Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1871–1873 жылдардағы жапондық дипломатиялық сапар
1871–1873 Japanese diplomatic voyage
Ивакура миссиясы немесе Ивакура елшілігі (岩倉使節団, Ивакура Шисецудан) – Мейдзи дәуірінің жетекші мемлекет қайраткерлері мен ғалымдары 1871 және 1873 жылдар аралығында АҚШ және Еуропаға жасаған дипломатиялық сапар. Бұл жалғыз осындай миссия емес, бірақ ол ең танымал және, мүмкін, Жапонияның батыстан ұзақ оқшауланғаннан кейін жаңғыруына тигізген әсері тұрғысынан ең маңыздысы. Миссияны алғаш рет ықпалды голланд миссионері және инженеры Гидо Вербек ұсынды, ол белгілі бір дәрежеде Петр I-нің Ұлы елшілігінің үлгісіне негізделген. Миссияның мақсаты үш еді: император Мэйдзидің жаңадан құрылған императорлық әулетін мойындату; әлемнің үстем державаларымен тең емес шарттарды қайта келісуді бастау; және АҚШ мен Еуропадағы қазіргі заманғы өндірістік, саяси, әскери және білім беру жүйелерін және құрылымдарын жан-жақты зерттеу. Ивакура миссиясы бұрынғы Шогунаттың жіберген бірнеше осындай миссияларды жалғастырды, мысалы, 1860 жылы АҚШ-қа жапон елшілігі, 1862 жылы Еуропаға бірінші жапон елшілігі және 1863 жылы Еуропаға екінші жапон елшілігі.
The Iwakura Mission or Iwakura Embassy (岩倉使節団, Iwakura Shisetsudan) was a Japanese diplomatic voyage to the United States and Europe conducted between 1871 and 1873 by leading statesmen and scholars of the Meiji period. It was not the only such mission, but it is the most well known and possibly most significant in terms of its impact on the modernization of Japan after a long period of isolation from the West. The mission was first proposed by the influential Dutch missionary and engineer Guido Verbeck, based to some degree on the model of the Grand Embassy of Peter I. The aim of the mission was threefold; to gain recognition for the newly reinstated imperial dynasty under the Emperor Meiji; to begin preliminary renegotiation of the unequal treaties with the dominant world powers; and to make a comprehensive study of modern industrial, political, military and educational systems and structures in the United States and Europe. The Iwakura Mission followed several such missions previously sent by the Shogunate, such as the Japanese Embassy to the United States in 1860, the First Japanese Embassy to Europe in 1862, and the Second Japanese Embassy to Europe in 1863.
Қатысушылар
Миссияға Ивакура Томоми ат қойылды және оған төрт вице-посол көмек көрсетті, олардың үшеуі (Окубо Тошимичи, Кидо Такайоши және Ито Хиробуми) сонымен қатар Жапон үкіметінде министрлер болды. Тарихшы Куме Кунитаке Ивакура Томомидің жеке хатшысы ретінде саяхаттың ресми күннамашысы болды. Экспедицияның журналы 1878 жылы «Токумей Цэнкен Тайши Бей О Кайран Джикки» (特命全権大使米欧回覧実記) деген атпен бес томдық болып жарық көрді. Ол Жапонияның АҚШ және жылдам индустриялануда болған Батыс Еуропа туралы байқауларын егжей-тегжейлі баяндады. Миссияға сонымен қатар 48 адамды құраған бірқатар әкімшілер мен ғалымдар да кірді. Миссия қызметкерлерімен бірге Йокогамадан шыққан сапарға 53 студент пен қызметші де қатысты. Студенттердің бірнешеуі шетелде білім алу үшін қалды, олардың ішінде АҚШ-та оқыған бес жас әйел болды, соның ішінде 6 жастағы Цуда Умеко. Ол Жапонияға оралғаннан кейін 1900 жылы Джоши Эйгяку Джуку (қазіргі Цуда университеті) құрды, сондай-ақ Нагай Шигеко (кейіннен баронша Урю Шигеко) және Ямакава Сутематсу (кейіннен принцесса Ояма Сутематсу) да осы тізімде болды. Канеко Кентаро да студент ретінде АҚШ-та қалды. 1890 жылы ол Теодор Рузвельтпен танысты. Олар достық қарым-қатынас орнатып, бұл қарым-қатынас кейін Рузвельттің Ресей-Жапон соғысы мен Портсмут келісімінің аяқталуына араласуына және келісімге қол жеткізуге ықпал етті. Миссияның студенті Макино Нобуаки өз естеліктерінде былай деп жазды: «Хан жүйесінің жойылуымен бірге Ивакура миссиясын Америка мен Еуропаға жіберу, Реставрациядан кейін мемлекетіміздің негізін қалаған ең маңызды оқиғалардың бірі болып табылады». Миссия қызметкері және Әділет министрлігінің мүшесі болған Накае Чомин Францияда радикалды республикашыл Эмиль Аколласпен француз құқықтық жүйесін зерттеу үшін қалды. Кейін ол журналист, ойшыл және аудармашы болып, Жақ Жак Руссо сияқты француз ойшылдарымен Жапонияны таныстырды.
The mission was named after and headed by Iwakura Tomomi in the role of extraordinary and plenipotentiary ambassador, assisted by four vice ambassadors, three of whom (Ōkubo Toshimichi, Kido Takayoshi, and Itō Hirobumi) were also ministers in the Japanese government. The historian Kume Kunitake as private secretary to Iwakura Tomomi, was the official diarist of the journey. The log of the expedition published in 1878 in five volumes as Tokumei Zenken Taishi Bei O Kairan Jikki (特命全権大使米欧回覧実記), provided a detailed account of Japanese observations on the United States and rapidly industrializing Western Europe. Also included in the mission were a number of administrators and scholars, totaling 48 people. In addition to the mission staff, about 53 students and attendants also joined the outward voyage from Yokohama. Several of the students were left behind to complete their education in the foreign countries, including five young women who stayed in the United States to study, including the then 6 year old Tsuda Umeko, who after returning to Japan, founded the Joshi Eigaku Juku (present day Tsuda University) in 1900, Nagai Shigeko, later Baroness Uryū Shigeko, as well as Yamakawa Sutematsu, later Princess Ōyama Sutematsu. Kaneko Kentarō was left in the U. S., too, as a student. In 1890 he was introduced to Theodore Roosevelt. They became friends and their relationship resulted later in Roosevelt's mediation at the end of the Russo Japanese War and the Treaty of Portsmouth. Makino Nobuaki, a student member of the mission was to remark in his memoirs: "Together with the abolition of the han system, dispatching the Iwakura Mission to America and Europe must be cited as the most important events that built the foundation of our state after the Restoration." Nakae Chōmin, who was a member of the mission staff and the Ministry of Justice, stayed in France to study the French legal system with the radical republican Emile Acollas. Later he became a journalist, thinker and translator and introduced French thinkers like Jean Jacques Rousseau to Japan.
Америка Құрама Штаттары
1871 жылы 23 желтоқсанда 100 жапондық көшбасшы, үкімет қызметкерлері мен студенттерден құралған экспедиция Батысқа (Йокохамадан) Сан-Францискоға бағытталған кемемен (аты аталмаған) аттанды. 1872 жылы 15 қаңтарда Сан-Францискоға келген топ Солт-Лейк-Сити және Чикаго арқылы пойызбен сапар шегіп, ақырында 29 ақпанда Вашингтонға жетті. Миссияның мақсаты – Батыс елдерін зерттеп, олардың әлеуметтік-экономикалық, саяси және экономикалық дамуын түсіну болды. Жапония, көптеген елдер сияқты, өзгерудің күніне келді. Индустрияландыру технологиялық жаңаруларға жол ашты. Бұл Жапонияның жаңашылдыққа бет бұрған дәуірі еді. Миссияның АҚШ-тағы сапары жаңа шарттар бойынша құқықтарды келіссөздер арқылы алу мақсатымен ұзартылды, бұл үшін миссия мүшелерінің екеуі қажетті өкілдік хаттарын алу үшін Жапонияға оралуға мәжбүр болды. Ивакура миссиясының мүшелері мектептерді тамашалауға және білім беру саясаты туралы көбірек білуге қызығушылық танытты. Осының нәтижесінде Бостон, Нью-Йорк және Вашингтон қалаларындағы мектептерге, университеттерге және өнеркәсіптік нысандарға сапарлар ұйымдастырылды. Вашингтонда болған жапондық делегация тарихи түрде афроамерикандық колледжі және университеті саналатын Хауард университетін бақылады. Соның салдарынан, олар АҚШ-тағы нәсіл, білім және әлеуметтік жіктелуді сырттан, ақ немесе қара емес көзқараспен талдады. Тең емес шарттарды қайта келісу әрекеттері сәтсіз аяқталғаннан кейін, экспедиция 1872 жылдың тамызында Ұлыбританияға бағыт алды.
On 23 December 1871 an expedition of 100 Japanese leaders, government officials, and students, set sail for the West, (from Yokohama), on the , bound for San Francisco. Arriving in San Francisco on 15 January 1872, the group travelled by train via Salt Lake City and Chicago eventually reaching Washington, D. C., on 29 February. The mission was to investigate Western nations to understand their socio economic, political, and economic developments. Japan, like many other nations, was on the precipice of change. Industrialization ushered in technological innovation. It was a period of modernity that Japan embraced. The mission's stay in the United States was extended with an attempt to negotiate new treaty rights, a task that necessitated two members of the party to return to Japan to obtain necessary letters of representation. Members of the Iwakura Mission were keenly interested in observing schools and learning more about educational policy. Tours to schools, universities and industrial locations in Boston, New York and Washington, D. C., were made as a result. While in Washington, D. C., the Japanese delegation visited Howard University, a Historically Black College and University. As a result, they came away with an external, non white or non black, analysis of race, education, and class in the United States. Unsuccessful in their attempts to renegotiate the existing unequal treaties, the party eventually set sail for the United Kingdom in August 1872.
Франция, Германия, Италия (және Еуропаның басқа да бірнеше бөліктері) содан кейін Жапонияға оралды
Франция, Бельгия, Нидерланды, Германия, Дания, Швеция, Австрия, Италия және Швейцарияға 1873 жылдың бірінші жартысында миссия мүшелері сапар жасады. Қайту жолында Мысыр, Аден, Цейлон, Сингапур, Сайгон, Гонконг және Шанхай қалаларында да тоқталды, алайда бұл жерлердегі сапарлар әлдеқайда қысқа болды. Миссия алғаш рет жолға шыққаннан кейін шамамен екі жыл өткен соң, 1873 жылдың 13 қыркүйегінде Йокогамаға жетті.
France, Belgium, the Netherlands, Germany, Denmark, Sweden, Austria, Italy, and Switzerland were all visited by the mission during the first half of 1873. On the return journey, Egypt, Aden, Ceylon, Singapore, Saigon, Hong Kong, and Shanghai were also stopping points en route, although visits in these locations were much shorter. The mission eventually reached Yokohama on 13 September 1873, almost two years after first setting out.
Мақсаты мен нәтижелері
Миссияның бастапқы мақсаттарының ішінде тең емес шарттарды қайта қарауға қол жеткізілмеді, бұл миссияны шамамен төрт айға ұзартты, сонымен қатар миссия мүшелеріне екінші мақсаттың маңыздылығын түсіндірді. Шет ел үкіметтерімен жақсы жағдайларда жаңа шарттар жасауға жасалған тыраштар, миссия мүшелері жапон үкіметі белгілеген өкілеттік шегінен асып түсуге тырысып жатыр деген сынға алып келді. Дегенмен, миссия мүшелері Америка мен Еуропадағы өнеркәсіптік модернизацияға оң көзқараспен қарады және сапардан алған тәжірибе оларға отанына оралғанда ұқсас модернизациялық бастамаларды іске асыруға күшті түрткіс берді.
Of the initial goals of the mission the aim of revision of the unequal treaties was not achieved, prolonging the mission by almost four months, but also impressing the importance of the second goal on its members. The attempts to negotiate new treaties under better conditions with the foreign governments led to criticism of the mission that members were attempting to go beyond the mandate set by the Japanese government. Members of the mission were nonetheless favorably impressed by industrial modernization seen in America and Europe and the experience of the tour provided them a strong impetus to lead similar modernization initiatives on their return.
Еске алу шаралары
1997 жылы Англияның солтүстік-батысына миссия келгенінің 125 жылдығы арнайы мерекемен белгіленді. Манчестер университетінің Жапон зерттеулер орталығының жетекшілігімен және Осака сауда палатасының қатысуымен 70-тен астам жетекші өнеркәсіпшінің делегациясы Манчестер аймағына сапар жасады. Манчестер қала әкімдігі 1872 жылғы қабылдауды қайталайтын азаматтық банкет ұйымдастырды. Қаланың Лорд-мэрі қатысып, Жапонияның сыртқы істер министрімен бірге елшілерді қабылдады. Сонымен қатар, Манчестер қала әкімдігінің бұрынғы ғимаратында Ивакура миссиясының Манчестерге келгеніне арналған ескерткіш тақта ашылды. 2023 жылдың 24 сәуірінде Ұлыбритания мен Жапонияның жетекші бизнес өкілдері мен саяси қайраткерлері Директорлар институтының Жапония бизнес тобы (Japan Business Group) ұйымдастырған, Лондонның Кенсингтон көшесіндегі Жапония үйінде өткен Жапония-Ұлыбритания симпозиумына қатысты. Симпозиум Жапонияның Елшілігі, Халықаралық сауда департаменті, Жапонияның сауда және өнеркәсіп палатасы (JCCI), Жапонияның сыртқы сауда ұйымы (JETRO), Жапония қоғамы, Жапония биржа тобы (JPX), Shimadzu UK Ltd және басқа да ұйымдардың қолдауымен Ивакура миссиясының 150 жылдығын тойлады. Шараға Халықаралық сауда министрі Найджел Хаддлстон, Жапонияға сауда өкілі Грег Кларк, Сыртқы істер, Ұлттар достастығы және даму кеңсесінің министрі Энн Мари Тревельян, Лондон қаласының бизнес жөніндегі вице-мэрі Раджеш Агравал және Ұлыбританиядағы Жапонияның Төтенше және Өкілетті Елшісі Хажиме Хаяши сынды тұлғалар қатысты.
In 1997 a special celebration marked the 125th anniversary of the mission's visit to the north west of England. Led by the Centre for Japanese Studies at the University of Manchester in collaboration with the Osaka Chamber of Commerce, a delegation of over 70 leading industrialists visited the Manchester Region. A Civic Banquet was held in Manchester Town Hall replicating the 1872 Reception. The Lord Mayor attended and received Ambassadors together with a citation from the Japanese Foreign Minister. A Civic Plaque commemorating the anniversary of the Iwakura Mission to Manchester was also inaugurated at the site of the original Manchester Town Hall. On 24th April 2023, Senior business leaders and political figures from the UK and Japan attended the Japan UK Symposium, celebrating the 150 years of the Iwakura Mission at Japan House London in Kensington High Street, organised by the Institute of Directors’ Japan Business Group in partnership with the Embassy of Japan, the Department of International Trade, Japan Chamber of Commerce and Industries (JCCI), Japan External Trade Organisation (JETRO), Japan Society, Japan Exchange Group (JPX), Shimadzu UK Ltd and others. Speakers include The Rt Hon Nigel Huddleston MP, Minister of State for International Trade; The Rt Hon Greg Clark, MP Trade Envoy to Japan; The Rt Hon Anne Marie Trevelyan MP, Minister of State in the Foreign, Commonwealth & Development Office; Hon. Rajesh Agrawal, Deputy Mayor of London for Business; and His Excellency Hajime Hayashi, Ambassador Extraordinary and Plenipotentiary of Japan to the UK.