
Жаңазеландия маорилерінің музыкасы
Жаңазеландияның маори халқының дәстүрлі музыкасы – pūoro Māori, әндер (waiata), билер және поэзияны қамтиды. Еуропалық стильдер де енген.
-
Жаңазеландия ақыны Хоне Туваре
Жаңазеландия ақыны Хон Туваре: өмірі, шығармашылығы, маори мәдениетіндегі орны. Нгапухи тайпасы, Каикохе туған жері, теміржойшы мамандығы туралы ақпарат.
-
Патриция Грейс: Жаңа Зеландия әдебиетінің көрнекті тұлғасы
Патриция Грейс – жаңазеландиялық жазушы, маори әдебиетінің өкілі. Романдар, әңгімелер, балалар кітаптарының авторы. Туған жылы 1937. Кітаптары туралы ақпарат!
-
Жаңа Зеландия саяхатшысы Нанаиа Махута: Өмірбаяны мен саяси мансабы
Жаңа Зеландия саяхатшысы Нанаиа Махута: өмірбаяны, саяси мансабы, тарихы. Тұңғыш рет мoko kauae татуировкасымен парламентке сайланған әйел және сыртқы істер министрі.
-
Те Уакамахаратанга Окероа: Саяхатшы және саяси қайраткер
Жаңа Зеландия саяхатшысы Те Уакамахаратанга Окероа: Еңбек партиясының депутаты, Те Тай Тонга сайлау округінен (1999-2008). Білім беру сарапшысы, іwi мүшесі.
-
Мауи Прайм: Жаңа Зеландияның мәдениет қайраткері және ән жазушысы
Мауи Дальваниус Прайм: Жаңа Зеландия әртісі, ән жазушы, маори мәдениетін қолдаған тұлға. 30 жылдық мансабы, маори өнерпаздарына көмегі туралы ақпарат.
-
Жаңазеландиялық маори отбасының суреті: «Падағы кір жуу күні» кітабының тарихы
Жаңа Зеландиялық фотограф Анс Вестраның «Жуастың күні» атты балалар кітабы – қаңтардағы маори отбасының өмірін көрсетеді. Сәнді фотосуреттері мен цензура тақырыбы.
-
Туко Морган: Саяхат және саяси өмір жолы
Туку Морган – жаңазеландиялық саяхатшы, бұрынғы хабаршы (1957 ж.т.). Waikato Tainui кеңесінің төрағасы, парламент депутаты болған. Саяси өмірдегі рөлі.
-
Жаңа Зеландияның маори королінің резиденциясы – Tūrangawaewae
Тұрангаваеае марае – Жаңа Зеландиядағы маори королінің резиденциясы, Кингитанга қозғалысының штаб-квартирасы. Әлемдік көшбасшылардың сапар шеккен орны.
-
Уй анасы: Уина Купер өмірі мен қызметі
Уйқылы Жаңа Зеландияның маори көшбасшысы Ухина Купер (1895-1994) туралы ақпарат. Маори халқының құқықтары үшін күресіп, 1975 жылғы жер маршына жетекшілік еткен. Фильмнен көруге болады.
-
Аотеароа Кафе: Маори онлайн форумы және мәдени күресі
Аотеароа Кафе – ең ірі маори талқылау форумы. 1998 ж. құрылған, маори мәдениеті, тәуелсіздік қозғалысы тақырыптарын қамтиды. Онлайн платформа.
-
Маори халқының құрметті ақсақалдары: Каумата
Мәори халқының қадірлі қарттары – kaumātua. Олар дәстүрді, тілді сақтайды, жастарды тәрбиелейді. Tikanga білімімен келешек ұрпаққа жол көрсетеді.
-
Те Атаирангикаху: Ұлы Мәурі Әйел Падишаһының өмірі мен мұрасы
Мәури королевасы Те Атаирангикаху: 40 жылдық билеуі, тарихы, есімі, тегі және білімі туралы ақпарат. Мәури мәдениеті мен монархиясы.
-
Жердің иелері: Таңата венуа тұжырымы
Жаңазеландиядағы маори термині "tangata whenua" – "жердің халқы". Маори этносының тарихы, "адам" және "жер" мағыналарын білдіреді.
-
Маори халқының сыйлық және құрбандық дәстүрі – Коха
Көха – жаңазеландиялық маори дәстүрі, сыйлық, құрбандық немесе қайырымдылық. Қонақтардың маңызын көрсететін, қарым-қатынасты нығайтатын маңызды амал.
-
Жаңа Зеландиядағы "Мана Маори Мотухаке" партиясының тарихы
Жаңа Зеландияда 1980-2005жж. болған "Mana Māori Motuhake" партиясы туралы мақала. Маорийлердің өзін-өзі басқару, тәуелсіздік және саяси ықпалын күшейту мақсаты.
-
Тау Хенаре: Жаңа Зеландия Парламентінің маори мүшесінің өмірі мен қызметі
Тау Хенарe – Жаңа Зеландия саяхатшысы, 1914-1938 жж. Парламент мүшесі. Маори тарихындағы маңызды тұлғалардың туысы, саяси өмірі мен тегі туралы ақпарат.
-
Мәуінің балықы: Жақсылық пен қауіпсіздіктің белгісі
Жаңазеландия мәдениетіндегі hei matau – бақ пен қауіпсіз саяхатты білдіретін әдемі ойылған балық ілмегі. Мауи туралы аңызбен байланысты.
-
Жазушы Брюс Стюарт: Теңелу мен мұрагерлік жолы
Жаңазеландиялық жазушы Брюс Ричард Стюарт (1936-2017) өмірі мен шығармашылығы. Маори мәдениеті, әлеуметтік мәселелер, тамырлар тақырыбында туындылар.
-
Жаңа Зеландиядағы маори білім беру орталығы
Жаңа Зеландияның ірі білім беру орталығы – Te Wānanga o Aotearoa. Маори мәдениетін жаңарту, кедейлікті азайту, білім беруге қолжетімділікті арттыру мақсатында жұмыс істейді.
-
Таме Вайрере Ити: Маори белсендісі және суретшісінің өмірі мен қызметі
Таме Вайрере Ити – жаңазеландиялық маори белсендісі, суретші, актер. Маори құқықтары, өзін-өзі басқару, деколонизация үшін күресіп, маори тілін қорғады.
-
Жас Маори Партиясы: Тарих және мұражайы
Жас Маори партиясы – Жаңа Зеландияда маори халқының жағдайын жақсартуға арналған ұйым. 1909 ж. құрылған, саяси мақсаттармен бірақ партия ретінде жұмыс істемеген.
-
Жаңа Зеландияның хакасы: "Ка Мате" және Рагби дәстүрі
Жаңазеландиялық маори хакасы – "Ka Mate" хакасының тарихы, Ngāti Toa тайпасы, All Blacks командасының дәстүрі, және оның эволюциясы туралы ақпарат.
-
Маори тіліндегі «Kia ora» сәлемі
Жаңазеландия тіліндегі «Kia ora» сәлемі: мағынасы, қолданылуы, «сәлем», «қош», «рахмет» ретіндегі мағыналары. Мәдениет туралы біліңіз!
-
Рамон Те Вейк: Жаңазеландиялық трансгендер режиссер, әнші және тележүргізуші
Рамон Те Вейк – жаңазеландиялық трансгендер режиссер, әнші, тележүргізуші. "Takatāpui" бағдарламасының жүргізушісі, маори мәдениеті мен ЛГБТ+ тақырыптары.
-
Мәдени мұра: Раңгатира – иералық басшылық және қадір-қасиет
Мәдени мұра: Раңгитира – атаулы маори басшылары, олардың мәртебесі, жер иелігіндегі рөлі және қазіргі замандағы маңызы туралы ақпарат.
-
1971 жылғы Полинезиялық Пантера партиясы: Жаңа Зеландиядағы теңдік күресі
Полинезийские Пантеры (1971) – движение за права коренного населения Новой Зеландии (маори и островитян). Борьба с расизмом, помощь общине, образование, Pasifika.
-
Маори салттық амалдасуы – хонги
Мәорийлік хонги салт-дәстүрі: екі адамның мұрын және маңдайын қосып амандасуы. Өмір тынысын бөлісу, құдайлардан келген салт.
-
Жон Те Рангианиваива Рангихау: Тухоэ халқының қайраткері мен тіл сақтаушысы
Жон Рэнджианиваива Рангихау – жаңазеландиялық ғалым, маори басшысы, Ngāi Tūhoe іwi өкілі. Екінші дүниежүзілік соғыста қатысқан, білім беруші тұлға.
-
Мауи Помаре: Саяхатшы, дәрігер және саясаткер өмірі
Мауи Помаре – жаңазеландиялық саяхатшы, дәрігер, және маори халқының денсаулығын жақсартуға тырысқан реформатор. Жер дауы мен саяси мансабы туралы ақпарат.
-
Жаңазеландиядағы маори тілі мен мәдениетін қолдау қоры
Жаңа Зеландияда маори тілі мен мәдениетін қолдау үшін Te Māngai Pāho ұйымы құрылған. Радио мен телеарналардағы маори тілі бағдарламаларын қаржыландырады.
-
Рена Оуэн: Жаңа Зеландия актрисасының өмір жолы мен шығармашылығы
Рена Оуэн – жаңазеландиялық актриса, «Соғыс батырлары» және «Жұлдызды соғыстар» фильмдеріндегі рөлдерімен танымал. Маори және еуропалық тегі бар, театр, теледидар және кинода жұмыс істейді.
-
Пио Тереи: Жаңа Зеландиялық актер және қоғам қайырмашысы
Пио Тереи – жаңазеландиялық актер, әнші, комедияшы. «Pete and Pio», «Pio!» шоуларының жұлдызы, Coca-Cola Christmas in the Park төлқұжасы. 🎬🎤😂
-
Жаңа Зеландияның 20-шы генерал-губернаторы: Джерemiah Матепарае өмірбаяны
Жаңа Зеландияның 20-шы генерал-губернаторы – лейтенант-генерал Сер Джеримия Матепарае. Өмірі, мансабы, қазақ тілінде мақала. Жаңа Зеландия тарихы.
-
Жаңазеландия тілінде маори сөздерінің қолданылуы
Жаңазеландия ағылшын тілінде маори сөздерінің кең таралғаны, макрондардың қолданылуы, сөздердің жекеше/көпше түрі және "Kia ora" сәлемі туралы ақпарат.
-
Маори діні мен дәстүрлері
Жаңазеландия маорилерінің дәстүрлі діні, whakapapa арқылы байланыс, табиғат пен өмірдің мәні – mauri. Таңароа, Тāне сияқты құдайлар туралы біліңіз.
-
Waiariki Institute of Technology
-
Māori All Blacks
-
Rarohenga
-
Moana (singer)