Қытай тіліндегі таңбаларды енгізу әдісі: Wubi жүйесі

Кіріспе

Қытай таңбаларын енгізу әдісі Wubizixing енгізу әдісі, көбінесе қысқаша Wubi немесе Wubi Xing деп аталады, компьютерге қарапайым қытай және дәстүрлі қытай мәтіндерін енгізуге арналған қытай таңбаларын енгізу әдісі. Wubi-ді Wubihua (五笔画) әдісімен шатастыруға болмайды, ол бес түрлі штрихқа жіктеуді бөлісетін басқа енгізу әдісі. Бұл әдіс Ван Ма деп те аталады, ол өнертапқышы Ван Юнминнің (王永民) есімімен аталған. Стандарт саналатын төрт Wubi нұсқасы бар: Wubi 86, Wubi 98, Wubi 18030 және Wubi Жаңа ғасыр (3-ші буын нұсқасы). Соңғы үш нұсқаны да дәстүрлі қытай мәтінін енгізу үшін қолдануға болады, бірақ мүмкіндіктер шектеулі. Wubi 86 – Қытайдың материктік бөлігінде толық әріпті пернетақталар үшін ең көп танылған және қолданылатын пішінге негізделген енгізу әдісі. Егер дәстүрлі қытай таңбаларын жиі енгізу қажет болса, Cangjie немесе Zhengma сияқты басқа енгізу әдістері жақсырақ болуы мүмкін, сондай-ақ оларды қолдануға тиіс компьютерде табу ықтималдығы да жоғары. Wubi әдісі таңбалардың айтылуына емес, құрылымына негізделген, бұл пайдаланушы айтылуын білмесе де таңбаларды енгізуге мүмкіндік береді, сонымен қатар қытай тілінің нақты бір диалектісіне тым байланысты емес. Бұл сонымен қатар өте тиімді: кез келген таңбаны ең көп дегенде 4 пернемен жазуға болады. Көбінесе, көптеген таңбаларды одан да аз пернемен жазуға болады. Тәжірибелі машинистер Wubi арқылы минутына 160 таңбаға жете алатыны туралы хабарлар бар. Бұл қытай тілі үшін ағылшын тіліне қарағанда сәл өзгеше, бірақ тәжірибелі машинист қолданғанда Wubi өте жылдам екені рас. Мұның басты себебі – дәстүрлі фонетикалық енгізу әдістерінен айырмашылығы, қажетті таңбаны бірнеше ұқсас айтылатын нұсқалардың тізімінен іздеуге уақыт жұмсаудың қажеті жоқ: дерлік барлық таңбалардың бірегей бейнесі бар. Аты айтқандай, пернетақта бес аймаққа бөлінеді. Қытай таңбасы 笔 (bǐ), қытай таңбаларын жазу контекстінде, қытай каллиграфиясында қолданылатын қылқаламмен жасалатын штрихтарды білдіреді. Әр аймаққа белгілі бір штрих түрі тағайындалған. 1-ші аймақ: көлденең (一)
2-ші аймақ: тік (丨)
3-ші аймақ: оңнан солға төмен қарай (丿)
4-ші аймақ: нүктелі штрихтар немесе солдан оңға төмен қарай штрихтар (丶)
5-ші аймақ: ілгек (乙)

Chinese character input method

The Wubizixing input method , often abbreviated to simply Wubi or Wubi Xing, is a Chinese character input method primarily for inputting simplified Chinese and traditional Chinese text on a computer. Wubi should not be confused with the Wubihua (五笔画) method, which is a different input method that shares the categorization into five types of strokes. The method is also known as Wang Ma , named after the inventor Wang Yongmin (王永民). There are four Wubi versions that are considered to be standard: Wubi 86, Wubi 98, Wubi 18030 and Wubi New century (the 3rd generation Version). The latter three can also be used to input traditional Chinese text, albeit in a more limited way. Wubi 86 is the most widely known and used shape based input method for full letter keyboards in Mainland China. If it is frequently needed to input traditional Chinese characters as well, other input methods like Cangjie or Zhengma may be better suited to the task, and it is also much more likely to find them on the computer one needs to use. The Wubi method is based on the structure of characters rather than their pronunciation, making it possible to input characters even when the user does not know the pronunciation, as well as not being too closely linked to any particular spoken variety of Chinese. It is also extremely efficient: nearly every character can be written with at most 4 keystrokes. In practice, most characters can be written with fewer. There are reports of experienced typists reaching 160 characters per minute with Wubi. What this means in the context of Chinese is not entirely the same as it is for English, but it is true that Wubi is extremely fast when used by an experienced typist. The main reason for this is that, unlike with traditional phonetic input methods, one does not have to spend time selecting the desired character from a list of homophonic possibilities: virtually all characters have a unique representation. As its name suggests, the keyboard is divided into five regions. The Chinese character 笔 (bǐ), when used in the context of writing Chinese characters, refers to the brush strokes used in Chinese calligraphy. Each region is assigned a certain type of stroke. Region 1: horizontal (一)
Region 2: vertical (丨)
Region 3: downward right to left (丿)
Region 4: dot strokes or downward left to right strokes (丶)
Region 5: hook (乙)

A major drawback to learning Wubi is its steeper learning curve, since as a more complex system it takes longer to acquire as a skill. Memorization and practice are key factors for proficient usage. To use Wubi, there are multiple input methods available, including Google Input Tools (used by Google Translate) and keyboard options on Mac devices. Wubi sequences can be looked up for specific characters by using online dictionaries. In this article, the following convention will be used: character will always mean Chinese character, whereas letter, key and keystroke will always refer to the keys on keyboard.

Wubi-ді үйренудің басты қиындығы – оның күрделілігіне байланысты тік оқу қисығы, себебі дағдыны игеруге көбірек уақыт қажет. Жақсы нәтижеге жету үшін жаттау және жаттығу маңызды. Wubi-ді пайдалану үшін бірнеше енгізу әдістері бар, соның ішінде Google Input Tools (Google Translate қолданады) және Mac құрылғыларындағы пернетақта опциялары. Нақты таңбалар үшін Wubi тізбектерін онлайн сөздіктерден табуға болады. Осы мақалада келесі шартты белгі қолданылады: «таңба» әрқашан қытай таңбасын білдіреді, ал «әріп», «перне» және «перне басу» әрқашан пернетақтадағы пернелерді білдіреді.

Қалай жұмыс істейді

Негізінде, әріп компоненттерге жіктеледі, олар көбінесе (бірақ әрқашан емес) түбірлермен (радикалдармен) бірдей болады. Бұл компоненттер қолмен жазылатын ретпен теріледі. Өте күрделі әріптерді теру үшін тым көп перне басу қажет болмауы үшін, 4 компоненттен астам әріптердің кез келгені алғашқы 3 компонентті, содан кейін соңғысын теріп енгізіледі. Осылайша, әрбір әріптің мәліметтерін 4 перненің көмегімен енгізуге болады. Уби әріптерін өте тең бөліп береді, сондықтан әріптердің көп бөлігі жоғарыда айтылған 4 пернелік комбинация арқылы бірегей түрде анықталады. Содан кейін, әріпті енгізу буферінен экранға шығару үшін бос орын басылады. Егер әріптің 4 әріптен тұратын комбинациясы бірегей болмаса, қажетті әріпті таңдау үшін сан енгізіледі (мысалы, егер екі әріптің комбинациясы бірдей болса, 1 енгізсе біріншісі, ал 2 енгізсе екіншісі таңдалады). Көптеген жүйелерде бос орынды әрқашан басуға болады және ол түсініксіз жағдайда 1-ді білдіреді. Ақылды бағдарлама әдепкі орнындағы әріптің қалаған әріп екеніне көз жеткізуге тырысады. Көптеген әріптердің бірнеше комбинациясы бар. Кейде бұл пайдаланудың ыңғайлылығы үшін, егер әріпті жіктеудің бірнеше анық жолы болса. Бірақ көбінесе, бұл кейбір әріптердің 4 әріптен кем ұзындықтағы қысқа комбинациясы бар болғандықтан, сондай-ақ толық комбинациясы бар болғандықтан болады. 4 компоненттен аз және қысқа комбинациясы жоқ әріптер үшін, әрбір компонент теріледі, содан кейін комбинация толықтырылады (яғни, комбинацияны 4 пернеге дейін жеткізу үшін қосымша пернелер басылады) соңғы компоненттің штрихтары қолмен, жазылатын ретпен теріледі. Егер штрихтар көп болса, мүмкіндігінше көп штрихты теріп, соңғы штрихты соңына қою керек (бұл жоғарыда айтылған 4 компоненттен астам әріптер үшін қолданылатын компоненттер ережесімен сәйкес келеді). Алгоритмді түсінгеннен кейін, кішкентай тәжірибемен, тіпті бұрын теріп көрмеген әріпті де теруге болады. Бұлшықет жадысы осы әдісті жиі қолданатын терушілердің әріптердің қалай құрылғаны туралы ойланбауын қамтамасыз етеді, дәл сол сияқты көптеген ағылшын тілінде терушілер жазатын сөздердің әдебиетін көп ойламайды.

Essentially, a character is broken down into components, which are usually (but not always) the same as radicals. These are typed in the order in which they would be written by hand. In order to ensure that extremely complex characters do not require an inordinate number of keystrokes, any character containing more than 4 components is entered by typing the first 3 components written, followed by the last. In this way, each character's data can be entered with no more than 4 keystrokes. Wubi distributes its characters very evenly and as such the vast majority of characters are uniquely defined by the 4 keystrokes discussed above. One then types a space to move the character from the input buffer onto the screen. In the event that the 4 letter representation of the character is not unique, one would type a digit to select the relevant character (for example, if two characters have the same representation, typing 1 would select the first, and 2 the second). In most implementations, a space can always be typed and simply means 1 in an ambiguous setting. Intelligent software will try to make sure that the character in the default position is the one desired. Many characters have more than one representation. This sometimes is for ease of use, in case there is more than one obvious way to break down a character. More often though, it is because certain characters have a short representation that is less than 4 letters, as well as a "full" representation. For characters with fewer than 4 components that do not have a short form representation, one types each component and then "fills up" the representation (that is, types enough extra keystrokes to make the representation 4 keystrokes) by manually typing the strokes of the last component, in the order they would be written. If there are too many strokes, one should write as many as possible, but put the last stroke last (this mirrors the component rule for characters with more than 4 components outlined above). Once the algorithm is understood, one can type almost any character with a little practice, even if one has not typed it before. Muscle memory ensures that frequent typists using this method do not have to think about how the characters are actually constructed, just as the vast majority of English typists do not think very much about the spelling of words when they write.

Ерекше мәліметтерді іске асыру

Көптеген іске асырулар одан әрі бірнеше сөздік оңтайландыруды қолданады. Әдетте, екі таңбаның қысқаша екі пернелік бейнеленуі бар, жиі қолданылатын диграф (екі таңбалы сөз) бір таңбаның орнына екі таңбаны жасайтын төрт пернелік бейнеленуге біріктірілуі мүмкін. Сонымен қатар, үш таңбалық қысқа жолдар да бар, тіпті саяси себептермен ұзартылған бір қысқа жол да кездеседі. Олардың кейбір мысалдары төмендегі мысалдар бөлімінде келтірілген. Тағы бір жалпы ерекшелік – 'z' пернесін жокер ретінде пайдалану. Шындығында, Wubi әдісі осы мүмкіндікті ескере отырып жасалған; сондықтан 'z' пернесіне ешқандай компоненттер тағайындалмайды. Қысқасы, компоненттің қандай болу керектігін білмеген жағдайда, 'z' пернесін басуға болады, ал енгізу әдісі оны толықтыруға көмектеседі. Мысалы, егер таңба 'kt' әріптерімен басталуы керек екенін білсе, бірақ келесі компоненттің қандай болуын білмесе, 'ktz' деп теру 'kt' әріптерімен басталатын барлық таңбалардың тізімін шығарады. Бірақ практикада көптеген енгізу қозғалтқыштары барлық кестелік енгізу жүйелері үшін, Wubi-ді қоса алғанда, кестелік іздеу әдісін қолданады. Бұл олардың жадында әртүрлі таңбаларды тиісті бейнелеулермен байланыстыратын үлкен кестесі бар дегенді білдіреді. Осылайша, енгізу әдісі қарапайым кестелік іздеуге айналады. Мұндай іске асыруда 'z' пернесі қалыпты үлгіні бұзады, сондықтан ол көптеген жалпылама бағдарламалық қамтамасызда кездеспейді (дегенмен, Қытайлық Windows-та кең таралған Wubi енгізу әдісі осы мүмкіндікті жүзеге асырады). Осы себепті, алдыңғы абзацта сипатталған көп таңбалық оңтайландыру да сирек кездеседі. Кейбір енгізу әдістері, мысалы xcin (көптеген UNIX сияқты жүйелерде кездеседі), жалпы жокерлік функционалдықты ұсынады, оны барлық кестелік енгізу жүйелерінде, соның ішінде пиньинь және басқа да көптеген жүйелерде қолдануға болады. Xcin автотолықтыру үшін '*' және бір әріп үшін '?' таңбаларын пайдаланады, UNIX файлдарының глоббингінің алғашқы конвенцияларын сақтай отырып. Басқа іске асырулардың өздерінің ережелері бар.

Пернетақтаның бөлінісі

Wubi пернетақтасы QWERTY сияқты орналасуды қабылдайды, сондықтан ұлттық немесе баламалы орналасуды (мысалы, Dvorak немесе француз AZERTY) қолданатын пайдаланушылар жүйені дұрыс жұмыс істеуі үшін кейбір қайта карталау жұмыстарын жасауы керек болады. Wubi өз компоненттерін кездейсоқ орналастырмайды: олардың саны тым көп, және жүйені оңай үйрену үшін ғана логикалық әдістемені енгізу қажет. Негізінде, пернетақта 5 аймаққа бөлінеді, әрқайсысы бір штрихты білдіреді. Осы бес штрих – солға қарай құлау, оңға қарай құлау, көлденең, тік және ілмек. Оларды білдіретін аймақтар – QWERT, YUIOP, ASDFG, HJKLM және XCVBN. Бұл аймақтардың барлығы көлденең орналасқан, M әрпінен басқа, ол өз аймағындағы қалған әріптермен бір қатарда емес. Жалпы алғанда, пернетақта T және Y, G және H, N және M арасындағы ортасынан екіге бөлінеді. Әр аймақтағы пернелер осы бөлу сызығынан алшақтай келе нөмірленеді: сондықтан QWERT аймағында T – бірінші әріп, R – екінші, E – үшінші; YUIOP аймағында Y – бірінші, U – екінші, I – үшінші, және т.б. XCVBN үшін N – бірінші, және т.б. HJKLM аймағында M желіде жатпаса да, серияның соңғысы деп есептелінеді. Бұл маңызды, өйткені бірінші позициядағы компоненттерде аталған штрихтың бір рет қайталануы (олар жататын аймаққа тағайындалған штрих), екіншіде – екі рет, үшіншіде – үш рет болады. Осы үлгіні қолдану арқылы оңай жіктеле алмайтын компоненттер соңғы әріпке орналастырылады. Сондықтан, біреудің ойынша, 一 әрпі G-де, 二 әрпі F-де, 三 әрпі D-де орналасқан болады, және бұл шын мәнінде осылай. Сол сияқты, 丨 әрпі H-де, 刂 әрпі J-де, 川 әрпі K-де болады деп күтуге болады. Бұл үлгі барлық аймақтарда қолданылады. Сонымен қатар, бұл үш штрихтан құралған сияқты көрінетін көптеген радикалдарға да қолданылады, тіпті олар мүлдем басқаша болса да. Мұның мысалы – 中 әрпі K-де: оның үш төменгі штрихы жоқ (екі ғана), бірақ ол үшке ие көрінеді. Сонымен қатар, ол қолмен жазылғанда, алдымен ауыз радикалы 口 жазылып, содан кейін тік төменгі штрихпен екіге бөлінеді. Ауыз радикалы 'K' әрпінде орналасқан, сондықтан бұл тағайындама екі есе логикалық. Ал 口 әрпінің пиньиніндегі kou3 сөзі k әрпінен басталады, бұл да Wubi пернетақтасына енгізілген жадты сақтау құралы. Сонымен қатар, әр аймақтың әр әрпімен байланысты бір компонент, оның "негізгі компоненті" бар. Бұл әдетте өз алдына толық таңба (X әрпінен басқа). Бұл негізгі компонентті әрқашан ол орналасқан әріпті төрт рет теру арқылы жазуға болады. Мысалы, H әрпінің негізгі компоненті 目, оны "hhhh" деп жазамыз. Әр әріптің өзіне байланысты қысқаша белгісі де бар. Кейбір жағдайларда бұл таңба осы перненің құрамына сәйкес келеді, ал кейде олай емес. Бұл қысқарту таңбасы – тек әріпті және басқа ештеңе жазбайтын таңба; бұл қытай тілін жазуда қолданылатын өте кең таралған таңбалар. Төменде тізімделмеген компоненттердің саны болуы мүмкін, өйткені олар сирек қолданылады немесе компоненттің қарапайым Юникодтық бейнесі жоқ.

The Wubi keyboard assumes a QWERTY like layout, so users of keyboards implementing a nationalized or alternative layout (such as Dvorak or the French AZERTY) will probably have to do some remapping to make the system sane. Wubi does not position its components arbitrarily: there are far too many of them, and it is only with the introduction of a logical methodology that the system becomes easy to learn. Basically, the keyboard is divided into 5 zones, each representing a stroke. Those five strokes are falling left, falling right, horizontal, vertical, and hook, and the zones that represent them are QWERT, YUIOP, ASDFG, HJKLM, and
XCVBN, respectively. These zones are all laid out horizontally, with the exception of M, which is not in line with the rest of the letters in its zone. In a general way, the keyboard can be thought of as divided down the center, between T and Y, G and H, and N and M. The keys in each zone are numbered moving away from this dividing line: so we should actually say that in zone QWERT, T is the first letter, R is the second, and E the third; in zone YUIOP, Y is the first, U is the second, I the third, etc. For XCVBN, N is the first, and so on. In HJKLM, consider M to be the last in the series, even though it does not lie on the line. This is important because components in the first position will have one repetition of the stroke in question (the stroke assigned to the zone in which they belong), those in the second, two, those in the third, three. Those components which are not easily classifiable using this paradigm will be placed on the last letter. Therefore, one would expect 一 to be located on G, and 二 on F, and 三 on D, and indeed, this is the case. Similarly, one would expect 丨 to be located on H, 刂 to be on J, and 川 to be on K. This pattern holds for all the zones. Furthermore, it extends to most radicals that look as though they are made up of three such strokes, even if in fact they might not be at all. An example of this is 中 on K: while it does not have three downward strokes (two only), it appears to have three. Furthermore, it is written by hand by first writing a mouth radical, 口, and then bisecting it with a vertical downward stroke. The mouth radical lies on 'K', so this makes the assignment doubly logical. And the pinyin romanization of 口, kou3, begins with k, another memory aid encoded into the Wubi keyboard. Furthermore, each letter of each zone has one component associated with it, its "main component". These are usually a complete character (with the exception of X) in their own right. One can always type this main component by typing the letter it is situated on four times. So, for example, the main component of H is 目, and so one would type it by typing "hhhh". Each letter also has a shortcut character associated with it. In some cases, this character is the same as the component associated with the key in question, and sometimes not. This shortcut character is the character produced when one types just the letter and nothing else; these are all extremely common characters used when typing Chinese. It is entirely possible that there are a number of components not listed below, either because of oversight, because they are rarely used, or because no simple Unicode representation for the component exists.

QWERT аймағы (солға қарай төмендеу)

Q пернесінің негізгі компоненті – 金 және оның қысқарту символы – 我. Ол келесі компоненттермен байланысты: 金, 钅, 勹, 儿, 夕, сондай-ақ 饣 жоғарғы жағындағы ілгек және 角, 犭 түбірі (сол жақ төменгі сызығы жоқ, сондықтан осы түбірлі таңбалар “q” емес, “qt” арқылы теріледі), қиылысқан сызықтар (мысалы, 区 ортасында), 鱼 жоғарғы бөлігі (яғни, төменгі көлденең сызықсыз), және 流 төменгі оң жақ бұрышындағы үш (шамамен тік) “аяқ”. W пернесінің негізгі компоненті және қысқарту символы екеуі де 人. Ол келесі компоненттермен байланысты: 人, 亻, 八 және 癸 жоғарғы бөлігі. 人 сөзі “адам” деген мағынаны білдірсе, Вуби оны көбінесе шатыр радикалды құру үшін қолданады, мысалы 会, “wfc”. 入 пернесі W-ге сәйкес келмейді, ұқсас көрінгенімен, 餐 таңбасының жоғарғы бөлігі 癸 жоғарғы бөлігіне ұқсаса да, екеуі бірдей емес (әрине, 餐 таңбасын теру үшін жоғарыдағы әрбір компонентті жеке теру қажет). E пернесінің негізгі компоненті 月, ал оның қысқарту символы 有. Ол келесі компоненттермен байланысты: 月, 用, 彡, 乃, 衣 төменгі бөлігі (яғни, 亠сыз), 孚 жоғарғы бөлігі (яғни, 子сыз), 豕 (доңыз), 良 төменгі бөлігі (яғни, 白сыз) және 舟 төменгі бөлігі (яғни, үстіңгі нүктесіз). Бұл жағдайда, E пернесінің қысқарту символы сол жақтан төмен түсетін сызықпен басталмайды, бірақ тек E пернесіне жататын компонентті анық көрсетеді. 彡 осы таңбада кездеседі, өйткені ол аймақтағы үшінші таңба (T пернесінен бастап санағанда, жоғарыда қараңыз). Ерекше жағдайларда E пернесі 且 және оны қамтитын таңбаларда қолданылады: Вуби бұл компонентті 月 + 一 деп қабылдайды. R пернесінің негізгі компоненті 白, ал оның қысқарту символы 的. Ол келесі компоненттермен байланысты: 白, 手, 扌, 斤 (T бар және жоқ), 牛 (төмен қарай бағытталған тік сызықсыз) және, әрине, аймақтағы екінші пернеден күтілетін екі сол жақтан төмен түсетін сызық (көрініс түсіндірмесі үшін жоғарыда қараңыз). 手 таңбасының орталық төмен қарай бағытталған ілгегі сол жақтан төмен түсетін сызықпен ауыстырылған түрлеріне назар аударыңыз, мысалы 看. T пернесінің негізгі компоненті 禾, ал оның қысқарту символы 和. Ол келесі компоненттермен байланысты: 禾, 竹, 夂, 攵, 彳 және 乞 жоғарғы бөлігі (яғни, 乙сыз). 竹 кішірек түрінде де кездеседі (⺮). 丿 сызығы да осы пернеде кездеседі, өйткені T пернесі аймақтағы бірінші перне (жоғарыда қараңыз). Бұл дегеніміз, егер компонентті немесе таңбаны сызу арқылы теріп жатсаңыз, олар (әдетте) сол жақтан төмен түсетін сызықты бейнелеу үшін T пернесін қолданады. Осы ережеге ерекшеліктер туралы қосымша ақпаратты түсініктілігін арттыру бөлімінде қараңыз.

The Q key's main component is 金 and its shortcut character is 我. It is associated with the following components: 金, 钅, 勹, 儿, 夕, as well as the hook at the top of 饣 and 角, the radical 犭 without the lower left falling stroke (so characters with that radical start with "qt", not just "q"), the criss cross (such as in the center of 区), the top of 鱼 (i. e., without the horizontal stroke at the bottom), and the three (nearly vertical) "feet" in the bottom right corner of 流. The W key's main component and shortcut character are both 人. It is associated with the following components: 人, 亻, 八, and the top of 癸. While 人 means person, it is often used by Wubi to construct a roof radical, such as in 会, "wfc". 入 is not governed by W, despite looking similar, and while 餐 has a top that looks vaguely like the top of 癸, the two are not the same (indeed, to type 餐, one must physically type out each component on the top). The E key's main component is 月, and its shortcut character is 有. It is associated with the following components: 月, 用, 彡, 乃, the bottom of 衣 (i. e., without 亠), the top of 孚 (i. e., without 子), 豕 (hog), the bottom of 良 (i. e., without the 白), and the bottom of 舟 (i. e., without the little dot on the top). In this case, E's shortcut character does not even begin with a left falling stroke, but merely prominently figures a component belonging to E. 彡 is featured on this character, as it is the third character in the zone (counting from T, see above). A particular distortion that comes up often is the use of E in 且 and in characters containing it: Wubi thinks of this component as 月 + 一. The R key's main component is 白, and its shortcut character is 的. It is associated with the following components: 白, 手, 扌, 斤 (both with and without the T), 牛 (without the vertical downward stroke), and of course the two left falling strokes 𰀪 that one would expect from the second key in the zone (see above for an explanation). Watch out for varieties of 手 where the central downward hook is replaced by a left falling stroke, such as in
看. The T key's main component is 禾, and its shortcut character is 和. It is associated with the following components: 禾, 竹, 夂, 攵, 彳, and the top of 乞 (i. e., without the 乙). 竹 may also be found in its smaller form (⺮). 丿 is also found on this key, because T is the first key in the zone (see above). This means that if one is typing a component or character stroke by stroke, they would (generally) use T to represent a left falling stroke. See the section on disambiguation strokes for more information on exceptions to this rule.

YUIOP аймағы (оң жақтан төмен)

Бұл аймақты нүктелі аймақ деп те атауға болады, өйткені оның Y: 讠 U: 冫 I: 氵 және O: 灬 үлгісі шын мәнінде міндетті түрде оңға қарай құлайтын соққылардан құрылмаған. Шын мәнінде, 灬-дегі бірінші соққы солға қарай құлайды деп айтуға болады. Бұл аймақ оң жаққа қарай құлайтын аймақ деп аталады, өйткені осы аймақтағы пернелер, таңбаларды (құрамдық емес) соққы арқылы құрастыру үшін пайдаланылғанда, олардың барлығы кейбір таңбалар конфигурациясы үшін оң жаққа қарай құлайтын соққыларды білдіреді (толығырақ ақпарат алу үшін түсініктілігін жою жолдарын қараңыз). Y пернесінің негізгі компоненті 言, ал оның қысқару символы 主. Ол келесі компоненттермен байланысты: 言, 讠, 亠, астында 口 бар 亠, 广, 文, 方 және 丶. Бұл компоненттердің барлығы оң жақтан құлаудан басталады. Жалпы, қытай әріптеріндегі нүктелер шын мәнінде солға қарай құлайтын соққылар, сондықтан көп жағдайда T-ны қолдану Y-ге қарағанда орынды. Әрине, егер адам қытай әріптерін қолмен жаза алса, онда ол қалай жазылғанын еске түсіріп, қайсысын таңдағанын айта білуі керек. U пернесінің негізгі компоненті 立, ал оның қысқару символы 产. Ол келесі компоненттермен байланысты: 立, 六, 辛, 门, 疒, 丬, 冫, 单 жоғарғы жағындағы "антенналар" (тек екі соққы: 丷), ал 兹 жоғарғы жағындағы антенналар мен көлденең соққы. Олардың көпшілігі екі қысқа диагональды соққыға ие (门 – бұл айқын ерекшелік). Бұл U-ның аймақтағы екінші әріп ретінде орналасуына сәйкес келеді (көшірме үшін жоғарыда қараңыз). I пернесінің негізгі компоненті 水, ал оның қысқару символы 不. Ол мынадай компоненттермен байланысты: 水, 氵, 小, 学 жоғарғы жағындағы үш соққы және 当 жоғарғы жағындағы үш соққы. Сонымен қатар, екі 冫 ретінде сипатталатын компонент, артқа қарай, осы таңбамен байланысты. O пернесінің негізгі компоненті 火, ал оның қысқару символы 为. Ол келесі компоненттермен байланысты: 火, 米, 灬 және 业 төменгі көлденең соққысыз – бұл 严 сияқты таңбаларды құруға мүмкіндік береді. Бұл оң жақтан төмен түсетін аймақтағы 4-ші перне: сондықтан 灬 қосылған. P пернесінің негізгі компоненті 之, ал оның қысқару символы 这. Ол келесі компоненттермен байланысты: 之, 辶, 廴, 冖, 宀 және 礻. Уби компоненттері қолмен жазу керек болған тәртіпте жазылғаны үшін, 辶 және 廴 компоненттері әдетте соңғы болып жазылады.

This zone might also be called the dot zone, because its pattern of Y: 讠 U: 冫 I: 氵 and O: 灬 is not actually necessarily built up of right falling strokes. In fact, one could argue that the first stroke in 灬 actually falls left. It is called the falling right zone because the keys in this zone, when used to construct a character by stroke (rather than component), all represent right falling strokes for some character configuration (see the section on disambiguation strokes for more information). The Y key's main component is 言, and its shortcut character is 主. It is associated with the following components: 言, 讠, 亠, 亠 with a 口 beneath it, 广, 文, 方, and 丶. These components all start with a right falling stroke. Generally, dots in Chinese characters are actually left falling strokes, and so most of the time, the use of T is more appropriate than Y. Of course, if one can write Chinese characters by hand, they should be able to tell which to choose by recalling how it is written. The U key's main component is 立, and its shortcut character is 产. It is associated with the following components: 立, 六, 辛, 门, 疒, 丬, 冫, the "antennae" on the top of 单 (just two strokes: 丷), and the antennae plus a horizontal stroke, as found on the top of 兹. Most of these all feature two short diagonal strokes (门 being the obvious exception). This is consistent with U's place as the second letter in the zone (see above for an explanation). The I key's main component is 水, and its shortcut character is 不. It is associated with the following components: 水, 氵, 小, the three strokes on the top of 学, and the three strokes on the top of 当. Additionally, a component which might be described as two 冫, back to back, is associated with this character. The O key's main component is 火, and its shortcut character is 为. It is associated with the following components: 火, 米, 灬, and 业 without the bottom horizontal stroke — this allows construction of characters such as 严. This is the 4th key in the falling right zone: hence the inclusion of 灬. The P key's main component is 之, and its shortcut character is 这. It is associated with the following components: 之, 辶, 廴, 冖, 宀, and 礻. As Wubi components are typed in the order that they would need to be written were one writing by hand, the 辶 and 廴 components are typically typed last.

ASDFG аймағы (горизонталь)

А пернесінің қысқару таңбасы - 工. S пернесінің негізгі компоненті 木, ал оның қысқару таңбасы 要. D пернесінің негізгі компоненті 大, ал оның қысқару таңбасы 在. F пернесінің негізгі компоненті 土, ал оның қысқару таңбасы 地. Негізгі компоненттің атауы (жер) қысқару таңбасымен, яғни жерді білдіретін таңбамен сәйкес келеді. G пернесінің негізгі компоненті - 王, ал оның қысқару таңбасы - 一.

HJKLM аймағы (тік)

H пернесінің негізгі компоненті 目, ал оның қысқартқыш символы 上. J пернесінің негізгі компоненті 日, ал оның қысқартқыш символы 是. K пернесінің негізгі компоненті 口, ал оның қысқартқыш символы 中. L пернесінің негізгі компоненті 田, ал оның қысқартқыш символы 国. M пернесінің негізгі компоненті 山, ал оның қысқартқыш символы 同.

XCVBN аймағы (құйрық)

X пернесінің негізгі компоненті 纟, ал оның қысқару белгісі 经. C пернесінің негізгі компоненті 又, ал оның қысқару белгісі 以. V пернесінің негізгі компоненті 女, ал оның қысқару символы 发. B пернесінің негізгі компоненті 子, ал оның қысқару белгісі 了. N пернесінің негізгі компоненті 已, ал оның қысқару символы 民.

4 компоненттен аз таңбалар (жазуды қажет ететін)

3а мысал: 文: Біріншіден, символы бар 'Y' пернесін басыңыз. Содан кейін, бірінші компонентті, ол да 'Y' – нүкте (点), содан кейін 'G' – көлденең (横) сызығын басыңыз. Енді үш сызығыңыз болғандықтан, соңғы сызықты, ол да нүктелі (捺) сызық, басыңыз. Осылай толық таңбаның коды 'YYGY' болады. 3b мысал: 一: Бұл таңбаның коды 'GGLL'. Бұрынғыдай, ең бастысы – таңбаның 'G' пернесін басып, содан кейін таңбаның бірінші сызығын, ол да 'G' басыңыз. Бұл барлық қажетті ақпарат болғандықтан, 4 әріпке дейін толықтыру үшін 'L' әрпі қолданылады.