Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жаңа Зеландия үкіметіндегі министрлер – үкіметтің белгілі бір функцияларын орындау үшін Корольдік жарлығымен уәкілеттік алған Парламент мүшелері. Бұл саясатты әзірлеу және іске асыру, сондай-ақ генерал-губернаторға кеңес беруді қамтиды. Министрлер бірлесіп Жаңа Зеландия мемлекетінің атқару билігін құрайды. Генерал-губернатор министрлерді тағайындау және қызметтен босату мәселелерінде Премьер-министрдің ұсынысын міндетті түрде орындауға тиіс. Көптеген министрлер Министрлер кабинетінің құрамына кіреді, ал барлық министрлер, кабинетке кірмейтіндер де, сонымен бірге Жаңа Зеландияның Атқару кеңесінің мүшелері болып табылады. Бұл шенеуніктер басқа да Ұлт Достастығы елдеріндегідей, ресми түрде "Корольдік министрлері" деп аталады.
Ministers in the New Zealand Government are members of Parliament (MPs) who hold ministerial warrants from the Crown to perform certain functions of government. This includes formulating and implementing policies and advising the governor general. Ministers collectively make up the executive branch of the New Zealand state. The governor general is obliged to follow the advice of the prime minister on the appointment and dismissal of ministers. Most ministers are members of Cabinet, and all ministers, including those outside Cabinet, serve concurrently as councillors of the Executive Council of New Zealand. These executives are also formally titled "ministers of the Crown", as in other Commonwealth realms.
Терминология
"Тақтың министрі" – Ұлттар Достастығы елдерінде биліктегі монархтың немесе генерал-губернатордың министрін атау үшін қолданылатын ресми атау. "Мемлекет" деген заңдық термин монарх пен мемлекеттің өзін білдіреді, соңғысы үкімет органдарының барлығын қамтиды. Жаңа Зеландияда монархтың немесе генерал-губернатордың кеңесшісі жай ғана "министр" деп аталады, бірақ ресми атау Жаңа Зеландия Кабинет нұсқаулығында қолданылады.
"Minister of the Crown" is the formal title used in Commonwealth realms to describe a minister of the reigning sovereign or governor general. The legal term "the Crown" vaguely refers to both the sovereign and the state, the latter encompassing the branches of government. In New Zealand, an adviser to the sovereign or governor general is also referred to simply as "minister", but the formal title is used in the New Zealand Cabinet Manual.
Тағайындау және босату
Депутатты министр етіп тағайындауды ресми түрде генерал-губернатор жасайды, ол ресми күшіне енуі алдында министрлік жарлыққа қол қоюы тиіс. Генерал-губернатор премьер-министрді (үкімет басшысын) парламенттің сеніміне ие болу қабілетіне қарай тағайындайды. Премьер-министр басқа министрлерді тағайындау немесе қызметтен босату мәселесінде генерал-губернаторға кеңес береді. Премьер-министрдің қандай ұсынымдар жасауын теориялық тұрғыдан алғанда оның өз ісі, бірақ оның артындағы саяси партияның (немесе партиялардың) бұл мәселедегі пікірі болуы мүмкін, және көптеген ұсынымдар келіссөздер мен ықпалдастықтан кейін ғана жасалады. Әртүрлі партияларда осы үшін әртүрлі механизмдер бар – мысалы, Лейбористік партияның парламенттік фракциясы министрлерді таңдау құқығына ие, ал Ұлттық партия премьер-министрге өз дискрециясымен министрлерді таңдауға рұқсат береді.
The appointment of an MP as a minister is formally made by the governor general, who must sign a ministerial warrant before it officially comes into effect. The governor general appoints the prime minister (head of government) on the basis of whether they are able to command the confidence of Parliament. The prime minister will advise the governor general on the appointment or dismissal of other ministers. The recommendations that the prime minister chooses to give are theoretically their own affair, but the political party (or parties) behind them will almost certainly have views on the matter, and most recommendations are made only after negotiation and bargaining. Different parties have different mechanisms for this – the Labour Party, for example, has provision for its parliamentary caucus to select ministers, while the National Party allows the prime minister to select ministers at their discretion.
Жауапкершіліктер мен өкілеттіктер
Атқарушы биліктің ресми өкілеттіктері барлық министрлерден тұратын және генерал-губернатор басқаратын Атқарушы кеңес арқылы іске асырылады. Атқарушы кеңес жарлық шығаруға шешім қабылдаса және ол жарлыққа генерал-губернатор қол қойса, ол заң күшіне енеді. Министрлер Атқарушы кеңеске тағайындалғанда, оларға әдетте үкіметтің қызметінің белгілі бір саласын бақылау міндеті жүктеледі, бұл сала "портфель" деп аталады, мысалы, денсаулық сақтау (денсаулық сақтау министрі) немесе құқық тәртібін сақтау (полиция министрі). Портфелі бар министр сол салаға жататын мемлекеттік сектордағы ұйымға, әдетте департамент немесе министрлік деп аталатын ұйымға да жауапты болады. Портфелі жоқ министрлер – нақты міндеттері жоқ министр ретінде тағайындалған депутаттар. Мұндай тағайындаулар қазіргі кезде сирек кездеседі, бірақ кейде депутат "мемлекеттік министр" сияқты пайдасыз портфельге, сондай мақсаттармен тағайындалуы мүмкін. Жеке министрлік жауапкершілік – министрдің өзіне бағынышты тұлғалар мен ұйымдардың қабылдаған шешімдері мен іс-әрекеттерінің (соның салдарының) жауапкершілігін толығымен өз мойнына алуы тиіс екендігін бекітетін конституциялық норма.
The formal powers of the executive are exercised through the Executive Council, which consists of all ministers, and is headed by the governor general. When the Executive Council resolves to issue an order, and the order is signed by the governor general, it becomes legally binding. At the same time as they are appointed to the Executive Council, a minister is generally charged with supervising a particular aspect of the government's activities, known as a "portfolio", such as the provision of health services (minister of health) or the upkeep of law enforcement (minister of police). A minister with portfolio is also responsible for a corresponding public sector organisation, usually known as a department or ministry. Ministers without portfolio are MPs appointed as minister without a specific role. Such appointments have become rare today, although sometimes an MP may be appointed to a sinecure portfolio such as "minister of state" for similar purposes. Individual ministerial responsibility is a constitutional convention that a minister is ultimately responsible for the decisions and actions (and the consequences that follow) of individuals and organisations for which they have ministerial responsibility.
Тарих
Бастапқыда, Атқару кеңесі губернаторға кеңесші орган ретінде жұмыс істеді, ал министрлік функцияларды саясаткерлер емес, тағайындалған лауазым иелері орындады. Кеңесте қызмет еткен әртүрлі «министрлер», мысалы, Отаршылдық хатшы (Эндрю Синклер 1844 жылдан бастап) және Отаршылдық қазынашы (Александр Шепард 1842 жылдан бастап) губернаторға есеп берді. Бірақ Парламент құрылғаннан кейін көптеген адамдар олардың осы тағайындалған лауазым иелерінің орнын басатынына, ал министрлік лауазымдар Парламент мүшелеріне берілетініне сенді. Алайда, губернатор міндетін атқарушы Роберт Уайнард оған келіспеді, Ұлыбритания және Ирландия Біріккен Корольдігінің мақұлдауысыз үкіметтің тетіктерін Парламентке беруге болмайтынын айтты. Бұл мәселе даулы болды және губернатор міндетін атқарушының Жаңа Зеландияның 1-ші Парламентін тоқтатуға жасаған әрекетімен (толыққанды сәттілікке жетпегенімен) аяқталды. Кейін Жаңа Зеландияның 2-ші Парламентінде Парламент жеңіске жетті және 1856 жылғы Сеуэлл үкіметінде алғашқы саяси министрлер тағайындалды. Генри Сеуэлл Отаршылдық хатшы, Диллон Белл Отаршылдық қазынашы, Фредерик Уитакер Бас прокурор, ал Генри Танкред портфелі жоқ министр болды. Осы күннен бастап барлық министрлер Парламент қатарынан тағайындалады. Кейін Парламент одан әрі жетістіктерге жетіп, генерал-губернатордың Атқару кеңесіндегі әрекеттері министрлердің берген кеңесімен шектеледі деген конвенция қалыптасты. Бүгінде Атқару кеңесі пікірталас үшін қолданылмайды, керісінше, Министрлер кабинеті пікірталас алаңына айналды. Атқару кеңесі генерал-губернаторға Министрлер кабинеті келісіп алған шешімдер бойынша ресми түрде кеңес береді. Жеке министрлер мәселелерді Атқару кеңесінің қарауына енгізу үшін Кабинеттен жа collective келісім алуы керек.
Originally, the Executive Council functioned as an advisory group to the governor, and ministerial functions were performed by appointed officials, not politicians. The various "ministers" serving on the Council, such as the Colonial Secretary (Andrew Sinclair from 1844) and the Colonial Treasurer (Alexander Shepherd from 1842), reported to the Governor. When Parliament was established, however, many believed that they would soon replace these appointed officials, with ministerial positions being given to members of Parliament instead. The Acting Governor, Robert Wynyard, did not agree, however, saying that the levers of government could not be turned over to Parliament without approval from United Kingdom of Great Britain and Ireland. The issue was controversial, and ended with the Acting Governor attempting (with only partial success) to suspend the 1st New Zealand Parliament. Later, in the 2nd New Zealand Parliament, Parliament was victorious, and the first political ministers were appointed in the 1856 Sewell Ministry. Henry Sewell became Colonial Secretary, Dillon Bell became Colonial Treasurer, Frederick Whitaker became Attorney General, and Henry Tancred became a minister without portfolio. Since then, all ministers have been appointed from among the ranks of Parliament. Later, Parliament made further gains, with the convention being established that the governor general's actions in the Executive Council were bound by the advice that ministers gave. Today, the Executive Council is not used for deliberation—rather, Cabinet is the forum for debate. The Executive Council formally advises the governor general on decisions already agreed by Cabinet. Individual ministers must obtain collective agreement from Cabinet to bring items to the Executive Council.
Жетекші орын
Премьер-министр үстемелік тәртіпті немесе "дәрежелік реттілікті" анықтау үшін Кабинет министрлерін тізімдейді. Бұл тізімдеу қызмет мерзімі, портфельдің маңыздылығы және премьер-министрмен жеке қарым-қатынас сияқты факторларға байланысты болады.
The prime minister ranks the Cabinet ministers to determine seniority, or the "pecking order". This ranking depends on factors such as length of service, the relative prominence of a portfolio, and "personal standing with the prime minister".