Кіріспе

Оңтүстік Африка жазушысы және белсендісі (1928–2010)

Фатима Мэр (12 тамыз 1928 – 12 наурыз 2010) – Оңтүстік Африка жазушысы, ғалым, сценарист және көрнекті апартеидке қарсы күрескер.

Ерте өмір

Фатима Мыр Оңтүстік Африканың Дурбан қаласында тоғыз балалы орта таптық отбасында дүниеге келді. Оның әкесі, "The Indian Views" газетінің редакторы Мұса Исмаил Мыр, елдегі нәсілдік дискриминация туралы оның санасын қалыптастырды. Оның анасы Рашель Фаррелл, Мұса Исмаил Мырдың екінші әйелі болды. Анасы жетім қалған, еврей және португал тегінен шыққан. Ол ислам дініне кіріп, Амина есімін қабылдады. 1944 жылы, 16 жасында, ол Үндістанның Бенгалиясындағы ашаршылықтан зардап шеккендерге көмектесу үшін 1000 фунт стерлинг жинауға көмектесті. Оқуын Дурбан қаласындағы үнді қыздарының орта мектебінде аяқтады. Оқушы кезінде ол 1946-1948 жылдар аралығында үнді қауымының пассивті қарсылық науқанына қаржы жинау мақсатында студенттерді біріктіріп, Студенттік пассивті қарсылық комитетін құруға жетекшілік етті. Осы комитет арқылы ол Юсуф Даду, Монти Найкер және Кесавело Гунаммен танысты. Содан кейін ол бір жыл бойы Витватерсранд университетінде оқыды, онда ол Non European Unity Movement (NEUM) қозғалысына қатысқан троцкишілдер тобының мүшесі болды. Ол Натал университетіне түсіп, социология мамандығы бойынша бакалавр және магистр дәрежелерін алды.

Саяси белсенді

1950 жылы Меир және Кесавелу Гунам Наталдық Үндістан конгресінің (NIC) атқарушы органына сайланған алғашқы әйелдер болды. Ол 1952 жылғы 4 қазанда 70 әйелден тұратын Дурбан және аудандық әйелдер лигасының құрылуына көмектесті. Бұл ұйым 1949 жылы екі топ арасында болған нәсілдік қақтығыстардың нәтижесінде африкалықтар мен үндістер арасында одақ құру мақсатымен құрылған. 1948 жылы Ұлттық партия билікке келгеннен кейін және апартеид саясатын жүзеге асыра бастағаннан кейін, Меирдің белсенділігі күшейді және оның белсенділігі салдарынан 1952 жылы үш жылға «шектеу» шарасы қолданылды. Сол жылы ол Наталдағы саяси лидерлердің сот ісінде кепілдік ақшасын жинау және олардың отбасыларын қолдау үшін комитет ұйымдастырды. 1970 жылдары Меир Стив Бико басқарған Оңтүстік Африка студенттік ұйымы (SASO) арқылы «Қара сана» идеологиясын қабылдады. Бір жыл өткен соң, ол тағы бес жылға шектеу шарасына алынды. Бұл шектеу бұйрығы «Апартеидтің 25 жылдық үкімшілігі» деген тақырыптағы баяндамасымен негізгі спикер болған «Қара зерттеулер» бағдарламасының жиналысына қатысқаннан кейін шықты. 1976 жылы тұтқындан босатылғаннан кейін ол Дурбандағы үйінде атылып, өлтіруге талпыныстан мүжілді, бірақ зардап шекпеді. Сол жылы оның ұлы Рашид елден кетуге мәжбүр болды. Ол тағы бір шабуылға ұшырады және екінші шабуылға «Қара сана қозғалысын» және «Инката Азаттық партиясын» кінәлады. 1980 жылдары Меир Дарбан муниципалитетінің қара нәсілді елді мекендеріне жасаған зұлымдықтарына қарсы тұру үшін Қара (Үнді, Түсті терілі, Африкалық) салық төлеушілер ұйымдарының үйлестіру комитетін құрды. 1999 жылдың мамырында Меир келесі сайлауда үнді халқын ақ партияларға дауыс бермеуге көндіру үшін «Азаматтардың алаңдаушылық тобын» (CCG) құрды.

Қайырымдылық жұмыс

Ол 1969 жылы «Үндістандық Оңтүстік Африкалықтар портреті» атты кітабын жариялады және кітаптан түскен барлық кірісті Ганди мұражайы мен клиникасын салу үшін Ганди қонысына сыйлады. Ол Үмгені өзенінің жағасында орналасқан Тин қалашығындағы су тасқынынан зардап шеккен 10 000 үнділікке көмектесу операциясына қатысты. Мыр шатырларда уақытша тұрғын үйлер салып, азық-түлік және киім-кешекпен қамтамасыз етті. Кейіннен ол олардың Финиксте тұрақты орналасуына келісім алды. 1980 жылдары ол он студентке АҚШ-қа оқуға стипендия ұйымдастырды және Спаркс эстатесінің түрлі терілі қауымы құрған «Үйлерімізді сақтайық» комитетіне көмектесті, олар Дурбан муниципалитетінің үйлерін алу ниетіне қарсы әділет іздеді. Олар осы әрекеті үшін өтемақы алуға қол жеткізді. 1993 жылы Ханзиза мектеп жобасы құрылды, ол артықшылықтан айырылған африкалық балаларды формалды білім беруге дайындау үшін арналған дайындық мектебі болды. Сонымен қатар, ол 1996 жылы «Khanya Women's Skills Training Centre» орталығын құрды, онда 150 қара нәсілді әйелге үлгі дайындау, тігіс, ересектерге арналған сауаттылық және бизнес басқаруды үйретті.

Жеке өмір

Фатима Мыр 1950 жылы өзінің туысы Исмаил Мырға үйленді. Оның өскен суннит бора қауымдастығында мұндай некелер жиі кездесетін. Исмаил Мыр белгілі заңгер және апартеидке қарсы күрескер болды. Ол Квазулу-Натал АНК провинциялық заң шығарушы жиналысының белсенді мүшесі еді. 1960 жылдары ол Нельсон Мандела және басқа да белсенділермен бірге мемлекетке қарсы қылмыс жасады деген айыппен тұтқындалды. 1995 жылы Фатима Мырдың ұлы Рашид автокөлік апатында қаза болды.

Өлім және мұра

Фатима Мыр 2010 жылдың 12 наурызында Дурбандағы Сент-Августин ауруханасында 81 жасында, екі апта бұрын өткерген инсульт салдарынан қайтыс болды. Оның суреттері мен салынған шығармалары 2017 жылдың тамыз айынан бері Конституциялық төбеде көрмеге қойылған.