Жапондық журналистер клубы: Ақпарат ағыны мен цензураның құпиясы
Kisha club
Жапон журналистер клубы (kisha club) – үкіметтік ақпарат көзіне кіруді шектейтін, қатаң талаптары бар журналистер қауымдастығы. ББҚ-ға қол жеткізуге кедерілді келтіреді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кэша клубы (記者クラブ) – белгілі бір жаңалықтар ұйымдарынан келген тілшілердің жапондық жаңалықтар жинау қауымдастығы, олардың хабарлау орталығы премьер-министрдің ресми резиденциясы, үкіметтік министрліктер, жергілікті билік органдары, полиция немесе корпоративтік ұйымдар сияқты дереккөздер ұйымдастырған баспасөз бөлмесіне негізделген. Ағылшын тілінде бұл Пресс-клуб деп те аталады. Кэша клубы бар мекемелер баспасөз мәслихаттарын тек сол клубтың тілшілеріне ғана өткізеді, ал кэша клубтарына қабылдану ережелері шектеулі. Бұл журналдар мен кішкентай газеттер сияқты жергілікті мүше емес БАҚ-тың, сондай-ақ шетелдік БАҚ пен тәуелсіз тілшілердің баспасөз мәслихатына қатысуына кедергі келтіреді. Басқа елдерде де осындай жүйелер бар, бірақ жапондық ұйымның осы түрі ең радикалдысы саналады, тілшілер басқа тілшілерге кіруге белсенді түрде тыйым салады, нәтижесінде жапон термині басқа тілдерде, көбінесе сынды білдіретін мағынада қолданылады.
A kisha club (記者クラブ) is a Japanese news gathering association of reporters from specific news organizations, whose reporting centers on a press room set up by sources such as the Prime Minister's Official Residence, government ministries, local authorities, the police, or corporate bodies. In English, it also called a Press Club. Institutions with a kisha club limit their press conferences to the journalists of that club, and membership rules for kisha clubs are restrictive. This blocks access by domestic non member media, such as magazines and smaller newspapers, and the foreign media, as well as freelance reporters, to the press conferences. While similar arrangements exist in other countries, the Japanese form of this type of organization is seen as one of the most extreme, with journalists actively denying access to other journalists, which has led to use of the Japanese term in other languages, often with a critical meaning.
Есеп беру туралы келісімдер
Kisha клубтары көбінесе хабарлау туралы келісімдер жасайды, олар "қара тақта келісімдері" (黒板協定) деп аталады, себебі олар баспасөз бөлмесіндегі тақта арқылы жеткізіледі. Хабарлау туралы келісімдер жасаудың мақсаты көбінесе хабарлау барысында артық бәсекелестікті болдырмау болып табылады. Сонымен қатар, мысалы, полицияның өтініші бойынша, қақтығыстар сияқты жағдайларда құрбандарды қорғау мақсатында да келісімдер жасалуы мүмкін. Бұл жасырын келісімдер 2011 жылғы Фукусима-1 ядролық апатынан кейін сынға ұшырады, олар журналистердің өздігінен цензуралауына және хабарлауды үкімет пен станция қызметкерлерінің ресми хабарламаларымен шектеуіне себеп болды деп айыпталды.
Kisha clubs often make agreements on reporting, which are known as "blackboard agreements" (黒板協定) because they are communicated via a blackboard in a press room. The aim of making reporting agreements is often to avoid excessive competition during reporting. Agreements may also be made based on a request by, for example, the police, to protect the victims in cases such as kidnappings. These backroom agreements came under criticism following the 2011 Fukushima Daiichi nuclear disaster, when they were blamed for causing journalists to self censor, and limit their coverage to official announcements by government and plant officials.
Журналдық шиша клубтары
1956 жылы "J Magazine" (日本雑誌協会) қауымдастығы құрылды, оған мүше компаниялардан құрылған "жапондық журнал тілшілер клубы (日本雑誌記者会)" және "жапондық журнал фототілшілер клубы (日本雑誌写真記者会)" кірді, мақсаты журналды дайындаумен байланысты ақпарат таратуды жеделдету болды.
In 1956, the J Magazine (日本雑誌協会) association was set up, containing "Japanese magazine kisha clubs (日本雑誌記者会) and Japanese magazine photo journalist clubs (日本雑誌写真記者会), formed from member companies, to expedite the reporting activities related to magazine editing".
Кесиялық шұңқырдың артықшылықтары
Кесия клубын құру мемлекеттік органдар сияқты ұйымдарға ресми хабарламаларды бұқаралық ақпарат құралдарына жылдам жеткізуге мүмкіндік береді. Атап айтқанда, егер хабар беруші ұйым хабарлама уақытын клубқа берсе, бұл хабарлау процесін жеңілдетеді. Сонымен қатар, әрбір медиакомпания үшін баспасөз бөлмесінде хабар тарату жабдықтарын орнату арқылы ақпарат жинау және өңдеу арасындағы уақытты қысқартуға болады. Мысалы, егер жергілікті билік органдары ақпарат беруді қаласа, жоғары деңгейдегі орган үшін кесия клубы арқылы байланыс орнату арқылы оны оңай жеткізе алады. Жүйені қолдайтындар кесия клубтарының ықпалы олар жасырып отырған мекемені тексеруге ашу үшін қолданылады деп санайды, бірақ бұл аргумент өзіне қарсы келеді.
Setting up a kisha club allows bodies such as government agencies to communicate official announcements rapidly to the media. In particular, it simplifies reporting in the case where the body giving the report gives the time of the announcement to the club. At the same time, it is possible to set up transmission equipment for each media company in the press room, reducing the time taken between gathering information and editing. If, for example, local authorities want to provide information, it is easy to convey it by communicating with the kisha club for a higher level body. Defenders of the system also argue that the kisha clubs' influence is used to open up the institution they are covering to scrutiny, although this argument would seem self contradictory.
Кша клубтарының кемшіліктері
Кесиа клубтары Жапонияда да, шетелде де кеңінен сынға ұшырады. Олар журналистиканың ең жоғары дәрежеде қолжетімділікке бағытталған, шұғыл түрдегі түрін қолдап, сынды басаңдату арқылы Жапониядағы журналистика сапасын төмендетіп, тілшілерді олар жабуға тиіс институттардың айқын сөйлеу құралдарына айналдырады. The Guardian газетінің бұрынғы Токио бюро меңгерушісі Джонатан Уоттс берген бір сын пікірінде, кесиа клубтары "күзетші иттің қолға ұсталатын итке айналуы" мәселесін тудырады, себебі "кесиа клубтары жүйесі өзін-өзі цензуралауды марапаттайды, біркелкілікті күшейтеді және бәсекелестікті тежейді". "Шекарасыз журналистер" атты үкіметтік емес ұйым, Жапонияның 180 елдің ішінде 68-орынға ие болуының басты себебі ретінде кесиа клубтарын атады, "Журналистер демократияның күзетшісі ретінде толыққанды рөлін ойнауға қиналады" деді. Кіші медиа компаниялар, тәуелсіз журналистер және шетелдік жаңалықтар агенттіктеріне көбінесе кесиа клубтарына қосылуға тыйым салынады, бұл мемлекеттік шенеуніктер мен клуб мүшелері арасындағы ашық емес, эксклюзивті байланыстарды күшейтеді деген кең таралған сынға алып келеді, олар ақпарат алу үшін өздерінің көздеріне тым көп тәуелді болады. Кейбір жағдайларда, кесиа клубтарының мүшелері құпия сақталуы тиіс ақпаратты жариялағандары үшін немесе клуб орналасқан мемлекеттік органның ресми ұстанымын сынға алғандары үшін кесиа клубына қатысуға тыйым салу сияқты жазаларға ұшырады. 2009 жылы Токиодағы аймақтық газеттің тілшілеріне үш апта бойы Токио прокуратурасымен сөйлесуге тыйым салынды, себебі олар саяси жемқорлық туралы хабарлағанда Либералды-демократиялық партияның саясаткерінің атын атаған еді. Кейбір сыншылар мемлекеттік органдар, жергілікті билік органдары мен полиция құрған кесиа клубтары үшін ашылған баспасөз бөлмелері салық төлемдерінің есебінен қаржыландырылатынын, бірақ оларды тек мүше компаниялар ғана пайдалана алатынын, бұл жемқорлыққа әкеледі деп санайды. Егер жергілікті билік органдары да ескерілсе, жылдық шығын 600 миллион иенге жетеді деп болжанады. 1921 жылы газ компаниясы газ бағасын көтеруге келісім беру үшін Токио қалалық кеңесіне (東京市議会) пара берді. Қалалық әкімдікте және Токио полициясы кесиа клубтарында жұмыс істейтін газет тілшілеріне де пара берілгені анықталды, бұл оқиғаны қоғамдық пікір айыптады. (Токио газ компаниясының пара алуына қатысты күдік). 1974 жылы апталық "Бунгей Шуншу" журналы Какуэй Танаканың қаржылық мәселесі туралы хабарлаған кезде, бұл айыптаулар кесиа клубтарында жақсы белгілі болған, бірақ бұқаралық ақпарат құралдары бұл оқиғаға үнсіз қарайды. 1998 жылы TBS телеарнасының "Sōri to Kataru" (総理と語る) бағдарламасының эфирі кезінде "Премьер-министрмен әңгімелесу" телеарнасының хабаршысы Тэцуя Чикуши сол кездегі премьер-министр Кейдзо Обучиге президент Билл Клинтон өткізген қалалық кездесулердің табыстылығын ескере отырып, Обучи де Клинтон стиліндегі қалалық кездесулерге қатысуды қалап бағатынын ұсынды. Обучи құлшыныс танытты, бірақ кесиа клубтарының қарсылығына байланысты бұл жоспар орындалмады, соңында "Сори к Катару" бұрынғы форматында көрсетіле берді. (Чикуши бұл оқиғаларды өзінің "Newscaster" атты кітабында баяндады. Айтпақшы, Чикуши кесиа клубтарына қатысты сын көзқарасымен танымал). 1999 жылы БАҚ өкілдері Ауыл шаруашылығы, орман шаруашылығы және балық шаруашылығы министрлігінің қызметкерлерімен министрліктің кесиа клубының мәжіліс залында жапон туын көрсету мәселесі бойынша дау туғызды. Бұл Ұлттық ту және ұлттық әнұран туралы заң қабылданғаннан кейін болды, үкімет топтарды туды көрсетуге мәжбүрлеу туралы пікірталас ортасында. Кейбір БАҚ-тың әрекеттеріне жауап ретінде Ұлттық ту мен ұлттық әнұран туралы заңды жақтағандар да, қарсы болғандар да сынға түсті, соның ішінде "Олар министрлік ғимаратында сахна жасамауы керек" және "Бұл тек кесиа клубтарының өзімшілдігінің белгісі емес пе?" деген сияқты пікірлер айтылды. 2000 жылы сол кездегі премьер-министр Кейдзо Обучи кенеттен Nippon TV және TV Asahi телеарналарына телефон соғып, осы арналарда тікелей эфирде шығуға рұқсат алды. Кесиа клубтары TV Asahi-ді сынға алып, бұл "бұрын-соңды болмаған" жағдай деп атады. (Nippon TV телеарнасы сынға алынбады). 2000 жылдың 25 маусымында Жапония Премьер-Министрінің ресми резиденциясы аумағындағы Кабинет кесиа клубында (内閣記者会) "Ертеңгі баспасөз конференциясы туралы жеке пікір" деп аталатын жазбалар табылды. Бұл кездесу Жапония Премьер-Министрі Йоширо Моридің Жапониядағы дін туралы "Ками но куни" мәлімдемесі туралы түсініктеме беруі тиіс болған кездесудің алдындағы күні болды, ал жазбалар премьер-министрге медиадан түсетін сұрақтарға қалай жауап беру керектігі туралы нұсқаулар жиынтығы сияқты көрінді. Апталық жаңалықтар журналы құжатты жазған ұйымды (NHK) атағанымен, Кабинет кесиа клубы оқиғаның себебін анықтау үшін белсенді әрекет жасамады. Құжаттың басылған форматы NHK оқиғаларын басып шығару үшін пайдаланылатын 5300 терминалынан басылып шығарылатын "коммуникациялық электрондық хаттардың" форматымен бірдей болды, сонымен қатар құжатта "жеке телеарналар" деген мағынаны білдіретін minpō (民放) термині де болды, ол, ең болмаса, NHK-да ғана қолданылуы мүмкін. Баспасөз бөлмесіндегі тілшілердің негізгі жұмысы баспасөз конференцияларының мазмұнын қорытындылауға бағытталғандығы, сондықтан олар жарияланған ақпараттың рас екенін тексермейді және бұқаралық ақпарат құралдарының манипуляциясына оңай түседі, соның салдарынан тілшілердің көпшілігі әртүрлі орындарға барып зерттеу жұмыстарын жүргізуді үйренбейді деген сын айтылады. Бұрынғы Kyodo News тілшісі Акира Уозуми кесиа клубтары тілшілерді психологиялық тұрғыдан баяу әсер ететінін және олардың журналисттік сезімдерін күңкіртетінін айтты, (2001 жылдың 26 мамырындағы Asahi Shimbun газетінде) "егер сіздің жұмыңыңыздың 70% немесе 80% мемлекеттік органдардан мүмкіндігінше жылдам екінші немесе үшінші деңгейдегі ақпаратты жинау болса, онда сіздің әлемде не болып жатқанын сезу қабілетіңіз күңкірейді. Сіз білмейтінше, мемлекеттік қызметкерлердің логикасы сізге сіңіп кетеді және басқарылатын адамдардың көзқарасынан ойлау қиын болады. Менің бұған түскенімді сескенбедім, бірақ тәуелсіз тілші болғаннан кейін бес жыл өткен соң, мен оның орын алғанын біртіндеп түсіндім". Осының салдарынан, көптеген БАҚ хабарлары кесиа клубтарына жарияланған хабарламалар туралы есептер болып табылады, бұл дамысқан елде ойға келмейтін құбылыс. Сонымен қатар, кесиа клубтары жүйесі тілшілер мен саясаткерлер арасындағы қашықтықты қысқартып, тиісті емес қарым-қатынастарға әкеледі деген сын бар. Мұны дәлелдеу үшін, Халық депутаттары палатасының мүшесі Таро Кавано журналистердің (жапондық БАҚ-тан) саясаткерлердің тамағын төлейтінінің қалыпты жағдай екенін, саясаткерлер сапарға шыққанда тілшілердің сол қонақүйде тұратынын және БАҚ-тың "жақсы тілші" белгісі саясаткерлер мен тілшілердің ең жақын достар болғанында көрінетінін айтты. (Масаказу Кобаяшидің (小林雅一) "Bunshun Shinsho" (文春新書) баспасынан шыққан "Медиа фактілерді қалай жасырады және медиа қалай алданады" (隠すマスコミ、騙されるマスコミ) кітабынан алынған цитата). Сонымен қатар, Мацумото сарин оқиғасы кезінде, полициядан алынған ақпарат негізіндегі есептердегі бірінші куәгер қылмыскер ретінде қарастырылды. Кесиа клубтарының табиғаты эксклюзивті екені және жаңа медиа, шетелдік медиа немесе тәуелсіз журналистердің өкілдеріне сирек рұқсат берілетіні де сынға ұшырайды. Мұның жауабы ретінде Жапония газет баспагерлері мен редакторлар қауымдастығы шетелдік тілшілер клубының мүшелері Жапония газет баспагерлері мен редакторлар қауымдастығының мүшелерімен бірдей қарастырылатыны туралы саясатты енгізді және 1990 жылдардың соңында Reuters-ті Кабуто клубының мүшесі етіп қабылдады. Бірақ...
The kisha clubs have been widely criticized, both in Japan and abroad, for encouraging an extreme type of access driven journalism that undermines the quality of journalism in Japan by stifling criticism and turning reporters into mouthpieces for the institutions that they are supposed to cover. In one representative criticism, Jonathan Watts, the former Tokyo bureau chief for The Guardian, said the kisha club create a problem of "watchdogs becoming lapdogs" because "the kisha club system rewards self censorship, fosters uniformity and stifles competition." In its 2023 rankings of World Press Freedom, the non governmental group Reporters Without Borders singled out the kisha clubs as a major reason that it ranked Japan 68th out of 180 countries, saying, "journalists find it hard put to fully play their role as democracy’s watchdog." Smaller media companies, freelance journalists and foreign news organizations are often blocked from joining kisha clubs, leading to one of the most common criticisms, that the clubs foster opaque, exclusive ties between government officials and member journalists, who become overly reliant on their sources for information. There have been cases when members of kisha clubs have been subject to penalties, such as being forbidden from attending the kisha club, for reporting information that was supposed to be kept secret, or that challenged the official narrative of the government agency where the club was based. In 2009, reporters for the Tokyo Shimbun, a regional newspaper, were banned from talking with Tokyo prosecutors for three weeks for naming a governing Liberal Democratic Party politician in their coverage of a political corruption scandal, when prosecutors were focusing their investigation solely on an opposition leader, Ichiro Ozawa. There is criticism that press rooms set up for kisha clubs by government agencies, local public bodies and the police are paid for with taxes, but can only be used by the member companies, leading to corruption. If local government agencies are included, the total yearly costs are thought to run to 600 million yen. In 1921, a gas company bribed the Tokyo City Council (東京市議会) to gain approval for a rise in gas prices. It was discovered that newspaper reporters attending the city hall and Tokyo Metropolitan Police kisha clubs had also been bribed, an event condemned by public opinion. (The Tokyo Gas suspected bribery incident.) In 1974, when the weekly magazine Bungei Shunshū reported on the Kakuei Tanaka funding problem, the allegations were already well known in the kisha club but the media was silent about the story. In 1998, during the broadcast of TBS' TV program Sōri to Kataru (総理と語る), "A Conversation with the Prime Minister", News 23 anchor Tetsuya Chikushi suggested to the Prime Minister of the time, Keizō Obuchi that, given the success of the Town Meetings held by President Bill Clinton, also shown by TBS, perhaps Obuchi would also like to take part in Clinton style Town Meetings. Obuchi was keen, but the plan was scuppered due to opposition from the kisha club, and in the end Sori to Kataru continued to be shown in the same format as before. (Chikushi related these events in his book, Newscaster. Incidentally, Chikushi is known for having a critical stance towards kisha clubs.) In 1999, there was an incident where some members of the media had a row with staff at the Ministry of Agriculture, Farming and Fisheries over the display of a Japanese flag at the meeting hall of the ministry kisha club. This was just after the National Flag and National Anthem Law was passed, in the midst of a debate about whether the government was forcing groups to display flags. In response to actions by some sections of the media, there was criticism from both those in favor of the National Flag and National Anthem Law and those against, including comments such as "They shouldn't be making a scene inside Ministry buildings in the first place" and "Isn't this just a sign of the egotism of kisha clubs?" In 2000, the then Prime Minister Keizō Obuchi suddenly made telephone calls to Nippon TV and TV Asahi, and was allowed to appear live on these channels. The related kisha clubs criticized TV Asahi, saying that this was "unprecedented". (Nippon TV was not criticized.) On June 25, 2000, some notes titled "A personal view on tomorrow's press conference" were found lying on the ground at the Cabinet Kisha Club (内閣記者会), a kisha club in the grounds of the Japanese Prime Minister's official residence. This was the day before the meeting at which Prime Minister Yoshirō Mori was due to make an explanation about his "Kami no kuni" statements about religion in Japan, and the notes appeared to be a set of directions to the Prime Minister on how to handle questions from the media. Even though weekly news magazines published the name of the media organization (NHK) responsible for writing the document, the Cabinet Kisha Club did not take an active efforts to investigate the cause of the incident. The format in which the document was printed was the same as that of "communication e mails" from the 5300 system terminals used for printing NHK stories, and the document also contained a term meaning "private broadcasters", minpō (民放), which was only likely to have been used by NHK. There has been criticism that the main work of reporters in a press room tends to be to summarize the contents of press conferences, so that they neglect to check whether what is announced is true and are more easily subject to media manipulation, and that this leads to fewer reporters learning to go out to different locations to do research. Akira Uozumi, a former Kyodo News journalist, stated that kisha clubs slowly wear down reporters psychologically, and blunt their instincts as journalists, saying (in the Asahi Shimbun, on May 26, 2001), that "if 70% or 80% of your job is collecting secondary or tertiary information from government agencies as quickly as possible, it dulls your instinct for sensing what is actually going on in the world. Before you know it, the logic of the civil servants works its way into you, and it gets more difficult to think from the point of view of the people being governed. I thought it wasn't happening to me, but five years after becoming freelance, I gradually began to realize it was." As a result of this, most media reports are reports of announcements to kisha clubs, a phenomenon unthinkable in a developed country. In addition, there is criticism that the kisha club system decreases the distance between reporters and politicians, leading to improper relationships. As proof of this, Taro Kawano, a member of the House of Representatives, has said that it is normal for reporters (from the Japanese media) to have meals paid for by politicians (which would never happen in any other developed country), that when politicians go on visits reporters stay in the same hotel, and that the media consider that the sign of a "good reporter" is when "the reporter and the politicians are the best of friends". (Quoted in "How the media hide facts, and how the media is being tricked" (隠すマスコミ、騙されるマスコミ) by Masakazu Kobayashi (小林雅一), published by Bunshun Shinsho (文春新書). In addition, during the Matsumoto sarin incident, reports based on information given by the Metropolitan Police to a kisha club treated the first witness as a criminal. There is also the criticism that kisha club are exclusive by nature, and rarely allow representatives of the new media, the foreign media or freelance journalists to join. In response to this, the Japan Newspaper Publishers and Editors Association introduced a policy whereby members from the Foreign Correspondents' Club of Japan would be treated in the same way as members from the Japan Newspaper Publishers and Editors Association, and in the late 1990s admitted Reuters as a member of the Kabuto Club. Since then, foreign owned media organizations such as Bloomberg and Dow Jones with large scale information gathering networks have joined the majority of kisha clubs, and are involved in their administration. However, this has only been possible for a handful of foreign owned media organizations, and as most foreign media organizations with representatives in Tokyo have only a few reporters there, it is impossible for them to have reporters join and remain present at kisha clubs. In fact, the EU has criticised kisha clubs for being exclusive, and the opinion has been stated that the kisha club system should be abolished, and all journalists with a reporter's pass issued by the Japanese Japanese Ministry of Foreign Affairs allowed to collect material for stories at public institutions. This exclusivity is the reason why foreign journalists were not allowed to attend the police conference on the disappearance and murder of the British woman Lucie Blackman, and that when Prime Minister Koizumi visited the Democratic People's Republic of Korea, non members of the kisha club were not allowed to accompany him. (Statement by Private Secretary Isao Iijima.) Reporters Without Borders, a journalists' organization which campaigns to protect the rights of journalists to freedom of speech, is calling for the Japanese government to abolish the kisha club system.
Кесия клубтарын жоюға бағытталған шаралар
Ұлттық деңгейде 1994 жылы Жапонияның жаңару партиясының басшысы Ичиро Озава, «киша» клубына кірмейтін журналдардың тілшілеріне баспасөз конференциясына қатысуға рұқсат беру арқылы жаңа тәжірибе жасады, бірақ бұл жоба сәтті болмады, себебі Озава мен БАҚ арасында келіспеушіліктер туды. 2002 жылы Жапонияның Демократиялық партиясының сол кездегі төрағасы Кацуя Окада, спорт газеттері, апталық журналдар және шетелдік ақпарат құралдарының барлық түрлерінің қатыса алатын баспасөз конференциясы форматын енгізді. Осыған дейін тек оппозициялық партиялардың «киша» клубына (野党クラブ) кіретін БАҚ өкілдері ғана қатыса алатын. Кейбір жергілікті мемлекеттік органдардың, бизнес немесе қаржы топтарының басшылары да «киша» клуб жүйесінің кемшіліктерін түсініп, баспасөз орталықтарын жапты. 1993 жылдың маусым айында Токио қор биржасының «Кабуто клубы» (兜倶楽部) осы уақытқа дейін жапондық БАҚ ұйымдарына ғана мүшелікке рұқсат берген ережелерін өзгертті, соның ішінде «Жапония газеттері баспагерлері мен редакторлары қауымдастығының деңгейіндегі медиа жұмысын атқаратын шетелдік медиа ұйымдарын» қабылдады. Бұл іс жүзінде шетелдік БАҚ өкілдеріне есік ашты. 1996 жылдың сәуірінде Камакура қаласы, Канагава облысы, ұлттық газеттер мен жергілікті «Канагава Шимбуны» қоса алғанда, алты компанияның мүше болған «Камакура тілшілер клубын» (鎌倉記者会) пайдалануды тоқтатты және қалада тіркелген кез келген БАҚ ұйымы пайдалана алатын «Жарнамалық медиа орталығын» ашты. Ол кездегі қала әкімі Кен Такеучи, бұрын «Асахи Шимбун» газетінің редакциялық комиссиясының мүшесі және қазіргі уақытта «Джанжан» интернет-газетінің басшысы, «салық төлемдерімен қаржыландырылатын қалалық мекеменің тек бір ғана медиа сегментін білдіретін «киша» клубының монополиясына ие болуы орынсыз» деп мәлімдеді. 1999 жылдың наурыз айында «Кейданрен Кикай клубы» (経団連機械クラブ), оны басқаратын «Кейданрен» ұйымының өтініші бойынша жабылды. Бұл «киша» клубы электр машиналарын, кеме құрылысын, жартылай өткізгіштерді және автомобильдерді сияқты өнеркәсіптік салаға қатысты хабарларға бағытталған. БАҚ және компаниялар арасында клубты сақтап қалу туралы пікір-таластар болды, бірақ жаңа шешім табылмағандықтан клуб таратылды. Оқиғаның түпкі себебі электр өндірушілер ашық баспасөз конференцияларын өткізіп, баспасөз хабарламалары мен электрондық поштаны пайдаланғандықтан, «киша» клубын пайдаланудың артықшылығы болмады деп есептелді. Автомобиль өнеркәсібі «киша» клубын белсенді ұстағысы келгендіктен, «Жапония автомобиль өндірушілер қауымдастығы» (日本自動車工業会) құрамында «киша» клубын ашты, бірақ «Асахи», «Йомиури», «Маиничи» және «Никкей» газеттері оған қосылудан бас тартты, бұл клубты оның функциясынан айырды. 1999 жылдың шілдесінде NTT-нің «киша» клубы «Аой клубы» (葵クラブ), NTT-дегі құрылымдық өзгерістердің нәтижесінде жабылды. Бұл клуб бұрын жеке компанияға арналған клуб болғандығы үшін сынға ұшырады, бірақ NTT қайта құрылымдағаннан кейін әртүрлі БАҚ компанияларынан жиналған экономикалық редакторлар тобы «Аой клубын» «киша» клубы ретінде қабылдамауға келісті. NTT бұны қабылдады және клубты жапты, клуб мүшелерінен басқа ұйымдарға, соның ішінде журналдарға және шетелдік БАҚ-қа баспасөз бөлмесін ашу мақсатымен. 2001 жылдың 6 тамызында Токионың астаналық үкіметі «Каджибаши/Юраку тілшілер клубынан» Токионың мемлекеттік кеңселерін пайдалану үшін ақы төлеуін сұрады, бірақ кейіннен оны қайтарып алды, оның орнына жарық, жылу, су және телефон ақысын төлеуді талап етті. Токионың губернаторы Шинтаро Исихара да журналдар мен шетелдік БАҚ-қа баспасөз конференциясына қатысуға рұқсат бермеу саясатын күмәнге түсірді. 2004 жылдың 30 наурызында Сыртқы істер министрлігі орталық үкімет кеңселеріне, әрбір префектура кеңсесіне, полицияға және басқа да органдарға жазбаша өтініш жолдап, оларға шетелдік тілшілерге баспасөз конференциясына қатысуға рұқсат беруді сұрады. 2006 жылдың 14 наурызында қиын қаржылық жағдайға байланысты Хоккайдо үкіметі жаңа қаржы жылынан бастап «Хоккайдо үкіметі тілшілер клубынан» (道政記者クラブ) жарықтандыру, жылыту, су және басқа да шығындар үшін шамамен 2,5 миллион иенге төлем талап етуді шешті. «Киша» клубтарына қарсы ең үлкен әрекеттердің бірі 2009 жылдың күзінде, оппозициялық Демократиялық партия (Жапония, 1998) ұзақ жылдар бойы билікте болған ЛДП-ден билікті алғанда болды. Жаңа премьер-министр Юкио Хатояма, премьер-министр кеңсесіндегі баспасөз конференцияларын отандық және шетелдік БАҚ-тың «киша» клубына кірмейтін тілшілеріне ашты, «баспасөз конференцияларын барлығына ашық етуге» уәде берді. Сыртқы істер министрлігіндегі баспасөз конференциялары да «киша» клубына кірмейтін БАҚ өкілдеріне ашылды. Алайда, жаңа қаржы министрі Сидзука Камей өзінің агенттігінде баспасөз конференцияларын ашуға тырысқанда, «киша» клубы соншалықты қарсылық көрсетті, оның нәтижесінде ол келісімге келуге мәжбүр болды. Ол екі баспасөз конференциясын тікелей өткізді, біреуін «киша» клубы үшін, екіншісін барлық басқа тілшілер үшін. «Жапонияның жаңа медиасы жабық», - деді Камей «киша» клубына кірмейтін баспасөз конференциясының бірінде. «Олар тек нағыз тілшілер екенін ойлайды, бірақ олар жаңылысады».
At a national level, in 1994, Ichirō Ozawa, the head of the Japan Renewal Party, undertook a groundbreaking experiment by allowing magazine reporters not in the kisha club to participate in press conferences, but this never took off, in part due to disagreements between Ozawa and the media. In 2002, the then head of the Democratic Party of Japan, Katsuya Okada, introduced a format of press conference where all types of media, including sports newspapers, weekly magazines and foreign media organizations, could take part. Until then, only media in the kisha club for opposition parties (野党クラブ) could take part. Some heads of local public bodies, business or financial groups have also closed press rooms, having realized the disadvantages of the kisha club system. In June 1993, the Kabuto Club (兜倶楽部), the kisha club for the Tokyo Stock Exchange, reformed its rules, which until then had restricted membership to Japanese media organizations, to include "foreign media organizations which perform media work equivalent to that of the Japan Newspaper Publishers and Editors Association", a move which in practice opened the door to foreign media organizations. In April 1996, the city of Kamakura, Kanagawa stopped using the Kamakura kisha club (鎌倉記者会), which had six companies as members, including national newspapers and the local Kanagawa Shimbun, and opened a "Publicity media center" which could be used by any media organization registered with the city. The then mayor, Ken Takeuchi, formerly of the editing committee of the Asahi Shimbun, and currently head of the internet newspaper "janjan", stated that this was done as it was felt that "it was not reasonable for a city institution funded by tax money to be monopolized by a kisha club which represented only one section of the media". In March 1999, the Keidanren Kikai Club (経団連機械クラブ) was closed, at the request of Keidanren, the organization controlling it. This kisha club was focused on reporting related to industrial work such as electrical machinery, shipbuilding, semiconductors and automobiles. There was debate between the media and the companies making announcements about continuing with the kisha club, but as no breakthrough solution was found, the club was dissolved. It is thought that the root cause of this event was that electrical makers had been conducting open press conferences, and using press releases and e mail, so there were no longer advantages to using a kisha club. The automobile industry, wanting to keep a kisha club active, opened an automobile industry kisha club as part of the Japan Automobile Manufacturers Association (日本自動車工業会), but the Asahi, Yomiuri, Mainichi and Nikkei newspapers refused to join, in effect depriving the club of its function. In July 1999, NTT's kisha club, Aoi Club (葵クラブ) was closed as a result of structural changes at NTT. This club had in the past been subject to criticism for the fact that it was a club dedicated to a single private company, but after the restructuring by NTT, a group of economic editors assembled from the different media companies agreed not to accept the Aoi Club as a kisha club. NTT accepted this and closed the club, with the aim of opening the press room to organizations other than club members, including magazines and the overseas media. On August 6, 2001, the Tokyo Metropolitan Government requested that the Kajibashi/Yūraku kisha club pay charges for using the Tokyo government offices, but later retracted this, instead requiring only lighting, heating, water and telephone charges to be paid. The Governor of Tokyo, Shintarō Ishihara, also questioned the policy of not allowing magazines or foreign media organizations to participate in press conferences. On March 30, 2004, the Ministry of Foreign Affairs sent a written request to the central government offices, the offices of each prefecture, the police and other bodies, asking them to allow foreign reporters to participate in press conferences. On March 14, 2006, due to the harsh financial circumstances it was facing, the Hokkaidō government decided to request payments for lighting, heating, water and other costs, totaling approximately 2.5 million yen, from the Hokkaido government kisha club (道政記者クラブ), starting from the new financial year. One of the biggest moves against the kisha clubs came in the autumn of 2009, when the opposition Democratic Party (Japan, 1998) took power from the long governing LDP. The new prime minister, Yukio Hatoyama, opened press conferences at the Prime Minister's Office to non kisha club reporters from domestic and foreign media, declaring he would "make press conferences more open to everyone." Press conferences at the Ministry of Foreign Affairs were also opened to non kisha club members of the press. However, when the new financial services minister, Shizuka Kamei, tried to open press conferences at his agency, the Financial Services Agency, the kisha club resisted so ferociously that he was forced to compromise. In an odd arrangement, he gave two back to back press conferences, one to the kisha club, and one open to all other journalists. "Japan’s news media are closed," Kamei said during one of the non kisha club press conferences. “They think they are the only real journalists, but they are wrong.”
Нагано префектурасының "Киша клубының жойылуы туралы декларациясы"
2001 жылдың 15 мамырында Нагано қаласының бұрынғы мэрі Ясуо Танака "Біздің КИША клуб жүйесіміздің тоқтатылғанын жариялады". Ол префектуралық кеңселердегі үш кша клубын жабып, "Өрнек орталығы" (表現センター) деп аталатын, кез келген адам пайдалана алатын баспасөз орталығын ашты. Бұл шараның мақсаты – ірі бұқаралық ақпарат құралдарының ақпаратқа монополиясын жою еді, бірақ бұл компаниялар тарапынан күшті сынға ұшырады және осы әрекет префектураның ішінде де, сыртында да ірі бұқаралық ақпарат құралдарымен қарым-қатынастың нашаруына әкелді. 2006 жылдың 3 қазанында қазіргі қала әкімі Хитоси Мурай "Өрнек орталығының" "Пресс-конференциялар алаңы" (会見場) деп аталатынын жариялады. Танака сияқты, ол да өтініш берген жағдайда, халық өкілдеріне конференцияларға қатысуға мүмкіндік берді.
On May 15, 2001, former Mayor of Nagano, Yasuo Tanaka, announced a "Declaration of the End of Our Kisha Club System". He closed the three kisha clubs within the prefectural offices, and opened a press center which anyone could use, called the "Expression Center" (表現センター). The purpose of this was to end the monopoly of the large media companies on information; however, it was fiercely criticized by these companies, and it is reported that this action has resulted in a feud with large media companies both inside and outside the prefecture. On October 3, 2006, the current mayor, Hitoshi Murai, announced that the "Expression Center" would be renamed the "Press Conference Area" (会見場). In the same way as Tanaka, he allowed members of the public to participate in conferences, subject to submitting an application.
Басқа елдерде Kisha клубтары
Оңтүстік Кореяда жапондық "киша" клуб жүйесіне ұқсас клубтар болған. Бірақ 2000 жылдардың басында жүзеге асырылған реформалардан кейін Оңтүстік Корея үкіметі мен БАҚ арасында бұл жүйе енді жоқ. Бұл реформалар БАҚ-тың өзінің өзгерістеріне байланысты болды, мысалы, 2001 жылдың 11 маусымында Сеоннам қаласындағы, Кёнгидо облысындағы үкімет кеңселеріне барған 11 жергілікті газет, оның ішінде "Кёнгин Ильбо" және "Джонме" газеттері клубты таратып, конференц-залдан шығып кетті. Сонымен қатар, сол жылы Incheon халықаралық әуежайында өткен баспасөз конференциясынан OhmyNews интернет газеті шығарылып, оған шағымдану арқылы сотқа жүгінуі де осы реформалардың бір бөлігі болды. 2003 жылы президент Ро Му Хённың саясатының нәтижесінде Президенттік резиденция – Көк үйдің баспасөз клубы таратылды. Интернет-медиа және шетелдік БАҚ өкілдері үшін тіркелгендердің барлығына ашық конференц-зал құрылды. Америкада жапондық "киша" клубтарына ұқсас бірнеше клубтар бар, мысалы, Қорғаныс министрлігінің клубы. Бірақ Жапониядан айырмашылығы, олардың атмосферасы көбінесе салондық сипатта болады. Ақ үйде "брифингтер" деп аталатын құпия кездесулер өтеді, оларға тек ірі БАҚ компанияларының белгілі бір өкілдері шақырылады. Дегенмен, олардан өзге, кез келген баспасөз куәлігі бар журналистің қатыса алатын баспасөз конференциялары да ұйымдастырылады. Журналистерге баспасөз куәлігі алу үшін барлық ведомстволардың қатаң қауіпсіздік тексерулерінен өту қажет, және бұл процесс бірнеше айға созылуы мүмкін. Жақында интернет-блогтарда жаңалықтар жариялаған блогерлерге баспасөз куәлігі берілді, бұл көп назар аударды. Бірақ, консервативті жаңалықтар сайтының журналисінің заңсыз порнографиялық веб-сайтты басқарғаны анықталды, бұл қауіпсіздік тексерулері журналистің заңсыз әрекеттерін анықтауға жеткіліксіз болды деген сынға алып келді. Ұлыбританияда бұрынғыда Парламент палатасына кіретін баспасөз куәлігі бар журналистер ғана брифингтерге қатыса алатын. Бірақ Тони Блэр билікке келгеннен кейін тәуелсіз журналистерге де қатысуға рұқсат берілді. Сонымен қатар, осы реформадан бұрын брифингтердің мазмұны жарияланбау шартымен өткізілетін. Францияда кез келген журналистке баспасөз карточкасы беріледі, бірақ оны алу үшін журналистер "баспасөз карточкалары комитеті" жүргізетін тексеруден өтуі керек. Осы карточканың арқасында журналист Президенттік резиденцияға (Елисей сарайына) кіре алады және кез келген министрлікте өткізілетін баспасөз конференциясына қатыса алады.
In South Korea, there had been similar clubs to the japanese kisha club system. But since reforms implemented in the early 2000s this system no longer exists between the South Korean government and media. These reforms include change by the media itself, such as the event on June 11, 2001 when 11 local newspapers attending government offices in Seongnam, Gyeonggi do, including the "Kyongin Ilbo" and "Jeonmae", disbanded the club and withdrew from the conference room, and events such as that in the same year, where the internet newspaper OhmyNews was expelled from a press conference at Incheon International Airport, and issued a lawsuit appealing against its expulsion. In 2003, due to a policy by President Roh Moo hyun the press club at the Presidential residence, the Blue House, was disbanded. A conference room open to internet media and foreign media organizations set up so that anyone who registers can attend. In America, while there are a few clubs which are relatively similar to Japanese kisha clubs, such as the club in the Department of Defense, unlike Japan these have a salon atmosphere. At the White House, there are secret meetings known as "briefings", to which only specific members of the major mass media companies are invited. However, beside these, there are also press conferences, which any journalist issued with a press pass can attend. On the other hand, in order to obtain a press pass, journalists have to undergo strict security checks from all departments, and the process can take several months. Recently, bloggers reporting news from internet blogs have been issued press passes, which attracted much attention, but it was also found that a reporters from a conservative news website was also running an illegal pornography website, provoking criticism in that the security checks were not good enough to discover the reporter's illegal transactions. In the United Kingdom, until recently only reporters with press passes for the Houses of Parliament were allowed to attend briefings, but since Tony Blair took power, freelance journalists have been allowed to participate. In addition, before this reform, briefings were treated as being off the record. In France, any journalist may be issued with a press card, but in order to receive this, journalists must undergo an investigation by the "press card committee" which issues the cards. With this card, a journalist can enter the President's residence (the Élysée Palace) and attend press conferences at any Ministry.
Басқа мәліметтер
Жапониядағы көптеген киша клубтары жергілікті мемлекеттік органдармен немесе компаниялардың жарнама бөлімдерімен бірлескен бейресми шаралар (мысалы, жыл соңындағы, жазғы және атқарылған жұмыстан шығу тойлары) өткізеді. Бұл заңға қайшы емес, бірақ журналистерге лайық емес мінез-құлық. Киша клубының мөлшері неғұрлым кішкентай болса, бұл тенденция соғұрлым айқын байқалады. 2002 жылы Кабинет төлем қоры (内閣官房報償費) (сонымен қатар құпия Кабинет қоры деп те аталады) мәселесі туралы хабарлар тарағанда, жыл соңындағы, Жаңа жылдық мерекелерде және демалыс сапарларының басында Бас Кабинет хатшысы журналистерге "қоштасу сыйлықтарын" (餞別) тапсырған, және бұл төлем Кабинет төлем қорынан жасалған. 2005 жылы Татебаяши қаласының қалалық кеңесі Татебаяши қаласының әкімі мен бұқаралық ақпарат құралдары өткізетін баспасөз мәслихаттарындағы түскі астың мемлекеттік қаражат есебінен төленгенін анықтады. Қалалық әкімдік бұл төлемдерді тоқтату ниетін жариялады.
Many of the kisha clubs in Japan hold joint informal events (such as end of year parties, summer parties and leaving parties) with local government agencies or company publicity departments. This is not illegal, but it is inappropriate behavior for journalists. It is said that the smaller the kisha club, the more pronounced this tendency is. In 2002, when reports were made about the problem of Cabinet Payment Fund (内閣官房報償費) (the so called secret Cabinet fund), it was discovered that at end of year parties, New Year parties and at the start of holiday tours, the Chief Cabinet Secretary handed "farewell presents" (餞別) to reporters, and this was paid for from the Cabinet Payment Fund. In 2005, it was found by the city council of Tatebayashi City that the lunches at the regular press conferences held by the mayor of Tatebayashi City and media companies was paid for from public expenses. The city announced the intention of ending these payments.