Кіріспе
Латын әрпімен жазылған урду тілі – урду тілінің латын әрпімен жазылуын білдіретін атау, сондай-ақ рим әрпі деп те аталады. Урду ғалымы Хабиб Р. Сулеманидің айтуынша: «Рим урдусы дәстүрлі араб әрпін жақтаушылар тарапынан қатты қарсылыққа ұшырайды. Осы қарсылыққа қарамастан, урду әрпінің көптеген технологияларда қолдау көрсетілмеуіне байланысты, интернетте және компьютерлерде көпшілік оны пайдаланады. Алайда, бұл әрпі дамып жатыр, сондықтан интернет қолданушылары рим әрпін өздерінің әдістерімен қолданады. Jang Group сияқты танымал веб-сайттар рим урдусы үшін жеке схемаларын жасады. Бұл араб әрпін оқи алмайтындар үшін өте пайдалы. MSN, Yahoo және кейбір «desi» чаттары жаңа әрпі мен тілдің (рим урдусының) дамуына зертхана ретінде қызмет етеді». Римделінген урду, урду алфавитімен жазылған урдудан және деванагаридегі хиндиден өзгеше, бейресми жағдайларда римделінген хиндимен өзара түсіністікке ие. Көпұлттық корпорациялар Пәкістан мен Үндістанда өнімдерін сату үшін баспа және жарнамалаудың тиімді әдісі ретінде оны жиі пайдаланады. Урду тілін римдеу идеясы бірнеше рет ұсынылғанмен, генерал Аюб Хан елді басқарған кезінде урду және барлық пакистан тілдері үшін латын әрпін қабылдауды ең қатысты ұсынды. Бұл ұсынысқа Мұстафа Кемал Ататүктің Түркияда түрік тілі үшін латын әрпін қабылдауы да ықпал етті. Деванагари әрпі қолданылатын Үндістанда рим урдусы Үндістан армиясында, сондай-ақ христиан миссионерлік мектептерде, әсіресе Киелі кітаптардың аудармаларында кеңінен қолданылды. Хантер транслитерация жүйесі диакритикалық белгілер мен стандартты емес символдардан көбінесе аулақ болады.
Roman Urdu is the name used for the Urdu language written with the Latin script, also known as Roman script. According to the Urdu scholar Habib R. Sulemani: "Roman Urdu is strongly opposed by the traditional Arabic script lovers. Despite this opposition it is still used by most on the internet and computers due to limitations of most technologies as they do not have the Urdu script. Although, this script is under development and thus the net users are using the Roman script in their own ways. Popular websites like Jang Group have devised their own schemes for Roman Urdu. This is of great advantage for those who are not able to read the Arabic script. MSN, Yahoo and some desi chat rooms are working as laboratories for the evolving new script and language (Roman Urdu)." Romanized Urdu is mutually intelligible with Romanized Hindi in informal contexts, unlike Urdu written in the Urdu alphabet and Hindi in Devanagari. Multinational corporations often use it as a cost effective method for printing and advertising in order to market their products in both Pakistan and India. Although the idea of romanising Urdu had been suggested several times, it was General Ayub Khan who most seriously suggested adopting the Latin alphabet for Urdu and all Pakistani languages during his rule of the country. The suggestion was inspired to an extent by Mustafa Kemal Atatürk's adoption of the Latin alphabet for Turkish in Turkey. In India, where the Devanagari script is used, Roman Urdu was widely used in the Indian Army, as well as in Christian mission schools, especially for translations of the Bible. The Hunterian transliteration system mostly avoids diacritics and non standard characters.
Үндістан субконтинентіндегі христиан қауымы
ХХ ғасырда Карачи, Уттар-Прадеш және Раджастхандағы христиандар арасында урду тілі басым туған тіл болды және осы штаттардағы кейбір адамдар оны бүгінге дейін қолданады. Пәкістандық және үндістандық христиандар урду тілін жазу үшін көбінесе латын әрпін пайдаланған. Үндістанның Киелі кітап қоғамы латын урду тіліндегі Киелі кітаптарды шығарады, олар 1960 жылдардың соңына дейін жақсы сатылымда болды (бірақ олар бүгін де шығарылуда). Латын урду тілінде шіркеу ән жинақтары да жиі кездеседі. Дегенмен, Үндістанда хинди және ағылшын тілдерінің кеңінен қолданылуына байланысты христиандық контексте оның қолданылуы азайып барады.
Кино өнеркәсібі
Үндістанның ірі киноиндустриясы – Болливуд, фильмдерінің атаулары үшін негізгі жазу түрі ретінде рим әрпінің нұсқасын пайдаланады. Бұл Болливуд фильмдерінің Оңтүстік Азия және тіпті Таяу Шығыс көрермендері үшін тартымды болуына байланысты. Деванагари жазуын көбінесе хинди тілінде сөйлейтіндер, ал парсы-араб жазуын негізінен урду тілінде сөйлейтіндер қолданады. Болливуд фильмдерінде қолданылатын тіл көбінесе хинди деп аталады, бірақ көптеген диалогтар шын мәнінде хиндустани тілінде жазылған – оларды урду және хинди тілінде сөйлейтін адамдар теңдей түсіне алады. Киноиндустрия ең көп көрерменге жетуді қалайтындықтан, тек деванагари немесе парсы-араб жазуын пайдалану Болливуд үшін тиімсіз болар еді, себебі екі жазуды да білетін адамдардың саны аз. Сондықтан, бейтарап рим жазуы Болливуд фильмдерінің атаулары үшін қолданылады, дегенмен кейбір фильмдерде хинди және урду жазулары да қоса беріледі. Пакистанның Лолливуд киноиндустриясында да осыған ұқсас жағдай орын алады, онда фильмнің урдуша атымен қатар, көрермендерге римдік урдуша аты да беріледі.
Интернет
Интернетте қолданылатын рома́н урду́ стандартты емес және әріп жазу ережелері тұрақсыз. Интернетте рома́н урду́ қолданушылары ағылшын тілінің әріп жазуын үлгі етіп алуға тырысады. Көп жағдайда олар ағылшын тіліндегі әріп жазудың әрқашан фонетикалық бола бермейтінін білмейді.
Романдық жүйелер
Урдю тілін жазу үшін бірнеше латыншалау стандарттары бар, олардың ішіндегі ең танымалдары – Уддин және Бегум урду-хинди латыншалауы, ALA LC латыншалауы және ArabTeX. Қазіргі кездегі латын урду жүйелерінде екі негізгі мәселе бар. Бірі – оларды урду әрпіне кері аудару мүмкін емес, екіншісі – урду сөздерін дұрыс айтуға мүмкіндік бермейді. Тағы бір кемшілік – көптеген латын урду жүйелері үнсіз көмейлік үскіргіш дыбысы бар 'Choti He' урду әрпін, урду жазуындағы демімен айтылатын дауыссыздардың диграфы ретінде қолданылатын 'Do Chasham He' әрпімен шатастырады. 'Шин' әрпі үшін "Sh" және 'Же' әрпі үшін "Zh" диграфтары да қиындық тудырады, себебі олар тиісінше 'Син' және 'Choti He' немесе 'Зе' және 'Choti He' әріптері ретінде қабылдануы мүмкін. Көптеген латын урду жүйелері урду орфографиясы мен жазу жүйесіне жеткілікті назар бермейді.