Кіріспе

Қол киімінің түрі

Желқын – қолды жабатын, бірақ жеке саусақтарға арналған тесіктері немесе қапшалары жоқ қолғаптың бір түрі. Әдетте, желқын бас бармақты қалған төрт саусақтан бөлек ұстайды. Олар әртүрлі түстерде және дизайнда болады. Желқын қолғаптарға қарағанда жақсырақ жылу сақтайды, себебі олардың суыққа ұшырайтын беті кішірек, бірақ олардың икемділігі төмендеу. Желқын суық ауа-райымен, балалар киімімен, жайлылықпен және түрлі жұмыстық қолданыстармен байланысты. Ағылшын тілінде олар "Үш кішкентай мысық" ертегісі сияқты үй мысықтарымен де мәдени байланысы бар. Желқынды шаңғы тебетін орындарда жиі кездестіруге болады, себебі олар қосымша жылу ғана емес, жарақаттан да қорғайды. Сонымен қатар, олар қаты суық ауа-райына арналған киімнің бір бөлігі ретінде ұсынылады. Пеш қолғаптары асүйde қолды ыстық заттардан қорғау үшін киіледі.

Тарих

Адамдар мыңдаған жылдар бойы қолғаптарды қолданған болуы мүмкін, бірақ киім жасау үшін қолданылатын жүн және басқа материалдар тез биологиялық ыдырайды, бұл қазіргі кезде сақталған жәдігерлердің санын шектейді. Ежелгі Египеттен қолғаптардың бірнеше суреттері сақталған, ал Египет пирамидаларында табылған кейбір қолғаптар қолғаптарға ұқсас деп сипатталған, египтолог Роберт Хейдің жинағында "бір бөлікке біріктірілген күлдір жең мен қолғап" болған. Ең алғашқы анық қолғаптардың кейбіреулері шамамен 1000 жылға дейін Латвияда табылған, және қолғаптар бүгінгі күнге дейін Латвияның ұлттық киімінің бөлігі болып табылады. Тағы бір мысал – Нидерландыдағы ерте ортағасырлық Дорестад сауда қалашығындағы қазба жұмыстары кезінде табылған нұсқа: портының ауданында 8-ші немесе 9-шы ғасырдың басында жасалған жүннен жасалған қолғап табылды. "Мэри Роза" кемесінен табылған екі сол қолға арналған былғары қолғаптар бүркітшілікке қолданылған деп саналады, ал қазіргі уақытта бұл мақсатта қолғаптар немесе қолғапшалар қолданылады. Елизавета дәуірінен сақталған, қызыл жібек барқыттан, атластан және тігістерден жасалған, он екі түрлі түске боялған жіптермен тігілген "қолғап қолғаптар" бар. 16-шы ғасырда Англияда тоқу кеңінен таралған кезде, қолғаптар үйде жүннен тоқылды. Осы кезеңнен сақталған ең көне балалар қолғаптарының бірі осылай жасалған. Бұл дөңгелек тоқудың бір түрі, ал қазіргі тоқушылар көбінесе дөңгелек инелерді пайдаланады. Арктикалық аймақтағы көптеген халықтар, соның ішінде басқа Балтық халықтары, Американың жергілікті тұрғындары және викингтер қолғаптарды қолданған.

Танымал мәдениетте

Батыс және Шығыс Миттен Боттс, Аризона штатының Монумент Долындағы екі тау жынысы, көбінесе "Миттенс" деп аталады, себебі оңтүстіктен қарағанда бұл таулар екі алып кепік сияқты көрінеді, олардың бас бармақтары бір-біріне қарап тұрады. Мичиганның төменгі түбегі картадағы пішініне байланысты "Кепік" деп аталса, ал оның бір бөлігі "Бұлақ" деп белгіленеді. "Кепік" – басқа тілдерге аударылған танымал украин халық ертегісі. Карли Рей Джепсеннің "Mittens" әні 2010 жылы Канаданың ересектерге арналған хит-парадтарында 26-орынға ие болды. 2021 жылдың 20 қаңтарында Джо Байденнің іс-шарасында Вермонт штатының сенаторы және бұрынғы президенттік үміткер Берни Сандерстің суретін Agence France Presse фотографы Брендан Смиаловски түсірді. Суретте маска киген Сандерс қыстық киімдерінде, жұмыс орындығында отырған күйінде, ең бастысы – үлкен, жұмсақ кепіктерді киген. Бұл фотосурет интернетте кең таралған мемеге айналды.