Кіріспе

Биметалл өнімдері. Мыс қапталған болат (CCS), сондай-ақ мыспен қапталған болат немесе Copperweld тауарлық атауымен белгілі, негізінен сым өнеркәсібінде қолданылатын биметалл өнім. Ол болаттың жоғары механикалық күшімен мыстың тоқ өткізгіштігі мен коррозияға төзімділігін үйлестіреді. Көбінесе жерге қосу, жер астындағы инженерлік желілерді іздеу, телефон кабельдерінің түсірілген сымдары және RG 174 және CATV кабельдері сияқты жіңішке жалғастыру кабельдерін, сондай-ақ коаксиалды кабельдердің ішкі өткізгіштерін жасау үшін қолданылады. Бұндай материал кейбір антенналарда радиожиілікті өткізгіш сымдар ретінде де пайдаланылады.

Тарих

Мыспен қапталған болат сым жасауға жасалған алғашқы жазбадағы әрекет 1860 жылдардың басында болды. Адамдар 100 жылдан астам уақыт бойы мыс пен болатты біріктірудің әртүрлі жолдарын ұсынғанмен, Фермер мен Милликен мыс жолақты болат сымға орауды тек осы кезеңде ғана сынады. 1883 жылы және 1890 жылдары американдық инженерлер мысты болатқа электропластикалау арқылы мыс-болат сымдарын жасауға тырысты. Duplex Metals Co. өзінің тарихын 1900-1905 жылдар аралығында Джон Ферреол Монноға байланыстырады. Ол Париждегі Мартин мырзаның жұмысына үлкен қызығушылық танытты. "Бірнеше жыл тәжірибелер жасағаннан кейін, [ол] Duplex Metals компаниясын құрды. Осы компанияның мыспен қаптауды өндіру процесін ашқанға дейін, М. Монно мыс пен болатты біріктірудің басқа барлық мүмкін жолдарын сынап көрді, бірақ олардың ешқайсысы бұл мақсатқа жарамсыз болды."

Қолданылуы

Мыспен қапталған болат сымдар жерге қосу, жер тақталарын металл құрылымдарға жалғау, жер желілерінің торлары, подстанциялар, электр орналымдары және молниядан қорғайтын құрылғыларда қолданылады. Бұл сым кейде электр қуатын тарату үшін де пайдаланылады. Мыс жалатылған дәнекерлеу сымдары дәнекерлеу жабдықтарының кең таралғаннан бері жиі қолданылатын болды. Мыспен қапталған болат кейде берік радиоантенналар жасау үшін қолданылады, онда оның ЖЖ (Жоғары жиілік) өткізгіштігі бірдей диаметрлі таза мыс өткізгішпен шамалас. Ол көбінесе ұзын аралықта тіреусіз орнатылатын және жоғары кернеуге төтеп беру үшін қосымша күш қажет болатын антенналарда қолданылады, себебі таза мыс немесе алюминий сымдар осындай жағдайда сынды немесе тым көп созылуы мүмкін.

Мыспен қапталғанның артықшылықтары

Сыртқы өткізгіш қабаты төмен кедергілі мыс болғандықтан, ал ортасы ғана жоғары кедергілі болат болғандықтан, тері әсері салдарынан ауыр мыс қаптамасы бар радиожиілікті (RF) тарату желілері жоғары жиіліктерде төмен кедергіге ие болады, бұл қатты мыс сымға тең келеді. Мыспен қапталған болат өткізгіштердің тартылу күші, қарапайым мыс өткізгіштерге қарағанда жоғары, бұл мысқа қарағанда үлкен аралықтарды қамтамасыз етеді. Тағы бір артықшылығы – мыс өткізгіштерге қарағанда, коаксиалды кабельдерде кіші диаметрлі мыспен қапталған болат өткізгіштерді пайдалануға болады, бұл жоғары кедергіге және кіші кабель диаметріне мүмкіндік береді. Екі металдың тығыз байланысы және қымбат металдың аз мөлшері ұрлыққа кедергі келтіреді, себебі мысты қайта өңдеу тиімсіз, демек оның металл сынықтарының құны төмен. Мыспен қапталған болат өткізгіштерді орнату, әдетте, жақсы электрлік жерге қойылатын заңдық талаптарды орындайды деп есептеледі. Осы себепті, өндіріс компаниялары мен коммуналдық мекемелер баға маңызды болған кезде оны пайдалануды ұсынады.