Кіріспе

Маймыл аралының қарғысы — 1997 жылы LucasArts компаниясы жасаған және шығарған оқиғалық ойын. 1991 жылғы «Маймыл аралы 2: ЛеЧактің кек алуы» ойынының жалғасы, бұл «Маймыл аралы» сериясының үшінші ойыны. Онда басты кейіпкер Гайбрус Трипвуд өзінің сүйіктісі Элейн Марлиден қарғысты алып тастауға тырысады, сонымен бірге қайтадан өлмеген қарақшы ЛеЧактың қаупіне тап болады. Бұл ойынды бұрынғы ойындар жасаған шығармашылық командадан өзге команда жасады және графика мен ойынды жаңа бағытқа бұрды: суреттері мультфильм сияқты кадрлық анимация стилінде, ал бұрынғы ойындардың етістік командалары мен инвентаризация мәзірлері іздестіруге арналған мәзір мен инвентаризация сандығымен ауыстырылды. «Маймыл аралының қарғысы» — SCUMM ойын қозғалтқышын пайдаланған LucasArts компаниясының он екінші және соңғы ойыны, ол ойын үшін кеңейтілді. Бұл сериядағы CD-ROM форматында шығарылған алғашқы ойын болды, бұл толық музыкалық қосымша, толық анимацияланған кіріспелер мен кейіпкерлерге дауыс беруді енгізуге мүмкіндік берді. Доминик Армато, Александра Бойд және Эрл Боен тиісінше Гайбрус, Элейн және ЛеЧакқа дауыс берді және кейінірек осы рөлдерді қайта ойнады. Ойын жақсы сатылды, әсіресе Германияда; жетекші суретші Билл Тиллер келесі бірнеше жылда бүкіл әлемде жарты миллион дана сатылды деп есептеді. Ол бірнеше ойын жүлдесіне ұсынылды және бірнеше ойын басылымдары жылдың ең жақсы оқиғалық ойыны деп атады. 2000 жылы «Маймыл аралынан қашу» ойыны шықты, ол тағы да серияның графикасы мен ойынын жаңа бағытқа бұрды.

Ойын процесі

Маймыл аралының қарғысы – тапсыру және нұқып ойналатын ойын. Бұрынғы Маймыл аралы ойындарында интерфейсті құру үшін қолданылған SCUMM қозғалтқышы осы нұсқада да пайдаланылды, бірақ бұрын экранның төменгі бөлігін алып тұрған етістік командалары мен инвентаризация мәзірлері, ашылатын әрекеттер мәзірімен және инвентаризация сандығымен ауыстырылды, бұл ойын көріністерінің бүкіл экранды алып тұруына мүмкіндік берді. Бұл 1995 жылғы «Full Throttle» ойынында қолданылған ұқсас жүйеге негізделген. Ойыншы компьютерлік тышқан және қосымша пернетақта пәрмендерін пайдаланып Гайбраш әрекеттерін басқарады. Экрандағы курсор Гайбрашпен өзара әрекеттесе алатын нысандар мен адамдарды көрсету үшін түсін өзгертеді. Ойыншы содан кейін алтын монетаға ұқсайтын және үш белгішесі бар әрекеттер мәзірін ашады: қол, бас сүйек және тоты, сәйкесінше қол, көз және ауызға қатысты әрекеттерге сәйкес келеді. Қол әдетте бір нәрсені алу, затты қолдану немесе механизмді іске қосу сияқты физикалық әрекеттерге сәйкес келеді; бас сүйек көбінесе бір нәрсеге қарау үшін қолданылады; ал тоты – біреумен сөйлесу немесе бір нәрсені жеу үшін. Сонымен қатар, тышқанның оң жақ батырмасын басу ең анық әрекетті орындау үшін жылдам жол ретінде әрекет етеді; мысалы, адамға оң жақ батырманы басқанда Гайбраш олармен сөйлеседі. Ойыншы өз инвентаризациясын да аша алады, ол Гайбраш жинаған барлық заттарды қамтитын ашық сандық түрінде көрінеді және экранның көп бөлігін алып жатады. Экранда заттарды басып, сүйреу арқылы ойыншы оларды инвентаридағы басқа заттармен (мысалы, алмасты әшекеймен біріктіріп сақина жасау үшін) немесе ағымдағы көріністегі нысандармен немесе адамдармен пайдалануға тырыса алады. Ойын басында ойыншы екі қиындық деңгейін таңдай алады: қалыпты режим немесе көбірек жұмбақтарды шешуге мүмкіндік беретін «Мега маймыл» режимі. Сол сияқты, ойынның үшінші тарауында Гайбраш экипажының кемелер арасындағы теңіз шайқасына көмектесуіне немесе ойыншының осы шайқастар кезінде толық бақылауда болуына мүмкіндік беретін таңдау ұсынылады.

Сюжет

Monkey Island 2 оқиғасынан кейін Гайбрус Трипвуд ересек түрін қайта алды және зомби-қарақшы ЛеЧуктің "Қарғысқа ұшырағандар карнавалынан" қашып құтылды. Ол Пландер аралына жетіп, ЛеЧактың қоршауындағы сүйіктісі Элейн Марлиді табады. Гайбрус тұтқындалып, бұрынғы ойындағы кішкентай картограф Уоллимен кездеседі. Оның қашу әрекеттері ЛеЧактың "вуду ядролық снарядын" түсіруіне себеп болады, ол жарылып, қарақшыны жоқ етеді. Гайбрус ЛеЧактың қазынасынан тапқан алмаз сақинамен Элейнге ұсыныс жасап, бірақ Уолли оның қарғыс екенін айтады. Элейн алтын мүсінге айналады және көп ұзамай қарақшылар оны ұрлап кетеді. Гайбрус бұрынғы оқиғаларында көмектескен Вуду ханымнан кеңес алады. Ол Элейнді құтқару үшін сақинаны Қан аралынан табуға болатын, қарғыссыз, құндырақ сақинамен ауыстыру керектігін айтады. Тауық рестораны, шаштараз, театрлық қойылым, кабер лақтыру, банджо дуэлі, іштен сөйлеу және эксклюзивті жағажай клубына қатысты әрекеттер арқылы Гайбрус Элейнді қалпына келтіреді, Қан аралының картасын алады, кемеге қол салып, үш қарақшы шаштаразынан тұратын экипаж жинайды. Бірақ картаны көп ұзамай мақтаншақ капитан Роттингем ұрлап алады. Басқа қарақшылармен теңіз шайқасына түсіп, Гайбрус кемесінің зеңбіректерін жаңарту үшін қазынаға ие болады және Роттингемді ұйқастырып қорлау қылышпен күресте жеңу үшін жеткілікті тіл тиектер мен жауаптар үйренеді. Гайбрус кемесі дауылға ұшырап, Қан аралына құлайды. Осы уақытта ЛеЧак отты демон ретінде қайта оралады, ол әлі де Гайбрусты жоюға және Элейнді өзінің әйеліне айналдыруға бекінген. Қан аралында Гайбрус Маймыл аралынан келген каннибалдықтармен кездеседі, қазір вулканға табынған вегетариандықтар. Сондай-ақ, ол бұрынғы ойындардағы сатушы Стенді тауып, сақтандыру бизнесін ашады. Гайбрус аралдағы ізденістеріне қонақ үй, начо ірімшігі, мастықтан құтылу, тофу, кірмелер, Мюррей есімді сөйлейтін бас сүйек, сынған маяк және уақытша компас кіреді. Ол ЛеЧактың арбауына түскен дебютанттың арбағымен кездеседі, ол оның мұралық сақинасынан алмасты ұрлап, жақын маңдағы "Бас сүйек аралында" контрабандистерге сатады. Гайбрус оны жоғалтқан сүйіктісімен қайта біріктіріп, оның сақинасын алады және контрабандистерден алмазды жеңіп алу үшін покерде алдап ойнайды. Екеуін біріктіріп, ол Элейннің саусағына сақинаны кигізіп, қарғысты бұзады, оны қалыпқа келтіреді. Бірақ Гайбрус пен Элейн ЛеЧактың қол астындағыларымен тұтқынға алынып, Маймыл аралындағы оның Карнавалына әкелінеді. ЛеЧак Үлкен Уоптың, Гайбрус бұрынғы ойында іздеген қазынаның, шын мәнінде тозаққа апаратын портал екенін және одан өтетіндер өлмейтін өліктерге айналатынын айтады. Элейн оны бірінші рет қабылдамағанда, ЛеЧак оны таң қалдыру үшін Маймыл аралының құпиясын табуға тырысады. Оның кемесі тайфунға ұшырап, Элейннің атасы басқаратын кеме келгенше, ол Қан аралында қалады. Капитан Марли мен оның командасының Үлкен Уопқа арналған картасы бар екенін білген ЛеЧак дебютанттың алмазын ұрлап, оны контрабандистерге сатады, кеме сатып алып, оларды Маймыл аралында орналасқан жеріне дейін жетеді, онда ол порталдан өтіп, табиғаттан тыс күш алады. Марли мен оның командасы картаны бөліп, басқалар Үлкен Уопты таппасын деп сақтайды. ЛеЧак экипаж мүшелерінің өлімін ұйымдастырып, Марли мен оның кемесін тұманға жібереді. Картаның бөліктері Гайбрушқа әкелген Динки аралы Маймыл аралының жағалауындағы жер асты туннельдерімен байланысты атолл. ЛеЧак "Үлкен Шұңқыр" карнавалын теңізшілерді лава өзеніне алып баратын дөңгелекті тау-кенге тарту үшін құрады, оларды өзінің қаңқа әскеріне айналдырады. ЛеЧак Гайбрусты балаға айналдырады, бірақ ол сиқырды бұзады және дөңгелекті тау-кенге отырады. Алдыңғы ойындардағы көріністерді бейнелейтін диорамаларға секіріп, Гайбрус жарылғыш затты ойлап тапқаннан кейін, ЛеЧукті ойын-сауық паркіне көмеді. Гайбрус пен Элейн үйленіп, бал айларына шығады.

Даму

Маймыл аралының қарғысы 1996 жылдың қыркүйек айында өткен Еуропалық компьютерлік сауда көрмесінде жарияланды. Next Generation журналының мәліметінше, ойынның алдыңғы бөлімдері АҚШ-та "сәл ғана танымал болған", бірақ Еуропа бойынша ПК және Amiga платформаларында блокбастерге айналды. Фильмнің түсірілімі дамудың басында тоқтатылды, бірақ Тони Стакки оның суреттерін өзінің портфолиосында жариялады.

Аудио

Майкл Лэнд алғашқы екі ойынның музыкасын жазған композитор. "The Curse of Monkey Island" сериясының алғашқы ойынында дауыстық актерлік жұмыс қолданылды. Негізгі дауыстық актерлер құрамына Доминик Армато Гайбрус Трипвуд рөлінде, Александра Бойд Элейн Марли және Ұл-пират рөлінде, Эрл Боен ЛеЧак рөлінде, Денни Делк Мюррей, Скулли және Әке-пират рөлінде, Нил Росс Уолли Б. Фид рөлінде, Алан Янг Хаггис МакМаттон рөлінде, Майкл Сорич Эдвард Ван Хельген және Чарльз ДеГулаш (Аруақ күйеу) рөлінде, Грегг Бергер Қатыгез Билл рөлінде, Лейлани Джонс Уилмор Вуду әйелі рөлінде болды. Басқа дауыстық актерлердің арасында Кэй Э. Кутер Грисвольд Гудсуп, Том Кейн капитан Рене Роттингем және Ұшатын уэльстік рөлінде, Патрик Пинни Стэн рөлінде, Виктор Рейдер Векслер Слаппи Кромвелл және Карлығаш сатушы рөлінде еді. Қалған дауыстардың ішінде Мэри Кей Бергман Минни "Строни" Гудсуп (Аруақ әйел) рөлінде, Гэри Коулман Кенни Фалмут рөлінде, ал болашақ "Angel" сериалының жұлдызы Гленн Квинн 5-ші пират рөлінде көзге түсті.

Жергілікті нұсқалардағы айырмашылықтар

Ойынның ағылшын тілінен басқа нұсқаларында екінші дискінің басындағы, Гайбрус пен оның серіктері "Мен қарақшы болу үшін туғанмын" әнін орындайтын бөлім жоқ. Осы бөлімде ойыншы Гайбрус рөлінде серіктерінің әнін тоқтатуға тырысады, бірақ әр ретте олар ойыншы айтқан сөзге рифма жазып, жаңа шумақ бастайды. Ойыншы "апельсин" сөзімен аяқталатын жол айтқанға дейін олар осылай жалғастыра береді, сонда ғана әнді тоқтату мүмкін болады. Аталған бөлім ағылшын тілінің рифмалық ерекшеліктеріне байланысты болғандықтан, ойынның ағылшын тілінен басқа нұсқаларында ол алынып тасталды.

Сатылымдар

"Монки аралының қарғысы" 1997 жылдың соңына дейін АҚШ-та 52 049 дана сатылды, деп хабарлайды PC Data нарық зерттеу компаниясы. 1998 жылдың қаңтар және шілде аралығында елде тағы 40 538 дана сатылып, осы кезеңде 1,57 миллион долларлық кіріс әкелді. Ойын неміс нарығында табысты болды: PC Gamer US журналынан Генрих Ленхардт: «Егер Германиядағы сату көрсеткіштері болмағанда, LucasArts франшизаны жалғастыруға тырыспаған болар еді». 1997 жылдың қараша айының екінші жартысында "Curse" Media Control компаниясының компьютерлік ойындар сатылымы бойынша Германия нарығында 4-орынға тұрды. 1998 жылдың қаңтарына дейін ол топ-10-дыққа кірді, желтоқсанның бірінші жартысында 3-орынға көтерілді, ал топ-20-ға енуі наурыз айына дейін жалғасты. Ойын мамыр айының соңына дейін 24 апта Media Control рейтингінде болды, содан кейін 27-орынға ие болды. 1998 жылдың тамызында "Curse" Германия, Австрия және Швейцария бойынша кем дегенде 100 000 дана сатылғаны үшін Verband der Unterhaltungssoftware Deutschland (V. U. D.) ұйымынан "Алтын" сыйлығын алды. Ойын 2001 жылға дейін сатылымда болды: сол жылы PC Data Солтүстік Америкада тағы 19 552 дана сатылғанын хабарлады. Westwood Studios компаниясының Луис Касл 2002 жылға қарай "Монки аралының қарғысы" өмірінде 300 000 дана сатылғанын бағалады, ал LucasArts компаниясының Билл Тиллер 2003 жылы CMI бүкіл әлемде 500 000-нан астам дана сатылғанын мәлімдеді. Тиллер 2009 жылы жалпы сатылымның 700 000 мен 800 000 данаға жеткенін еске алды.

Сыни пікірлер

Computer Gaming World компаниясы "Маймыл аралының қарғысы" ойынын LucasArts компаниясының приключение ойындары қатарына лайықты қосымша деп атады. Next Generation ойынның сырттай тартымды екенін, LucasArts-тың әдеттегідей жоғары сапалы өндірісі музыка, графика, дауыстау және анимацияда көрініс тапқанын, бірақ ойынның жұмбақтарының әсерлі болмауынан, күшті сюжеттік желінің болмауынан, алғашқы екі "Маймыл аралы" ойынымен салыстырғанда жаңалықтардың жеткіліксіздігінен және ойыншыны атмосферадан шығаратын мәдениеттік сілтемелердің көптігінен зардап шегетінін айтты. Олар ойынның серия жанкүйерлерін қанағаттандыруға шамалы ғана жеткілікті екенін қорытындылады. Just Adventure ойынның музыкасын ұнатулы және қайталамасыз деп бағалады. Adventure Classic Gaming сюжетке қатысты сынға жауап беріп, "Кейбір ойыншылар осы ойындағы көптеген қисынсыз сюжеттік бұрылыстарды сынға тартар", ал "кейбіреулер оны шығармашылық жазу деп атайды!" деді. Adrenaline Vault "Маймыл аралының қарғысы" ойынын приключение жанрына жалпылай теңеп, "Приключение ойынының екі маңызды факторы – жақсы сюжет пен күшті диалогтар. Бұл ойында олардың екеуі де толыққанды бар" деді. Adventure Gamers графикалық стильдің "өзін жеңіл қабылдауы" ойынға "ерекше шарм" сыйлайтынын айтса да, екінші дәрежелі кейіпкерлерді "нашар дамыған" және соңын антиклимактикалық деп тапты. Ойынның күрт аяқталуы GameSpot, Just Adventure және Computer Gaming World сынларына ұшырады, соңғысы оны "ойынның жалғыз шынайы көңілсіздігі" деп атады. RPGFan ретроспективті шолуда егжей-тегжейлі графика мен тікелей диалогтардың қосылуы оқиғаны жаңа деңгейге көтергенін атап өтті.

Марапаттар

Интерактивті өнер және ғылым академиясы "Жылдың компьютерлік ойын-сауығы", "Жылдың PC приключение ойыны" және "Көркемдік / Графикадағы ең үздік жетістік" номинацияларында "Мұмыр аралы қарғысын" ұсынды. Бұл жүлделер алғашқы Интерактивті жетістіктер марапатында StarCraft, Blade Runner және Myst жалғасы – Riven ойындарына бұйырды. Сол сияқты, Компьютерлік ойын әзірлеушілер конференциясы Curse ойынын төрт Spotlight жүлдесіне ұсынды, оның ішінде "Ең жақсы приключение / RPG" жүлдесі де бар, бірақ бұл жүлделер басқа ойындарға берілді. Дегенмен, Computer Games Strategy Plus, Computer Gaming World, GameSpot және PC Gamer US журналдары Curse ойынын 1997 жылғы ең жақсы приключение ойыны деп мойындады. 2008 жылы Рон Гилберт "Мұмыр аралы қарғысын" "тамаша" деп бағалап, "олар ойынның әзіл-қалжыңын және атмосферасын тамаша жеткізді" деді. 2011 жылы Adventure Gamers "Мұмыр аралы қарғысын" барлық уақыттағы ең жақсы приключение ойындарының 45-шісі деп атады.