Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Монархтармен байланысты тақ үстіндегі құрметті жамылғыш.
Cloth of honour above a throne associated with monarchs
Балдахин немесе балдакин (ден) – әдетте алтарь немесе тақ үстіне орналастырылатын мемлекеттік шатыр. Оның бастамасы матадан жасалған шатыр ретінде болған, бірақ кейде ол берік, тұрақты сәулеттік элемент болып табылады, әсіресе соборлардағы биік алтарлардың үстінде. Мұндай құрылым архитектуралық формасы жеткілікті болған жағдайда цибориум деп аталады. Балдакиндер көбінесе бағаналарға тіреледі, әсіресе егер олар төрт қабырғадан ажыратылған болса. Құрметті жамылғыш – тақтың артында тік ілінген, көбінесе шатыр құрайтын қарапайым мата. Оны интерьерде де ұқсас шатырлар үшін қолдануға болады, мысалы, төсек үстінде, сондай-ақ салтанатты шараларда, мысалы, тәж кигізу рәсімінде процессиялық шатыр ретінде қолданылады, мұнда төрт немесе одан да көп адам матаның бұрыштарына бекітілген бағаналармен шатырды ұстап тұрады. "Балдахин" сөзі бастапқыда Бағдаттан келген сәнді матаның түрін білдірген, содан кейін ағылшын тілінде "баудекин" және басқаша жазылған түрлерінде пайда болды. Матай Париждің жазбасына сәйкес, 1247 жылы Вестминстер аббаттығында өткен рәсімде Англияның Генрих III "de preciosissimo baldekino" ("қымбатты балдахин") киген. Матадан жасалған салтанатты шатырларды білдіру үшін "балдахин" сөзі қолданылатын болған.
A baldachin, or baldaquin (from ), is a canopy of state typically placed over an altar or throne. It had its beginnings as a cloth canopy, but in other cases it is a sturdy, permanent architectural feature, particularly over high altars in cathedrals, where such a structure is more correctly called a ciborium when it is sufficiently architectural in form. Baldachins are often supported on columns, especially when they are disconnected from an enclosing wall. A cloth of honour is a simpler cloth hanging vertically behind the throne, usually continuing to form a canopy. It can also be used for similar canopies in interior design, for example above beds, and for processional canopies used in formal state ceremonies such as coronations, held up by four or more men with poles attached to the corners of the cloth. "Baldachin" was originally a luxurious type of cloth from Baghdad, from which name the word is ultimately derived, appearing in English as "baudekin" and other spellings. Matthew Paris records that Henry III of England wore a robe "de preciosissimo baldekino" at a ceremony at Westminster Abbey in 1247. The word for the cloth became the word for the ceremonial canopies made from the cloth.
Мемлекеттік шатырлар
Орта ғасырларда мемлекеттік (немесе "мүлік") иерархиялық шатыр, құрметті мата немесе мемлекеттік мата, биліктің символы ретінде, лайықты мәртебесі бар тұлғаның орнының үстіне ілінетін. Мұндай мемлекеттік шатырдың астындағы орын әдетте тұғырға көтерілетін. Орындықтың үстіндегі мата әдетте тік түсіп, орындықтың артындағы еденге дейін созылатын. Императорлар мен патшалар, биліктегі герцогтар мен епископтарға осы құрмет көрсетілетін. XV ғасырға жататын қолжазба суретінде, Родос аймағындағы Госпитальдік орденінің бас ұстазы автордың кітабының сыйлық түрін қабылдау үшін отыр. Оның орны кілеммен жабылған тұғырға көтерілген және бай ою-өрнекпен тігілген доссермен (француз тілінде dos) бекітілген. Оның аяғының астында Франция королі әділеттік мәжілісін басқарған кезде оның аяқтарын қорғаған жастықша бар. Франция королі таққа отырған кезде де Францияның бірнеше теңдестері ұстаған бағаналарға тіктеп, жылжымалы шатырмен жабылған. Әсіресе, Діңгеке Мария орта ғасырлық және Ренессанс кезеңдерінің суреттерінде қасиеттілермен бірге таққа отырған күйінде құрметті матамен жабылған болып бейнеленеді. Мата көбінесе қымбат тоқыма, көбінесе импортталған және бай өрнектермен, мысалы, брокаттармен жасалған, бірақ геральдикалық элементтері де болуы мүмкін. Француз патшалары көбінесе алтын гүлдермен өрнектелген көк түсті матамен бейнеленеді. Генрих VII-нің анасы Маргарет Бофорт, анонимді суретші салған портретінде, шамамен 1500 жылы, мемлекеттік шатыр астында дұға оқып отыр; алтынмен қапталған былғары қабырғаға қарсы және оның басының үстіндегі тестілеушіні (ортасында Тюдор гүлі) көруге болады, ол төбеден арқанмен ілінген. Киімге тігілген немесе тоқылған гербтер Англияның (әдетте Франциямен бөлінгендей) және Бофорттардың қорғағыш белгісін көрсетеді. Кейде, Роджер ван дер Вейденнің Филиппке Жан Вокуленнің «Эно жылнамасын» табыс еткен суретіндегідей, мата орындықтың үстінен, содан кейін еденге дейін жалғасады. 1520 жылдың жазында Францияның Франциск I мен Англияның Генрих VIII арасында кездесу ұйымдастырылды, онда байлық пен биліктің әсем көрсетілімі кездесу орнына «Алтын мата алаңы» деген ат берді. Мемлекеттік шатырды әлі де көптеген ресми тақ отырғызылатын залдарда көруге болады.
In the Middle Ages, a hieratic canopy of state (or "estate"), cloth of honour, or cloth of state was hung above the seat of a personage of sufficient standing, as a symbol of authority. The seat under such a canopy of state would normally be raised on a dais. The cloth above a seat generally continued vertically down to the ground behind the seat. Emperors and kings, reigning dukes and bishops were accorded this honour. In a 15th century manuscript illumination the sovereign Grand Master of the Knights Hospitaller in Rhodes sits in state to receive a presentation copy of the author's book. His seat is raised on a carpet covered dais and backed with a richly embroidered dosser (French, dos). Under his feet is a cushion, such as protected the feet of the King of France when he presided at a lit de justice. The King of France was also covered by a mobile canopy during his coronation, held up on poles by several peers of France. The Virgin Mary in particular is very often shown sitting under a cloth of honour in medieval and Renaissance paintings where she is shown enthroned with saints. The cloth was often simply a luxurious textile, often imported and with rich patterns, as in brocades, but might have heraldic elements. French kings are often shown with blue cloths patterned with the gold fleur de lys. Margaret Beaufort, mother of Henry VII in her portrait by an anonymous artist, c. 1500 prays under a canopy of estate; one can see the dosser against the gilded leather wall covering and the tester above her head (the Tudor rose at its centre) supported on cords from the ceiling. The coats of arms embroidered or woven into the tapestry are of England (parted as usual with France) and the portcullis badge of the Beauforts. Sometimes, as in the presentation miniature Jean Wauquelin presenting his 'Chroniques de Hainaut' to Philip the Good by Rogier van der Weyden, the cloth continues over the seat, and then to the floor. In the summer of 1520, a meeting was staged between Francis I of France and Henry VIII of England, where the ostentatious display of wealth and power earned the meeting place the name of The Field of Cloth of Gold. The canopy of estate may still be seen in most formal throne rooms.
Салтанатты
Маңызды қонақтарды қабылдауға және таңдаулы жұрт алдында мұрагерлерді дүниеге келтіруге арналған, бірақ ұйықтауға емес, мемлекеттік төсек он жетінші ғасырдың екінші жартысында дамыды. Ол барокко стиліндегі пәтердегі стандартты бөлмелердің соңғы және ең жеке бөлмесі болған жатын бөлмесінде қонақтарды қабылдаудың ортағасырлық дәстүрін жалғастырды. Людовик XIV мемлекеттік жатын бөлмесінде қабылдау рәсімдерін қалыптастырды, оның сарай элитасының тек шамалы бөлігі ғана шақырылатын «шағын тұру» рәсіміне (petit lever) қатысатын. Еуропаның басқа монархтары да оның үлгісін ерте кезде қайталады; тіпті оның ең қатал қарсыласы, Англияның Вильям III-і де «жатын бөлмесінің күзетшілеріне» ие болды, бұл үлкен құрметтің белгісі еді. 1730-35 жылдары Версальдегі королева Мария Лезчинскаяға арналған жаңа интерьердің орталық бөлігі ретінде «дукесса стиліндегі» (lit à la duchesse) мемлекеттік төсек жеткізілді – оның күмбезі көрінбейтін тіреулермен ұсталған. Оның күмбезі танымал балдахин ретінде танылды және дәстүрлі функциясын орындады; төсек-орынды оңай алтын тақпен алмастыруға болатын. Франция патшайымдары көп уақытын өз жатын бөлмелерінде өткізіп, таңертеңгі тұру кезінде сарайдың әйелдерін қабылдап, жеке аудиенциялар өткізетін. Мария Антуанетта осы жатын бөлмеден халықтан қашқан кезде, осындай мемлекеттік төсектер мен олармен байланысты жоғары әдептілік енді қолданылудан шығып қалған еді. Роберт Адамның 1775-76 жылдары Остерли Парктегі Леди Чайлд үшін жобалаған күмбезді төсегі және Томас Чиппендейлдің 1773 жылы Йоркширдегі Харууд Хауста Сэр Эдвин Ласселл үшін жасаған тағы бір күмбезді төсегі – патшалық емес резиденциядағы негізгі қабаттағы мемлекеттік жатын бөлмесіне арналған соңғы ағылшын төсек-орындарының бірі болып табылады.
The state bed, intended for receiving important visitors and producing heirs before a select public, but not intended for sleeping in, evolved during the second half of the seventeenth century, developing the medieval tradition of receiving visitors in the bedroom, which had become the last and most private room of the standard suite of rooms in a Baroque apartment. Louis XIV developed the rituals of receptions in his state bedchamber, the petit lever to which only a handful of his court élite might expect to be invited. The other monarchs of Europe soon imitated his practice; even his staunchest enemy, William III of England, had his "grooms of the bedchamber", a signal honour. The state bed, a lit à la duchesse—its canopy supported without visible posts—was delivered for the use of Queen Marie Leszczyńska at Versailles, as the centrepiece of a new decor realised for the Queen in 1730–35. Its tester is quickly recognisable as a baldachin, serving its time honoured function; the bedding might easily be replaced by a gilded throne. The queens of France spent a great deal of time in their chambre, where they received the ladies of the court at the morning lever and granted private audiences. By the time Marie Antoinette escaped the mob from this bedroom, such state beds, with the elaborate etiquette they embodied, were already falling out of use. A state bed with a domed tester designed in 1775–76 by Robert Adam for Lady Child at Osterley Park and another domed state bed, delivered by Thomas Chippendale for Sir Edwin Lascelles at Harewood House, Yorkshire, in 1773 are two of the last English state beds intended for a main floor State Bedroom in a non royal residence.
Ұйқыға арналған
Ұлыбританияда монархтар таққа отырғызу алдындағы түнде Вестминстер сарайындағы мерекелік төсекте ұйықтаған. Бұл дәстүрді 1066 жылы Жеңімпаз Уильям бастады және 1821 жылға дейін сақталды, сонда Георг IV осы төсекте ұйықтаған соңғы монарх болды. Алғашқы мерекелік төсек өрттен зақымданып, 1859 жылы жаңа төсекпен ауыстырылды. Жаңа төсек 1940 жылға дейін Спикер үйінде тұрды, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыстың қиын жылдарында тым әсем болғандықтан, одан шығарылды. Ол, әдетте, үкіметтік жаңарту кезінде сатылып, Нортгемптонширдегі аукционда пайда болды және 1960 жылдары бір отбасы оны 100 фунтқа сатып алды. Олар оны отыз жыл бойы пайдаланды, оның маңызды екенін түсінді, бірақ оның қайдан келгенін Виктория және Альберт мұражайының интерьер шебері оны табуға шақыру жариялағанға дейін білмеді. Төсек отбасынан қайта сатып алынып, жаңа маталармен қалпына келтірілген соң Спикер үйіне қайтарылды. Оны Спикер үйіне экскурсия кезінде көруге болады.
In Britain, monarchs slept in a state bed in the Palace of Westminster the night before their coronation. This tradition was started by William the Conqueror in 1066 and continued until 1821, when George IV was the last monarch to sleep in the bed. The original state bed was damaged in a fire and replaced in 1859. The new bed remained in the Speaker's House until the 1940s, when it was moved out as too opulent to be there during the difficult times of the Second World War. It was probably sold during a government modernisation, somehow appeared in an auction in Northamptonshire, and was bought for a family for £100 in the 1960s. They used it for thirty years, recognising that it was important but not knowing where it came from until an interiors expert at the Victoria and Albert Museum published an appeal to try to find it. The bed was bought back from the family and returned to Speaker's House after restoration and with new hangings. It can be viewed during tours of the Speaker's House.
Қасиетті Петір базиликасы
Папа Урбан VIII Жан Лоренцо Берниниге жаңа Әулие Петр базиликасындағы, Әулие Петрдің қабірінің үстінде деп саналатын бас алтарь үстіне орналасатын үлкен құрылымды жобалауды және салуды тапсырды. Бұл шатыр қоладан жасалған матадан жасалған сияқты, сондай-ақ кейіннен жасалған көптеген ұқсас нұсқалар да осылай болды. Бұл әйгілі және тамаша ерекшелік әдетте "Балдакино" деп аталады, бірақ дәл айтқанда ол цибориум. Бернинидің Балдакиноға арналған дизайнында ежелгі Әулие Петр шіркеуінің алтарьын айналдырған бағаналардан шабыттанған алып Соломон бағаналары болды. Бұл бағаналар Константинмен сыйланған, ал жалған дәстүр бойынша олар Иерусалим ғибадатханасынан алынған бағаналар екендігі айтылады. Бернинидің Балдахиносының төрт бағанасының ең төменгі бөліктері спиральді ойықтармен безендірілген, ал бағаналардың ортаңғы және жоғарғы бөліктері көптеген аралар мен кішкентай путтілермен толы зәйтүн және лавр бұтақтарымен жабылған. Папа Урбан VIII-нің отбасылық гербі, Барберини отбасының араларымен белгіленген гербі, әр бағананың негізінде орналасқан. Бұлардың барлығы бірігіп, көтерілу сезімін тудырады.
Pope Urban VIII commissioned Gian Lorenzo Bernini to design and construct a large structure that would be placed over the main altar, believed to be above the tomb of Saint Peter, in the new St. Peter's Basilica. The canopy imitated cloth in bronze, as did many subsequent imitations. This famous and spectacular feature is generally called the "Baldacchino", though strictly it is a ciborium. Bernini's design for the Baldacchino incorporated giant solomonic columns inspired by columns that ringed the altar of the Old St. Peter's. These columns were originally donated by Constantine, and a false tradition asserts they are the columns from the Temple of Jerusalem. The lowest parts of the four columns of Bernini's Baldachin have a helical groove, and the middle and upper sections of the columns are covered in olive and bay branches, which are populated with a myriad of bees and small putti. Pope Urban VIII's family coat of arms, those of the Barberini family, with their signature bees, are at the base of every column. All of these combine to create a feeling of upward movement.
Тегі Baldacchino
Балдакино тегі Балдахин жасаған шеберлерден шыққан. Бұл тег негізінен Мальта және Сицилия аралдарында, әсіресе Агридженто және Наро қалаларында кездеседі.
The surname Baldacchino comes from the artisans who used to make the Baldachin. The surname is found mainly in the islands of Malta and Sicily, particularly in Agrigento and Naro.