Кіріспе

1996 жылы Юта штатындағы кісі өлтіру қылмысы үшін америкалық азамат өлім жазасына кесілді.

Тейлор Юта Жоғарғы Соты қайта сот отырысын өткізу туралы өтінішін қабылдамағаннан кейін сот үкімін апелляциялаудан бас тартты, бірақ өзінің кінәсіз екенін мәлімдеуін тоқтатпады. Тейлор Юта штатын ұятқа салу мақсатында осы атқыштар отряды арқылы өлім жазасын таңдағанын айтты. 1996 жылғы 26 қаңтарда, Тейлордың өлім жазасы орындалған күні, Юта штатының Өкілдер палатасында атыс жасағын жою туралы заң жобасы енгізілді.

Өмірбаян

Джон Альберт Тейлор Огденде, Юта штатында Альберт пен Гейлин Тейлордың отбасында дүниеге келді. Жас кезінде бірнеше рет көшіп-қонып, оның ішінде тоғыз жасында, әкесі қайтыс болғанын естігенде, Колорадоға көшіп барды. Тейлордың айтуынша, ол Флоридада өскен, бала кезінде зорлық-зомбылық көрген және жасөспірімдер арасында есірткіге түскен. Тейлор өзінің Вьетнамда әскери қызмет атқарған өгей әкесімен де, анасымен де жақсы қарым-қатынаста болмайтынын айтады: "Ол мені ешқашан басқара алмады. Анам әкемді қатты жек көретін. Олар мені ұзақ уақыт бойы аластатты. Мен солардың жазалау бағанасы болдым". 13 жасында ол өгей әкесін пышақпен шауып өлтірді. Сот деректеріне сәйкес, ол жасөспірім кезінде әпкесі Лориді бірнеше рет зорлап, содомиялаған, басқа қыздарды зорлап, содомиялаған, сондай-ақ жыныстық қылмыскерлер бағдарламасына кірген. 1974 жылы Тейлор әжесінің қасына Огденге көшіп барды, бірақ көп ұзамай Флоридаға оралды. Ол 17 жасында "күнәсіз педофил" деп диагноз қойылды. 1982 жылы қыркүйекте ол айыптардан ақталды, бірақ шартты түрде босату шартын бұзғаны үшін 15 жылға бас бостандығынан айырылды. 1989 жылы Тейлор босатылып, Ютаға апалы-сіңлілі және биологиялық әкесімен бірге болу үшін кетті, ол әлі тірі екенін анықтады.

Қылмыс ісі

1989 жылғы 27 қарашада Тейлор қазылар алқасынан бас тартып, округ сотының судьясы Дэвид Рот басшылығымен сот басталды. Тейлор өзінің куәлігінде, ешкім үйde болмаған кезде пәтерге енгенін, ал телефонның астынан ақша тапқанда саусақ іздерін қалдырғанын айтты. Вебер округы прокурорының орынбасары Уильям Дейнс Тейлордың бұрын пәтерде болғанын жоққа шығарғанын және екі куәгер оны қылмыс орнында көргенін мәлімдеді. Вебер мемлекеттік колледжінің криминалистикалық зертханасының қызметкерлері Дюан Мойес және Джеймс Гаскилл телефон сымын пышақпен кесіп, құрбанның мойнына ораған адамның, телефондағы саусақ іздерін қалдырған адаммен бір болуы мүмкін екенін көрсетті. Зертхана директоры Гаскиллдің сөзіне қарағанда, үш із Тейлордың сол қолының саусақтарымен сәйкес келіп, Тейлорды қылмыс орнында болғандығын көрсететін жалғыз дәлел болды. Гаскилл пәтерде ұрлық болғанын немесе кісі өлтіруге басқа біреудің қатысы бар екенін көрсететін ешқандай дәлел жоқ екенін айтты. 1989 жылғы 5 желтоқсанда судья Рот Тейлорды Шарла Николь Кингті бірінші дәрежелі бала зорлау және бірінші дәрежелі кісі өлтіруде кінәлі деп тапты. Тейлордың ісінде жаза тағайындау кезеңінде оның жарты қарындасы Лесли Бил Флоридадан Тейлордың әкесімен қатал қарым-қатынас жасағаны және Флоридадағы психиатриялық мекемеде жыныстық қылмыскерлер бағдарламасында өткізген үш жылы туралы куәлік беру үшін келді. Дата 24 маусымға ауыстырылды, себебі Тейлордың адвокаты Мартин Грейвис істен бас тарту туралы өтініш берді. 17 маусымда судья Рот Тейлордың жаңа адвокаты Рон Йенгич апелляциялық шағымды дайындау үшін уақыт сұрағаннан кейін өлім жазасын тоқтатты. Бұл мәселе 1992 жылы Юта штатында қабылданған жаңа заңмен байланысты болды, ол өмір бойы бас бостандығынан айыру жазасын белгіледі. Юта штатының түрмесінде отырған кезде Тейлор клаустрофобия мен жалыққандықтан құтылу үшін тырысты. Ол орта мектепті бітіріп, заңгер көмекшісі болу үшін оқыды, бірақ білім беру гранты ақшасы бітіп қалды. Тейлор денсаулығының нашарлауына байланысты, соның ішінде жүрегінің үлғаюы, асқазан жарасы және аяқ-қолының ісінуі салдарынан өлімге дайын екенін айтты. Тейлор сияқты, Киркхам да мемлекетке қиындық туғызу мақсатымен өлім жазасын орындау әдісін таңдады. 1996 жылғы 25 қаңтарда Тейлор соңғы кешін ағасы Гордон Лимен пицца бөлісіп өткізді, сондай-ақ бұрынғы адвокаты Эд Брасс және соңғы рәсімдерді өткізген католик діни қызметкері Рейес Родригес қатысты.

Медиа қамту

[[Файл:Юта штатының бас түрмесі, Дрейпер.jpg|thumb|Тейлор 1996 жылғы 26 қаңтарда сағат 12:03-те Юта штатының түрмесіндегі қойма ішінде ату отряды арқылы атқыланды. Тоғыз бұқаралық ақпарат құралының куәгерлеріне оқиғаның өзін жазуға рұқсат берілді. Актер және белсенді Майк Фаррелл өлім жазасына қарсы шығып, Америка азаматтық бостандықтар одағының комментаторы ретінде сөйледі. Шарла Кингтің інісі Эллиот Кинг құрбан болған отбасының жалғыз куәгері болды және Тейлорға ешқандай қайыршылық білдірмеді. Кез келген кері соққыны болдырмау үшін оның артына құм қаптары орналастырылды. Оның кеудесі жоғары көтерілді, ал сол қолы жұдырыққа жиырылды. Ұстауы біртіндеп босап, басы артқа иілді. Дәрігер Тейлордың мойнындағы пульсті тексерді және оның көзінің реакциясын тексеру үшін капюшонінде екі тесік жасады. Блокнот|Мен отбасым мен достарым үшін айтқым келеді – өлеңде жазылғандай, «Мені еске алыңдар, бірақ маған бостандық беріңдер».|Джон Альберт Тейлордың соңғы сөзі|26 қаңтар 1996, сағат 12:01. Атқылауға қатысқан қызметкерлерді құрметтеу үшін естелік монета жасалды. Егер олар ату отрядын таңдаса, бұл жүйеге назар аудару үшін жасалған соңғы керемет манипуляция. Юта штаты ату отрядын жою уақыты келді.|Шерил Аллен|Юта штатының өкілдер палатасы, 21 қаңтар 2004 жыл.