Кіріспе

Даниялық дәстүрлі қамырдан жасалған кеспелер

Æbleskiver (, [бірлік: æbleskive]) – қуырылған қамырдан жасалған шар тәрізді даниялық тәттілер. Атауының мағынасы дания тілінде сөзбе-сөз "алма тілімдері" дегенді білдіреді, бірақ қазіргі заманғы рецепттерде алма көбінесе қолданылмайды. Сыртқы қабығы еуропалық жұқа қатты печеньелерге (панкейктерге) ұқсас, ал ішкі жағы Йоркшир пудингі сияқты жеңіл және көпіршікті болады. Ағылшын тілінде әдетте aebleskiver, ebleskiver немесе ebelskiver деп жазылады.

Эблскивті таба

Эбльскиверді пештің үстінде, бірнеше жарты шар пішіндес ойықтары бар арнайы табада пісіреді. Табалар газ және электр пештеріне арналған нұсқаларда шығады (электр пештеріне арналғандарының түбі тегіс болады). Табалар көбінесе жоғары жылу сақтайтын құйма темірден жасалады. Дәстүрлі түрлері соғылған мыс табақтан жасалған, бірақ қазіргі кезде олар көбінесе әшекей ретінде қолданылады.

Дайындық

Эбльскиверді пісіру үшін әдетте бидай ұны қолданылады, ол майлы сүтпен, сүтпен немесе қаймақпен, жұмыртқамен, қантпен және бір қысым тұзбен араластырылады. Кейбір рецепттерде дәмді жақсарту үшін май (әдетте сары май), кардамон және лимон қабығы, сондай-ақ қамырды көбікті ету үшін көбінесе разрыхлитель, бірақ кейде ашытқы да қосылады. Қамыр майланған ойықтарға құйылады және эбльскивер пісіріле бастаған кезде, олар тоқу инесімен, шашқымен немесе салбырамен айналдырылып, нағыз шар тәрізді пішін беріледі. Бұрын олардың ішіне алма (æble) немесе алма соусы қосылып пісірілген, бірақ қазіргі Данияда осы ингредиенттерді сирек қолданады. Эбльскивердің өзі тәтті емес, бірақ дәстүрлі түрде құлпынай, қарақат, қарақұмық немесе жеміс тосабына малып, үстінен ұнтақ қант себіледі. Май, клен сиропы және қайнатылған қаймақ та танымал қосымшалар. Эбльскиверді көбінесе супермаркеттерден қуырылған күйінде мұздатып сатып алып, үйге келген соң пеште қыздырады.

Дәстүрлер

Данияда эбльскиверді мейрамханаларда сирек кездеседі, бірақ отбасылық кездесулерде жиі таба аласыз. Оларды қыс айларында көше сатушыларынан да алуға болады. Дәстүрлі түрде оларды джем мен қант ұнтағымен бірге ұсынады, әдетте бір табаққа үш данадан салады. Эбльскиверді әдетте Рождество маусымында жейді және оны глёггпен (скандинавиялық қыздырылған шарап) бірге беру жиі кездеседі. Оларды Рождество жәрмеңкелерінде, қайырымдылық шараларында және ашық ауадағы іс-шараларда сатып алуға болады.

Тағы бір түсіндіру бойынша, ерекше кесілген алмадан жасалған тағамды дайындау салты Орта ғасырларда пайда болған, сол кезде шикі алмаларды белгілі бір мерзімнен кейін сақтау мүмкін болмаған. Жылдың соңғы алмаларын кесіп, глёггтың дәмін беру үшін пайдаланған, глёггтан алып, қамырға орап, берлиндіктер сияқты майда немесе сары майда қуыратын. Осыдан атауы шыққан, ол "алма кесектері" дегенді білдіреді. 17-ғасырда жарты шар пішіндес ойықтары бар шойын табалар қолжетімді болғанда, эбльскиверді жыл бойы оңай жасауға болып, жемістер мен басқа да толтырулардың ассортименті кеңейді. "Эбльскивер" сөзі алғаш рет Йохан Кронның (1841–1925; Фредерик Кристофер Кронның ұлы және Пьетро Кронның ағасы) 1866 жылғы "Peters Jul" (Рождестволық өлеңдер жинағы) кітабында кездеседі. Ханс Кристиан Андерсеннің 1872 жылғы "Сыртқы" (Krøblingen) әңгімесінде де "алмамен толтырылған эбльскивер" туралы айтылған. АҚШ-та табаларды Griswold Manufacturing компаниясы шығарған.