Кіріспе

Модульдік бейнелеу теориясы – математиканың бір саласы болып табылады және оң сипаттамасы p болатын K өрісінде шекті топтардың сызықтық бейнелеуін зерттейтін бейнелеу теориясының бір бөлігі, мұнда p міндетті түрде жай сан. Топтар теориясына қолданылуымен қатар, модульдік бейнелеулер математиканың басқа салаларында да, мысалы, алгебралық геометрияда, кодтау теориясында, комбинаторикада және сандар теориясында табиғи түрде кездеседі. Шекті топтар теориясында Рихард Брауердің модульдік бейнелеу теориясын пайдаланып дәлелдеген сипаттамалық нәтижелері, шекті жай топтарды жіктеудегі алғашқы қадамдарда маңызды рөл атқарды, әсіресе олардың Силоу 2-топтары тиісті мағынада тым кішкентай болғандықтан, тек топтық теориялық әдістерге ғана емес, басқа да әдістерге көшуге тура келген жағдайларда. Сонымен қатар, Джордж Глауберманның Брауер ұсынған теорияны қолданып дәлелдеген Z* теоремасы деп аталатын, шекті топтардағы 2-ретті элементтерді ендіруге қатысты жалпы нәтиже, жіктеу жұмысында ерекше пайдалы болды. Егер K өрісінің сипаттамасы p, G тобының ретін бөлмесе, онда модульдік бейнелеулер Машке теоремасы бойынша, қарапайым (сипаттамасы 0) бейнелеулер сияқты толығымен кеми алады. Ал егер G тобының реті p-ға бөлінсе, Машке теоремасын дәлелдеу үшін қажетті топ бойынша орташа есептеу процесі бұзылады, және бейнелеулер толығымен кеми бермейді. Төмендегі талқылаудың көп бөлігінде K өрісінің жеткілікті үлкен болғаны ескеріледі (мысалы, K алгебралық жабық болса жеткілікті), әйтпесе кейбір тұжырымдарды нақтылау қажет болады.

Тарих

Аяқталған өрістердегі бейнелеу теориясы бойынша ең ерте жұмыс кім көрсеткен, егер p саны топтың ретін бөлмесе, онда бейнелеу теориясы 0 сипаттағысына ұқсас болады. Ол сондай-ақ кейбір шекті топтардың модульдік инварианттарын зерттеді. Топтың реті p санымен бөлінетін жағдайда модульдік бейнелеулерді жүйелі зерттеуді бастаған және келесі бірнеше онжылдық бойы оны жалғастырған.

Сақина теориясының түсіндірілуі

K өрісі және G шекті тобы берілгенде, K[G] топтық алгебрасы (G элементтерінен тұратын K негізімен жабдықталған K векторлық кеңістігі, G-дің көбейтуін сызықтықпен кеңейту арқылы алгебралық көбейтумен анықталған) – Артиний сақина болып табылады. Егер G тобының реті K өрісінің сипаттамасымен бөлінсе, онда топтық алгебра жартылай жай емес, демек, нөлдік емес Якобсон радикалына ие. Мұндай жағдайда, топтық алгебра үшін проективті емес, шекті өлшемді модульдер бар. Ал, сипаттамасы 0 болған жағдайда, әрбір ирредуктивті өрнек тұрақты өрнектің тікелей қосындысы болып табылады, сондықтан проективті болады.

Қарапайым модульдер саны

Кәдімгі бейнелеу теориясында, қарапайым модульдердің саны k(G), G тобының конъюгация кластарының санына тең. Модульдік жағдайда, қарапайым модульдердің саны l(G), элементтерінің реті p жай санымен өзара жай болатын, яғни p-тұрақты кластар деп аталатын конъюгация кластарының санына тең.