Альфред Чатфилд: Британдық Әскери-теңіз флотының адмиралы

Кіріспе

Корольдік флоттың әміршісі (1873–1967) Альфред Эрнл Монтакью Чатфилд, 1-ші барон Чатфилд, (27 қыркүйек 1873 – 15 қараша 1967) – Корольдік флот офицері. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол 1914 жылғы тамызда Хелиголанд шығанағы шайқасында, 1915 жылғы қаңтарда Доггер Банкі шайқасында және 1916 жылғы мамырда Ютландия шайқасында сэр Дэвид Биттидің штаб капитаны ретінде қатысты. Соғыстан кейін ол Атлантика флотының Бас қолбасшысы, содан кейін Жерорта теңізі флотының Бас қолбасшысы болды. 1930 жылдардың ортасында Бірінші теңіз лорды қызметін атқарды, осы қызметінде 1930 жылғы Теңіз конференциясында келісілген 50 крейсердің орнына Корольдік флотта 70 крейсер болуы керек екенін, бомбалаушы ұшақтар дамығанына қарамастан, линкордың маңызды рөлі бар екенін және Әскери-әуе күштерінен емес, Корольдік теңіз флотының құрамында Әскери-теңіз авиациясы болуы керек екенін дәлелдеді. Содан кейін ол Екінші дүниежүзілік соғыстың алғашқы жылдарында Қорғаныс координациясы жөніндегі министр болды.

Теңіздегі алғашқы мансабы

Адмирал Альфред Джон Чатфилд пен Луиза Чатфилдтің (Фолконер) жалғыз ұлы болып туған Чатфилд, Тенбидегі Сент-Эндрю мектебінде білім алғаннан кейін 1886 жылы Корольдік теңіз флотына HMS Britannia оқу кемесіне кадет ретінде қабылданды. 1888 жылдың қараша айында HMS Cleopatra корветімен мичман ретінде теңізге шықты, ал 1890 жылы Тынық мұхиты станциясының флагманы HMS Warspite крейсеріне ауысты. 1894 жылдың 27 наурызында лейтенант болып, 1894 жылдың мамыр айында Канал флотының флагманы HMS Royal Sovereign жауынгерлік кемесіне қосылды. 1904 жылдың қаңтарында Жерорта теңізі флотының HMS Venerable жауынгерлік кемесіне ауысты. Портсмуттегі Корольдік теңіз колледжіндегі соғыс курсын бітіргеннен кейін, 1911 жылы Үндістанға жасалған Корольдік сапар үшін RMS Medina лайнерінің капитаны болып тағайындалды. Содан кейін 1912 жылдың жазында HMS Aboukir (Резервтік флот), 1912 жылдың қыркүйегінде HMS Southampton крейсері және 1913 жылдың наурызында Контр-адмирал Дэвид Биттидің Бірінші крейсерлік эскадрильясының флагманы HMS Lion крейсерінің командалық қызметін атқарды. 1916 жылдың 31 мамырында Сент-Михаил және Сент-Джордж орденінің серігі, ал 1916 жылғы туған күніне орай Бат орденінің серігі болып тағайындалды. Чатфилд 1916 жылдың қараша айында Ұлы флоттың Бас қолбасшысы, Биттидің флагманы HMS Iron Duke кемесіне, ал 1917 жылдың ақпанында Биттидің жаңа флагманы HMS Iron Duke кемесіне қолбасшылық етті.

Жоғары басшылық

Соғыстан кейін Чатфилд 1919 жылдың шілдесінен бастап Төртінші теңіз лорды болып қызмет етті. 1920 жылдың 26 қаңтарында Корольге әскери көмекші болып тағайындалып, 1920 жылдың 31 шілдесінде контр-адмирал дәрежесіне көтерілді. 1920 жылдың ақпан айында Теңіз штабының көмекші бастығы болды. 1922 жылдың қыркүйегінде 3-ші жеңіл крейсерлік эскадрильяның командирі және 1925 жылдың сәуірінде Теңіз флотының үшінші лорды және бақылаушысы болып тағайындалды. 1929 жылдың наурызында «Нельсон» шайқас кемесінде туын көтеріп, Атлант флотының Бас командалық құрамына тағайындалды. 1930 жылдың 1 сәуірінде толық адмирал дәрежесіне көтеріліп, 1930 жылдың мамырында «Королева Елизавета» шайқас кемесінде туын көтеріп, Жерорта теңізі флотының Бас командалық құрамына тағайындалды. Чатфилд 1933 жылдың қаңтарында Бірінші теңіз лорды болды. Бірінші теңіз лорды ретінде ол Корольдік теңіз флотында 1930 жылғы Лондон теңіз конференциясында келісілген 50 крейсердің орнына 70 крейсер болуы керек екендігі, бомбалаушы ұшақтардың дамуына қарамастан, шайқас кемесінің маңызды рөлі бар екендігі және Флоттың әуе күштері Корольдік теңіз флотының құрамында болуы керек екендігі туралы таластарды жеңіп алды. 1935 жылдың 3 мамырында флот адмиралы болып тағайындалды. 1936 жылдың қаңтарында король Георг V-нің жерлеу рәсіміне және 1937 жылдың мамырында король Георг VI-ның таққа отырғызу рәсіміне қатысқаннан кейін, 1937 жылдың 11 маусымында Суссекс графтығындағы Дитчлинг бароны Чатфилд ретінде асылданды. 1938 жылдың тамызында Корольдік теңіз флотынан зейнеткерлікке шықты.

Қорғаныс саласын үйлестіру министрі

1939 жылы Жаңа жылдық құрмет көрсету шараларында "Құрмет орденімен" марапатталғаннан кейін, ақпан айында Чатфилд Невилл Чемберлен үкіметінде қорғаныс координациясы министрі ретінде сэр Томас Инскиптің орнын басты, саяси тәжірибесі болмаса да. 1939 жылдың наурыз айында Чатфилд қару-жарақ өндірісін арттыруға шақырды: "Өнеркәсіпті бірден соғыс өндірісіне көшіруге бола ма, экспорттық саудамызға зиян келтірмей, тек ішкі тұтынуды шектеу арқылы?" Бірақ Сауда кеңесінің төрағасы Оливер Стэнли келіспеді: "Мұндай қадам төңкеріске ұласуы мүмкін, енгізу алдында оның қажеттілігі толыққанды дәлелденуі керек". 1939 жылдың 11 сәуірінде Сыртқы саясат комитеті Ресейдің одақтас ретіндегі мүмкіндіктерін Бас штабқа қарауға жіберуге шешім қабылдады. Чатфилд Ресеймен одақтасуға қарсы саяси аргументтер, кез келген әскери пайдадан басым екенін және Бас штабтың Ресейдің әскери қабілеті туралы ғана есеп беруі керек екенін айтты. 1939 жылдың 24 сәуірінде Бас штаб есебін ұсынды және Ресейдің әскери тиімділігін төмен деп бағалады. Келесі күні Чатфилд Сыртқы саясат жөніндегі Кабинет комитетіне осы есептің қорытындысын жеткізді: "Ресей, басқа да мақсаттар үшін үлкен держава болғанымен, әскери тұрғысынан орташа деңгейдегі держава еді. Оның көмегі әскери жағынан маңызды болғанымен, аса үлкен емес". 1939 жылдың 16 мамырында лорд Галифакс Ресеймен одақтаспаудың саяси себептері, мұндай одақтың стратегиялық себептерінен гөрі күштірек екенін мәлімдеді. Чатфилд жауап берді: "Егер Ресеймен одақтасудан қорқып, сол елді неміс лагеріне итерсек, онда біз өте маңызды және ауқымды қателік жасаған болар едік". Чатфилд 1940 жылдың сәуір айында қорғаныс координациясы министрі қызметінен кетіп, кейіннен Лондонның ауруханаларын эвакуациялау жөніндегі комитеттің төрағасы болды. Ол Букингемширдегі Фарнхэм Коммонға зейнетке шығып, 1951 жылдың 15 маусымында сол округтің лейтенант орынбасары атанды. 1967 жылдың 15 қарашасында ол ондағы үйінде қайтыс болды.

Having been appointed to the Order of Merit in the 1939 New Year Honours, in February Chatfield succeeded Sir Thomas Inskip as Minister for Coordination of Defence in the government of Neville Chamberlain, despite having a non political background. In March 1939 Chatfield urged an increase in munition production: "Would it not be possible to put industry on a war production basis immediately, not necessarily at the expense of our export trade but by curtailing internal consumption?" However the President of the Board of Trade, Oliver Stanley, objected: "Such a step would be almost revolutionary, and must be proved absolutely essential before introduction". On 11 April 1939 the Foreign Policy Committee decided that the question of Russia's potential as an ally should be referred to the Chiefs of Staff. Chatfield said that it was clear the political arguments against a Russian alliance outweighed any possible military benefits and that the Chiefs of Staff should only report on Russia's military capability. On 24 April 1939 the Chiefs of Staff submitted their report and rated Russia's military effectiveness low. The next day Chatfield gave the Cabinet Committee on Foreign Policy a summary of this report: "Russia, although a great Power for other purposes, was only a Power of medium rank for military purposes Her assistance would be of considerable, though not of great, military value". On 16 May 1939 Lord Halifax said that the political reasons for not allying with Russia were stronger than the strategic reasons for such an alliance. Chatfield responded: " if for fear of making an alliance with Russia we drove that country into the German camp we should have made a mistake of vital and far reaching importance". Chatfield resigned as Minister for Coordination of Defence in April 1940 and subsequently chaired a committee on the evacuation of London's hospitals. He retired to his home at Farnham Common in Buckinghamshire and became Deputy Lieutenant of that county on 15 June 1951. He died at his home there on 15 November 1967.