Кіріспе
Манали – Үндістанның Химачал-Прадеш штатындағы Кулу ауданындағы Кулу қаласының жанында орналасқан қала. Ол Беас өзені құратын Күллу аңғарының солтүстік бөлігінде жатыр. Қала Кулу ауданында, штат астанасы Шимладан шамамен солтүстікке және ұлттық астана Нью-Делиден солтүстік-шығысқа қарай орналасқан. 2011 жылғы Үндістан халық санағы бойынша 8096 адам тіркелген Манали, Лахаул (Х.П.) және Ладакх арқылы, Қарақорым жотасы арқылы, Қытайдың Тарим алқабындағы Ярканд және Хотан қалаларына дейінгі ежелгі сауда жолының бастапқы нүктесі болып табылады. Манали – Үндістандағы танымал туристік орын және Лахаул мен Спити аудандарына, сондай-ақ Ладакхтың Лех қаласына жол ашатын қақпа ретінде қызмет етеді.
Manali is a town, near Kullu town in Kullu district in the Indian state of Himachal Pradesh. It is situated in the northern end of the Kullu Valley, formed by the Beas River. The town is located in the Kullu district, approximately north of the state capital of Shimla and northeast of the national capital of New Delhi. With a population of 8,096 people recorded in the 2011 Indian census Manali is the beginning of an ancient trade route through Lahaul (H. P.) and Ladakh, over the Karakoram Pass and onto Yarkand and Hotan in the Tarim Basin of China. Manali is a popular tourist destination in India and serves as the gateway to the Lahaul and Spiti district as well as the city of Leh in Ladakh.
Мифология
Манали индустар мифологиясындағы заң шығарушы Манудың (Манусмрити қараңыз) есімімен аталған. Манали атауы Ману Алаяның туындысы деп есептеледі. Инду космологиясында Ману циклдік дәуірдің соңында әлемді су баққан үлкен топан судан кейін адамзатты қайта жарату үшін Маналиде кемеден түскен деп саналады. Манали орналасқан Куллу аңғары көбінесе "Құдайлар аңғары" деп аталады. Қаланың ескі ауылында дана Мануға арналған ежелгі храм бар.
География
Манали 32.2396° N, 77.1887° E координаталарында орналасқан, шамамен Нью-Делидің солтүстігінде.
Климат
Маналиде субтропикалық таулық климат (Cfb) басым, оның жазы жылы, қысы салыстырмалы түрде суық және күндізгі температураның үлкен ауытқуы байқалады. Жыл бойы температура шамамен 0-ден 0-ге дейін өзгереді, ең ыстық күндері 0-ден асып, ең суық күндері 0-ден төмен түседі. Жаз айларында орташа температура 0-ден 0-ге дейін, ал қыс айларында 0-ден 0-ге дейін болады. Айлық жауын-шашын мөлшері қарашада 0-дан шілдеде 0-ға дейін ауытқиды. Орташа есеп бойынша, қыс және көктем айларында 0 жауын-шашын түседі, жазғы маусым жақындаған сайын 0-ға дейін артады. Жылдық жауын-шашынның орташа мөлшері 0 құрайды. Маналиде қар жауады, әсіресе желтоқсаннан наурыздың басына дейін.
Демография
Манали сауда-саттық ауылынан шағын қалаға өсті. 2011 жылғы Үндістан халық санағы бойынша, оның халқы 8 096 адамды құрады. 2001 жылы Маналидің ресми халқы 6 265 адамды құрады. Халықтың 64% ер адамдар, ал 36% әйелдерді құрады. Маналидегі сауаттылық деңгейінің орташа көрсеткіші 74%, ер адамдардың сауаттылығы 80%, әйелдердің сауаттылығы 63,9% болды. Халықтың 9,5% алты жасқа дейінгі балалар еді.
Ауа
Ең жақын әуежай Кулу–Манали әуежайы (IATA коды KUU) Кулудағы Бунтар қаласында орналасқан. Бұл әуежай Кулу-Манали әуежайы деп те белгілі және бір километрден аса ұзын ұшу-қону жолағына ие. Air India әуе компаниясы Нью-Делиден осы әуежайға үнемі рейстер қатынайды.
Вертолетпен таксилеу қызметі
Паван Ханс, үкіметтік чартерлік агенттік, Шымладан Чандигарх, Кулу, Кангра және Дхарамшалаға тікұшақ такси қызметін ұсынады.
Жол
Маналиге Делиден NH 1 ұлттық тас жолы арқылы Амбалаға дейін, одан NH 22 арқылы Чандигархқа дейін, ал одан Биласпур, Сундарнагар, Манди және Кулу қалалары арқылы өтетін NH 21 ұлттық тас жолымен жетуге болады. Чандигархтан Маналиге дейінгі жол қашықтығы және Делиден Маналиге дейінгі жалпы қашықтық – шамамен 590 км. HRTC (Гималай штатының көлік корпорациясы), HPTDC (Гималай туризмін дамыту корпорациясы) және жеке операторлар арқылы автобус қызметтері қолжетімді.
Теміржол
Маналиге жақын жерде теміржол станциясы жоқ. Ең жақын кең тетік теміржол станциялары Уна, Киратпур Сахиб, Калка, Чандигарх және Патанкот қалаларында орналасқан. Ең жақын тар тетік теміржол станциясы Жогиндр Нагарда. Калка-Шимла темір жолы – штаттың астанасы Шимлада аяқталатын ностальгиялық тар тетік бағыты, ал одан Маналиге жолмен саяхаттау керек.
Қоршаған ортаны қорғау
Маналиде су электр станциялары мен туризмге байланысты қызу қызмет байқалып жатыр. Жоспарланбаған және бақылаусыз құрылыс орманды қатты азайтуға, өзендердің ластануына және тау беткейлерінде қоқыс жиналуына әкеп соқты. Гималай қасқырқұйрығы (моналы) және басқа да жануарлардың мекендеу орындары жойылды, ол Уттаракханд штатының символы болып табылады.