Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Стандартты араб тілі техникалық транслитерация жүйесі (SATTS) – араб тіліндегі мәтінді жазу және тарату жүйесі. Араб тілінің транслитерациясына арналған көптеген таралған жүйелерден өзгеше, SATTS стандартты араб орфографиясынан артық фонетикалық ақпаратты бермейді; яғни, ол қысқа дауыстылар, екі еселенген дауыссыз дыбыстар және т.б. белгілері жоқ, жалаңаш араб әліпбисінің жазуын ұсынады. Басқаша айтқанда, бұл жүйе араб тіл біліміне қанық мамандар үшін транслитерация құралы ретінде көзделіп жасалған, ал араб тілін білмейтіндер үшін пайдасы шектеулі. SATTS – Морзе және телепринтер жүйелерінің салдары (төмендегі «Түсіндірме» бөлімін қараңыз) және батыс елдерінің әскери және байланыс салаларында араб мәтінімен жұмыс істеу үшін, арнайы қаріптерге немесе бағдарламалық қамтамасыз етуге мұқтаждық болмай, тарихи түрде қолданылып келген. Морзе кодінің қолданыстан шығуымен, телепринтердің ескіруімен және жергілікті қаріптерді қолдайтын бағдарламалық жасақтаманың кеңеюімен оның қолданылуы соңғы жылдары азайғанмен, ол әлі де араб терминдері мен мәтінін жылдам және ыңғайлы түрде, платформаға тәуелсіз жазу және тарату үшін қолданылады.
The Standard Arabic Technical Transliteration System, commonly referred to by its acronym SATTS, is a system for writing and transmitting Arabic language text using the one for one substitution of ASCII range characters for the letters of the Arabic alphabet. Unlike more common systems for transliterating Arabic, SATTS does not provide the reader with any more phonetic information than standard Arabic orthography does; that is, it provides the bare Arabic alphabetic spelling with no notation of short vowels, doubled consonants, etc. In other words, it is intended as a transliteration tool for Arabic linguists, and is of limited use to those who do not know Arabic. SATTS, a legacy of Morse and teleprinter systems (see "Background," below), has historically been employed by military and communications elements of Western countries for handling Arabic text without the need for native fonts or special software. Although its use has decreased in recent years with the demise of Morse code and the obsolescence of the teleprinter, and with the increased availability of native font software, it is still used for the quick and handy platform independent recording and transmission of Arabic terms and text.
Формат
SATTS латын әліпбиінің P әрпінен басқа барлық әріптерін, сондай-ақ төрт түрлі тыныш белгіні пайдаланады, барлығы 29 символды қамтиды (араб әліпбиінің барлық әріптері және глотальді дауыстық – хамза символы).
SATTS employs all the Latin alphabetic letters except P, plus four punctuation marks, for a total of 29 symbols (all the letters of the Arabic alphabet, plus the glottal stop symbol hamzah).
Өмірбаян
SATTS жүйесінде әрбір араб әрпі үшін қолданылатын латын әліпбиінің әрпі, оның Морзе кодымен сәйкес келеді. Мысалы, араб әрпі ţā' (ط) үшін Морзе коды • • — (dit dit dah) болып табылады. Латын әліпбиіндегі U әрпі де осы Морзе коды тізбегімен белгіленеді. Осылайша, SATTS жүйесінде ţā' әрпіне U әрпі сәйкес келеді. Морзе коды қолданылған дәуірде, араб тіліндегі Морзе сигналдарын араб емес код операторлары түсіргенде, мәтін SATTS форматында шығатын. Сондай-ақ, техник принтердің латын әріптерінің жиынтығын араб әріптерінің жиынтығымен алмастырмаған жағдайда, телепринтерлер араб мәтінін көшіргенде мәтін автоматты түрде SATTS форматында пайда болатын.
The Latin alphabetic letter employed for each Arabic letter in the SATTS system is its Morse code equivalent. For example, Morse code for the Arabic letter ţā' (ط) is • • — (dit dit dah). That same Morse code sequence represents the letter U in the Latin alphabet. Hence the SATTS equivalent for ţā' is U. In the Morse code era, when Arabic language Morse signals were copied down by non Arab code clerks, the text came out in SATTS. Text in SATTS was also automatically produced when teleprinters reproduced Arabic text, if the technician had failed to replace the printer's Latin character pallet with an Arabic character one.