Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мансур Хикмат (منصور حکمت, туған аты Жобин Разани ژوبین رازانی; 4 маусым 1951 - 4 шілде 2002) – ирандық марксист, революционер және жұмысшы коммунистік қозғалысының басшысы. Ол шах режиміне қарсы болды және 1979 жылғы революциядан кейін алғашқыда Революциялық марксизм қозғалысын құрды, ал 1983 жылы Иран Ислам Республикасына қарсы шыққан Иран Коммунистік партиясын бірлесіп құрды. 1991 жылы ол бұл партиядан бөлініп, Иран Жұмысшы Коммунистік партиясын (WPI) құрды және 2002 жылы қайтыс болғанға дейін оған жетекшілік етті. Ол саясаттағы әріптесі Азар Мәжедидің күйеуі болды.
Mansoor Hekmat (منصور حکمت, born Zhoobin Razani ژوبین رازانی; June 4, 1951 – July 4, 2002) was an Iranian Marxist, revolutionary and leader of the Worker communist movement. He opposed the Shah and, after the 1979 Revolution, he first founded the movement of Revolutionary Marxism and in 1983 he co founded the Communist Party of Iran which was opposed to the Islamic Republic of Iran. In 1991 he separated from this party and founded the Worker communist Party of Iran (WPI), which he led until his death in 2002. He was the husband of fellow politician Azar Majedi.
Өмір
Тегеранда туған Хекмат Ширазға көшіп, Шираз университетінде экономика мамандығы бойынша білім алды. Одан кейін Ұлыбританияға қоныс аударып, Бат университетінде магистр дәрежесін аяқтады. 1973 жылы Лондонға көшіп, Бёркбек университетінде докторантурасын бастады, онда марксистік теоретик Бен Файнның жетекшілігімен оқыды және коммунизмнің бұрмаланған түрі деп есептеген орыс коммунизмі, қытай коммунизмі, партизандық соғыс қозғалысы, әлеуметтік демократия, троцкизм және солшылдар арасындағы ұлтшылдық сияқты идеологиялардың сыншысы болды. 1979 жылы Коммунистік жауынгерлер одағын құрды, содан кейін 1979 жылғы Иран революциясына қатысты – осы революция жұмысшылар кеңестерінің (шоралар) құрылуымен белгіленді. Иранның көптеген солшылдарынан өзгеше, ол исламизм мен рухани көшбасшы Рухолла Хомейниге адал болудан бас тартты. Ол "прогрессивті ұлттық буржуазия туралы мифті" жоққа шығарды. Ирандағы саяси оппозицияға қарсы күшейіп келе жатқан репрессия салдарынан 1982 жылы Хекмат Курдистанға паналады. Оның одағы маоистік тамырлары бар күрд тобы Комаламен бірігіп, Революциялық марксизм негізінде Иран Коммунистік партиясын (ИКП) құрды. Хекмат және ИКП мүшелерінің бір тобы партиядан шығып, 1991 жылы ЖЭКП-ны (WPI) құрды. Ол сондай-ақ Ирактың Жұмысшы коммунистік партиясын құруға көмектесті. Ол Ұлыбританиядағы ауруханада рактан қайтыс болды және оның қабірі Карл Маркс қабірінен бірнеше метр қашықтықтағы Хайгейт зиратында орналасқан.
Born in Tehran, Hekmat moved to Shiraz, where he graduated in economics at the University of Shiraz, before moving to the UK where completed his Masters at Bath University. He moved to London in 1973 to start his Phd at Birkbeck University, where he studied under the supervision of Marxist theorist Ben Fine and became a critic of what he saw as distorted versions of communism, including Russian communism, Chinese communism, the guerrilla warfare movement, social democracy, Trotskyism and nationalism among the left. He founded the Union of Communist Militants in 1979, then took part in the Iranian Revolution of 1979 – marked by the creation of workers' councils (shoras) – and, unlike the major part of the Iranian left wing, refused to pay allegiance to Islamism and Supreme Leader Ruhollah Khomeini. He denounced the "myth of a progressive national bourgeoisie". Because of mounting repression against political opposition groups in Iran, Hekmat sought refuge in Kurdistan in 1982. Hekmat's Union then fused with a Kurdish group of Maoist roots, Komalah – together, they formed the Communist Party of Iran (CPI) based on Revolutionary Marxism. Hekmat and a group of other CPI members left the party and, in 1991, founded the WPI. He also helped establish the Worker Communist Party of Iraq. He died of cancer in hospital in the UK and his headstone is at Highgate Cemetery, a few meters away from Karl Marx's grave.
Көзқарастар
Хекмат «Марксқа қайта оралуды» қолдады және жұмысшы класы тек өзіне ғана сүйену керек деп теориялады – оның пікірінше, 20 ғасырда пайдалы өзгерістерді жасаған жалғыз класс осы класс болған. Ол сталинизмге қарсы болды және Кеңес Одағының немесе Қытай Халық Республикасының социалистік елдер екенін ешқашан мойындамады. Ол атақты түрде: «Социализмнің негізі – адам» деген. Хекмат өзі де вегетариандықпен айналысты, ал өмірінің соңында веган болды. Хекмат тегін, заңдастырылған аборттарды қолдады, бірақ оның заманының күшті феминистік қозғалыстарын сынға алды, оларды бұл мәселеде мейірімсіздік танытқандықтан айыптады. Ол әйелдерге әлеуметтік, экономикалық, мәдени және саяси тұрғыдан қолдау көрсетіп, балаларын өсіруге жағдай жасауға, соның арқасында абортқа қажеттілікті азайтуға болатын әлем құру үшін барлық күшті салу керек деп сенді.
Hekmat supported the "return to Marx", and theorized that the working class is to rely only on itself – arguing that it had been the only class to impose beneficial changes in the 20th century. He opposed Stalinism and never accepted that either the Soviet Union or the People's Republic of China were socialist countries. He famously said "The basis of Socialism is the human being". Hekmat was also a practicing vegetarian and towards the end of his life became vegan. Hekmat believed in free, legalised abortions but encouraged criticism of the strong feminist movements of his time whom he criticized as having a lack of compassion on this matter. He believed all should be done to create a world in which women are supported socially, economically, culturally and politically to keep their children, to reduce the need for abortions.