Жуан де Фука: испандық қызметтегі грек теңізшісі. 16 ғ-да Солтүстік Америка жағалауын (Жуан де Фука бұғазы) зерттеген. Тарихы мен есімі туралы мәліметтер.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Испанияға қызмет еткен грек саяхатшысы. XVI ғасырдағы саяхатшы.
Greek explorer in service of Spain
the 16th century explorer
Хуан де Фука (10 маусым 1536, Кефалония – 23 шілде 1602, Кефалония) – Испанияның Филип II-ге қызмет еткен грек теңізшісі. Ол ең әйгілісі Ванкувер аралы (қазіргі Канаданың Британ Колумбиясының бөлігі) мен Олимпиада түбегінің (АҚШ-тың солтүстік-батыс Вашингтон штаты) арасындағы Хуан-де-Фука бұғазы деп аталатын Аниан бұғазын зерттегендігімен танымал.
Juan de Fuca (10 June 1536, Cefalonia 23 July 1602, Cefalonia) was a Greek sailor who served PhilipII of Spain. He is best known for his claim to have explored the Strait of Aniánnow known as the Strait of Juan de Fucabetween Vancouver Island (now part of British Columbia, Canada) and the Olympic Peninsula (northwestern Washington state in the United States).
Атауы
"Хуан де Фука" – грек есімі Иоаннис Фокастың (Ἰωάννης Φωκᾶς) испан тіліне бейімделуі, латын тілінде Иоханнес Фокас деп жазылған. Дегенмен, оның нақты есімі толық анық емес. Кейбір дереккөздерде оның шын аты Апостолос Валерианос (Ἀπόστολος Βαλεριάνος) болғаны айтылады. Ол Апостол болып тойып, кейін Иоаннис немесе Хуан есімін қабылдаған болуы мүмкін, себебі Апостол есімі испан тілінде кең таралмаған. Оның әкесі мен атасы Фокас есімді болғандықтан, Валерианос лақап аты немесе оның Кефалониядағы балалық шағын өткізген ауылынан алынған атау болуы ықтимал.
"Juan de Fuca" is a hispanicization of the Greek name Ioannis Fokas or Phokas (Ἰωάννης Φωκᾶς), latinized as Johannes Phocas. However, his exact name is somewhat uncertain. Some sources state that his actual name was Apostolos Valerianos (Ἀπόστολος Βαλεριάνος). It is possible that he was baptized as Apostolos and later adopted the name Ioannis or Juan because Apóstol is not a common Spanish name. It is known that his father and grandfather bore the name Focas, so it seems likely that Valerianos was a nickname or epithet borrowed from the village where he grew up on Cefalonia.
Отбасы және ерте өмірі
Де Фуканың әкесі Эммануил Фокас (Ἐμμανουὴλ Φωκᾶς) 1453 жылы Константинополь құлаған кезде ағасы Андроник (Ἀνδρόνικος) пен бірге қашып кетті. Екеуі алдымен Пелопоннеске қоныстанды, онда Андроник қалды, бірақ 1470 жылы Эммануил Кефалония аралына көшті. Иоаннның әкесі Якобов (Ἰάκωβος) аралдағы Валерианос ауылына қоныс аударды және оны ағаларынан ажырату үшін "Валериано Фокасы" (Φωκᾶς ὁ Βαλεριάνος, Fokas ho Valerianos) деп атады.
De Fuca's grandfather Emmanouil Fokas (Ἐμμανουὴλ Φωκᾶς) fled Constantinople during its fall in 1453, accompanied by his brother Andronikos (Ἀνδρόνικος). The two settled first in the Peloponnese, where Andronikos remained, but in 1470 Emmanouil moved to the island of Cefalonia. Ioannis's father Iakovos (Ἰάκωβος) established himself in the village of Valerianos on the island and came to be known as "the Valeriano Fokas" (Φωκᾶς ὁ Βαλεριάνος, Fokas ho Valerianos) to distinguish him from his brothers.
Ерте мансап
Де Фуканың алғашқы саяхаттары Қиыр Шығысқа жасалған, ол 1587 жылы Жаңа Испанияға келгенін айтты. Баха-Калифорниядағы Кабо-Сан-Лукас жанында ағылшын капері Томас Кавендиш оның "Санта-Ана" галеонына шабуыл жасап, оны жағаға қондырды. Ол Испания флотында навигатор ретінде өнер көрсете білді. Испания королі оның шеберлігін мойындап, Батыс Үндістандағы испан флотының навигаторы етіп тағайындады (ол осы лауазымды қырық жыл бойы атқарды), бірақ испандық архивтерде оның аты, лауазымы немесе патша сарайына сапары туралы ешқандай мәлімет жоқ. Солтүстік Американың солтүстік-батыс жағалауына танымал саяхатын жасамас бұрын, ол Қытай, Филиппин және Мексикаға барған. Америка Құрама Штаттары мен Канада арасындағы Хуан-де-Фука бұғазына британдық капитан Чарльз Баркли оның құрметіне ат қойды, себебі Хуан-де-Фука бұғаздың орналасқан жерін Аниан бұғазының сол ендігінде көрсеткен.
De Fuca's early voyages were to the Far East, and he claimed to have arrived in New Spain in 1587 when, off Cabo San Lucas in Baja California, the English privateer Thomas Cavendish seized his galleon Santa Ana and deposited him ashore. He was a well traveled seaman, perfecting his skill as a pilot in the Spanish fleet. The King of Spain, he also claimed, recognized him for his excellence and made him pilot of the Spanish navy in the West Indies (a title he held for forty years), but there is no record in Spanish archives of his name or position or of his visit to the royal court. Before he made his famous trip up the northwest coast of the North American continent, he sailed to China, the Philippines and Mexico. The Strait of Juan de Fuca between the United States of America and Canada was named for him by British Captain Charles Barkley because it was at the same latitude that Juan de Fuca described as the location of the Strait of Anián.
Солтүстікке саяхат
Де Фуканың есебіне сәйкес, ол Жаңа Испанияның вице-королі Луис де Веласко, Салинас маркизінің бұйрығымен екі зерттеу сапарына шықты. Екеуі де Атлант және Тынық мұхиттарын байланыстыратын теңіз жолы саналатын, Солтүстік-Батыс өту жолы деп есептелген Аниан бұғазын табуға бағытталған. Бірінші сапарда 200 сарбаз және үш кішкентай кеме испан капитанының (де Фука пилот және кеме басқарушысы ретінде) жалпы басқаруында болды. Оларға Аниан бұғазын табу және оны ағылшындардан қорғау міндеті жүктелді. Алайда, капитанның немқұрайлылығы салдарынан сарбаздар көтеріліс жасап, Калифорнияға қайтып келді. Сапар барысында де Фука "биік тік шың немесе қырлы жартас" байқады, бұл Хуан-де-Фука бұғазының солтүстік-батыс ұшындағы Вашингтон штатындағы Флаттери мүйісінің батыс жағалауында орналасқан Фука тірегі болуы мүмкін – де Фука оны бұғаздың екінші жағында деп көрсеткенімен. (Шындығында, Кук Хуан-де-Фука бұғазынан кірмей өтіп, Ванкувер аралының батыс жағалауындағы Нутка шығанағында тоқтады). Бірақ, кейіннен ағылшындардың аймақты зерттеуі мен қоныстанғаннан кейін, де Фуканың мәлімдемелері көбірек сенімділікке ие болды. Соңында, 1859 жылы американдық зерттеуші, Ион аралдарындағы АҚШ консулының көмегімен, де Фуканың ғана емес, сонымен қатар оның отбасы мен тарихы аралдарда жақсы белгілі екенін дәлелдеді. Лок жариялаған есептің нақты шындығын білу мүмкін болмаса да, оның өзінің ойдан шығарылған тұлға емес екеніне сенуге болады.
According to de Fuca's account, he undertook two voyages of exploration on the orders of the Viceroy of New Spain, Luis de Velasco, marqués de Salinas, both intended to find the fabled Strait of Anián, believed to be a Northwest Passage, a sea route linking the Atlantic and Pacific Oceans. The first voyage saw 200 soldiers and three small ships under the overall command of a Spanish captain (with de Fuca as pilot and master) assigned the task of finding the Strait of Anián and fortifying it against the English. This expedition failed when, allegedly due to the captain's malfeasance, the soldiers mutinied and returned home to California. During the voyage, De Fuca also noted a "high pinnacle or spired rock", which may have been Fuca Pillar, a tall, almost rectangular, rock on the western shore of Cape Flattery on the northwestern tip of Washington beside the Strait of Juan de Fuca although De Fuca noted it being on the other side of the strait. (although Cook actually sailed past the Strait of Juan de Fuca without entering it and did stop at Nootka Sound on the west coast of Vancouver Island). With later English exploration and settlement of the area, however, De Fuca's claims seemed much more credible. Finally, in 1859, an American researcher, with the help of the U. S. Consul in the Ionian Islands, was able to demonstrate not only that De Fuca had lived but also that his family and history were well known on the islands. While we may never know the exact truths that lay behind the account published by Lok, it must be considered unlikely that the man himself was fictional.
Мұра
1787 жылы «Империялық бүркіт» кемесімен теңіз сапарлаған ағылшын капитаны Чарльз Уильям Баркли Де Фука сипаттаған бұғазды қайта ашқанда, оған Хуан де Фука бұғазы деген ат берді. Хуан-де-Фука қырқасы және Хуан-де-Фука тақтасы – ол зерттеген жағалаудың көп бөлігінің астында жатқан тектоникалық тақта – осы Хуан-де-Фука бұғазының құрметіне аталған. Ванкувер аралының батыс жағалауындағы Хуан-де-Фука провинциялық паркі, сондай-ақ осы атпен аталатын жаяу жолы да осы бұғаздың есімімен байланысты.
When the English captain Charles William Barkley, sailing the Imperial Eagle in 1787, (re)discovered the strait De Fuca had described, he renamed it the Strait of Juan de Fuca. The Juan de Fuca Ridge and the Juan de Fuca Plate, a tectonic plate underlying much of the coastline he explored, is named for the Strait of Juan de Fuca. Juan de Fuca Provincial Park on Vancouver Island's West Coast is named for the strait, as is the hiking trail of the same name.