Кіріспе

CKC қытайлық енгізу жүйесі – әріптерді кодтау үшін төрт бұрышты әдісті қолданатын компьютерлерге арналған қытай тілін енгізу әдісі. Кодтау қытай таңбасын көрсету үшін максимум 4 цифрды ("0" – "9") пайдаланады. Кез келген қытай таңбасын құрайтын сызықтардың барлық мүмкін пішіндері 10 топқа бөлінеді, олардың әрқайсысы он мүмкін цифрдың бірімен – 0-ден 9-ға дейін бейнеленеді. Қытай таңбаларын таңбаның төрт бұрышында анықталған рет бойынша енгізуге болады. Он сандық цифрды қолдану арқылы кодтаудың осы қарапайымдылығының нәтижесінде пайдаланушылар әдетте қытай тілін енгізу үшін сандық клавиатураны ғана пайдаланады. Дәстүрлі және жеңілдетілген қытай тілдері үшін де қолдау бар, бірақ кодтау принципі екеуіне де қатысты. Яғни, пайдаланушылар бір рет оқытылып, алған дағдыларын CKC қытайлық енгізу жүйесінің дәстүрлі және жеңілдетілген қытай нұсқаларына бірдей қолдана алады. CKC қытайлық енгізу жүйесі бойынша оқу курстарын Гонконг Білім беру институтының, IVE Haking Wong және Гонконг университетінің қытай тілін оқыту үшін ақпараттық технологияларды дамыту орталығындағы CKC оқу орталықтары ұсынады.

Кодтау принципі: бір таңба

Кодтау тәртібі: жоғарғы сол жақ бұрышынан бастап, содан кейін жоғарғы оң жақ бұрышы, одан кейін төменгі сол жақ бұрышы және соңында төменгі оң жақ бұрышы. Мысал: "的" таңбасының CKC коды 0760 болып табылады. Егер кодтаудың бірнеше тәсілі болса, таңбаның көбірек сызықтарын қамтитын тәсілді пайдаланыңыз. Мысал: "綜" таңбасының CKC коды 2393-ке қарағанда 2399 болып табылады. Әрбір пішін тек бір рет кодталуы керек. Мысал: "香" таңбасының CKC коды 0066-ға қарағанда 06 болып табылады. Егер кодтаудың бірнеше тәсілі болса, таңбаның ең сол немесе ең оң жағындағы сызықтардың кодына басымдық беріледі. Мысал: "非" таңбасының CKC коды 2222-ге қарағанда 1111 болып табылады. Таңбаның жоғарғы жағындағы сызықтар төменгі жағындағыларға қарағанда кодтауға басымдық беріледі. Мысал: "成" таңбасының CKC коды 7307-нің орнына 5307 болып табылады.

Бағдарламалық қамтамасыз етудің қол жетімділігі

Бағдарламалық жасақтаманы CKC Chinese Input System веб-сайтынан жүктеуге болады және оны Microsoft Windows жүйесінде іске қосуға болады. Linux, Palm және Pocket PC сияқты басқа платформалар дамытылуда.

WebCKC

Сондай-ақ, CKC қытай тілін енгізу жүйесін компьютерге орнатусыз пайдалану мүмкін. WebCKC, Интернетке қосылған кез келген компьютерде MS Internet Explorer қолданысын пайдаланып, CKC қытай тілін енгізу жүйесі арқылы қытай таңбаларын енгізуге мүмкіндік береді. Дәстүрлі қытай нұсқасын немесе жеңілдетілген қытай нұсқасын таңдап қолдануға болады. Мұндай тәсілмен қытай тілін енгізу үшін сандық панелі бар пернетақта қажет. Енгізілген мәтін буферге сақталады, демек, оны кез келген қажетті бағдарламаға көшіруге болады.