Кіріспе

1977 жылы Тони Моррисонның романы – американдық автор Тони Моррисонның 1977 жылы жарық көрген үшінші романы. Ол Мичиган штатында өмір сүретін афроамерикалық Мейкон "Сүтші" Өлі III-нің туғаннан бастап ересек шағына дейінгі өмірін баяндайды. Бұл роман Ұлттық кітап сыншыларының сыйлығына ие болды, Опра Уинфридің танымал кітап клубына қосылды және 1993 жылы Моррисонға әдебиет бойынша Нобель сыйлығын табыс етуде Швед академиясы атап көрсетті. 1998 жылы "Радклиф" баспа курсы оны 20 ғасырдың ең жақсы ағылшын тіліндегі 25-ші романы деп мәлімдеді.

Сюжет

Роберт Смит, афроамерикалық сақтандыру агенті, көруге жиналған көпшілікпен бірге ұшып кетуге тырысқанда, шатырдан секіреді. Смиттің шатырда пайда болуы Рут Дэд деген әйелдің босануына себеп болады. Кейінгі хаоста аурухана оны қабылдап, ол өзінің ұлын, Мейкон Дед III - ауруханада дүниеге келген алғашқы афроамерикалық баланы тудырады. Мейкон Мерт III үйдегі өміріне қызығушылық танытпайды, алғысы келмейді. Төрт жасқа толғанда да, Рут оны әлі де емшектейді. Күйеуінің қызметкерлерінің бірі мұны көріп, баланы "Сүтші" деп атайды. Милкменнің отбасымен қарым-қатынасы, әсіресе әкесімен қарым-қатынасы нашар. Милкман жасөспірім шағына келгенде, оның әпкесі Пилат, контрабандашы және сиқыршы әйел, оның өміріндегі басты тұлғаға айналады. Милкман үшін Пилат өзінің отбасылық өткеніне алғашқы көзқарас болады. Жас кезінде Пилат пен Макон кенже алтын толған үңгір тауып алады, бірақ жазадан қорқып, оны алмайды. Сүтті адам өзінің туған апасы Ажармен жыныстық қатынасқа түседі, бірақ кейін оны таниды. Ажар оған құмарланып, айына бір рет өлтіруге тырысады, бірақ оны ешқашан орындамайды. Сүтші әкесіне Пилаттың қарапайым үйінің төбесінен ілінген ауыр сөмке туралы айтады. Пилат қорапта оның "мұрасы" бар екенін айтады. Ол үңгірдегі алтын қаптардың бірі болуы керек деп ойлап, Макон Милкменді және оның досы Гитарды Пилаттан қапты ұрлауға жібереді. Сүтті адам мен Гитар сәттілікке жетеді, бірақ полиция қаптың ішінде адам сүйектері бар екенін анықтағаннан кейін оларды тұтқындайды. Мейкон мен Пилат полиция бөлімшесіне барып, екі жігітті босатып жібереді. Милкман алтын іздеу үшін Пенсильванияға сапар шегеді. Бірнеше адаммен сөйлескеннен кейін, Милкман Пилат алтынды алып, Вирджинияға алып кеткен болуы керек деп қорытынды жасайды. Милкмен Вирджиния штатындағы Шалимарға кездейсоқ тап болады. Шалимардан келген үлкендермен аң аулап жүргенде, Милкманға Вирджинияға дейін соңынан ерген Гитар шабуыл жасайды. Гитараның ойынша, Милкман алтынды алып кеткен, сондықтан ол кек алуды қалайды. Күресіп жатқан Милкмен қаруын атып, Гитарды қорқытады. Сүтханашы ауылдың балаларының "Песня Соломона" әнін шырқап, ойнап жатқанын көреді. Милкман Пилаттың осыған ұқсас ән айтқандығын еске түсіреді және ол әннің өз отбасы туралы екенін түсінеді. Ол Пилатты іздеу үшін Мичиганға қайтады. Милкман Вирджинияда жүргенде, Ажар оны тастап кеткенінен қатты күйзеліске ұшырады. Ол өзін жақсылап жөндесе, Милкман оны қалайды деп ойлап, Хагар киім, макияж және шашты шашты. Ажардың бұл әрекеті азғана болса да, ол күйзеліске бой алдырады. Ажарды жерлеу үшін халықтан ақша жиналады, ал Пилат оның немересі өлгенде жоқтау жырын айтады. Милкмен аға Мейконды Шалимардағы ата-бабаларының үйіне жерлеуді жөн деп санайды. Сүтші Пилатты үйінен табады, ол оны немересі қайтыс болған қайғы үшін есінен танып қалады. Ол есін жиғанда, Милкман оны Вирджинияға саяхаттауға және әкесіне жерлеуге көндіреді. Олар сапарға шығып, қазған жеріне қарап, аға Мейконды жерлейді. Қалқандарды қабірге қойғаннан кейін Пилат Милкманға арналған Гитарадан шыққан оқпен өлтіріледі. Романның соңында Милкмен Гитараға қарай секіріп, "ұшуды" үйреніп жатыр.

Қабылдау және мұра

Морисонның үшінші романы "Соломон әні" кеңінен мақтауға ие болды, ал Морисон 1978 жылы «Фикция» номинациясы бойынша Ұлттық кітап сыншылары шеңберінің сыйлығын жеңіп алды. Рейнольдс Прайс «The New York Times» газетінде жариялаған рецензиясында: «Тони Моррисон назар мен мақтауға лайық. Осы даналықпен және кең көлеммен жазылған романнан гөрі көбірек білетін және айта алатын американдықтардың саны аз» деген қорытынды жасады. Роман 1993 жылдан бері АҚШ мектептерінде бірнеше рет сынға ұшырап, тыйым салынды. Соңғы рет 2010 жылы Индианаполис қаласындағы Франклин орталық жоғары мектебінде оған қарсылық білдіріліп, кейін қайта орнатылды. Романның басты кейіпкері 1983 жылы құрылған The Dead Milkmen тобының атына шабыт берді. 2015 жылы Роберт МакКрамның «The Guardian» газетінде жарияланған ағылшын тіліндегі 100 ең жақсы романның хронологиялық тізімінде «Соломон әні» 89-орынды иеленді.