Кіріспе

Тамил индуисттік шивалық мәтіні

Тирумурай (тамил: திருமுறை, «қасиетті жинақ» деген мағынаны білдіреді) – бұл 6-дан 11-ғасырлар аралығында Тамил Надудағы түрлі ақындар жазған Шиваны мадақтауға арналған әндер мен гимндердің он екі томдық жинағы. Намбияндар Намби 12-шы ғасырда Аппар, Самбандар және Сундарардың алғашқы жеті томын Теварам ретінде жинақтады. Уақыт өте келе, ғалымдар басқа да еңбектерді қамтитын шива әдебиетін жинақтау қажеттігін сезінді. Тирумурай Ведалар мен шива агамдарымен бірге Оңтүстік Үндістан мен Шри-Ланкада шива Сиддханта философиясының негізін құрайды.

Тарих және негіз

Тамил жері тарихындағы Паллава дәуірі – бұл Шейвизмді Шейвизмді жақтаған наяндардың діни жаңғыруының кезеңі. Олар өздерінің баққылық гимндері арқылы халықтың жүректерін жаулап алды. Жанды қозғайтын құдайға арналған мадақ әндерімен олар халыққа үлкен әсер етті. «Тирумурай» антологиясы негізінен зайырлы сипаттағы Сангам әдебиетінен басым түседі.

Жинақтау

Раджа Раджа Чола I (985-1013 жж.) өз сарайында Теварамның қысқа үзінділерін естігеннен кейін гимндерді қайта табу миссиясына кірісті. Ол ғибадатхананың жұбысы Немби Андар Нембиден көмек сұрады. Нембидің құдайдың араласуымен Чидамбарамдағы Тиллаи Натараджа ғибадатханасының екінші ауласындағы бөлмеде ақ құмырсқалар жеген кадижам жапырақтары түріндегі жазуларды тапқаны айтылады. Осылайша Раджараджа Тирумурай Канда Чолан деп аталды, яғни Тирумурайды (қайта) ашқан адам. Алғашқы жеті кітап кейін Теварам деп аталды, ал 12-ші кітап ретінде Секизхардың Перия Пуранам (1135 ж.) қосылған толық Сайва каноны Тирумурай, қасиетті кітап деп толықтай танылды. Осылайша 600 жылдық діни, философиялық және әдеби дамуды қамтитын Сайва әдебиеті пайда болды. Бұл ғибадатханалар Теварамның өлеңдерінде құрметтеледі және континенттегі ең ұлы Шива ғибадатханаларының бірі болып саналады. Вайппу Сталлаңгал – Теварам әндерінде кездейсоқ айтылған жерлер. Мооварлардың (алғашқы үш ақынның) әнұрандарының негізгі фокусы – пуджа (ғибадат) кезіндегі даршан (Құдайды көру және Құдайдың көруі). 9-шы Тирумарай еңбектерінде айтылған Тирувайсайпа ғибадатханалары өз кезегінде Тирувайсайпа Талаңгал деп аталады. Гангэйконда Чолапурам ғибадатханасы "Гангэйконда Чолесварам ғибадатханасының иесі өзінің ғибадатына сай келген кез келген бейнені қабылдайды" деген 131.5-тарау бойынша құрметтеледі.

Мәдениетте

Тирумурай – Шива храмдарында Ведалық рәсімдерді Агамик пужаға ауыстырудың бір себебі болды. Одуварлар, Станикарлар немесе Катталайярлар Тамил Надудағы Шива храмдарында күнделікті рәсімдерден кейін Теварам әндерін орындап, музыкалық бағдарламалар ұсынады. Бұл әдетте құдайға бағышталған шарадан кейін хор ретінде өткізіледі. Оңтүстік Аркоттағы Налланянар храмынан Кулотунга Чола III-нің жазбаларында храмда арнайы күндерде Маниккавасагардың Тирувемпавай және Тирувалам әндері орындалғаны көрсетілген. Одуварлар веллалар қауымынан шыққан және Теварам мектептерінде діни ән салуға оқытылған. Мұвар гимндерінің алғашқы антологияларының бірі – Тевара Арулмурайттиратту – тоқсан тоғыз шумақты 10 санатқа бөліп, тамилдік Саива Сиддханта философиясымен байланыстырылған.