Кіріспе

Мохаве шөліндегі аңғар, Калифорния

Солы аңғар – Калифорнияның солтүстік Мохаве шөлінде орналасқан, шамамен 27 миль (43 км) ұзындығы бар үлкен, терең және құрғақ грабен. Бұл тар, солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай созылған тектоникалық шұңқыр, бұзылған тау блоктарымен шекараланған. 1994 жылы ұлттық саябақ кеңейтілген кезде, оның көп бөлігі Өлім аңғары ұлттық паркінің құрамына кірді. Бұрын бұл аймақ Жерді басқару бюросының басқаруында болған. Ол Өлім аңғарынан солтүстік-батысқа қарай, Эврика аңғарынан оңтүстікке қарай және Оуэнс аңғарынан шығысқа қарай орналасқан. Аңғардың ең төменгі нүктесінің биіктігі шамамен 304,80 метрді құрайды және ол 4267,20 метрлік Сьерра-Невада тауларының, сондай-ақ батыстан аңғармен шектесетін 3352,80 метрлік Иньо тауларының жаңбыр көлеңкесінде жатыр.

Табиғи ерекшеліктері

Үлкен құрғақ көл аңғардың орталық бөлігін алып жатыр. Көлдің батыс жағында тұзды батпақ орналасқан, онда әртүрлі өсімдіктер мен жануарлар тіршілік етеді. Батпақты Хантер каньонынан келген жылдық су арнасымен сумен қамтамасыз етеді. Көлдің солтүстігінде кең жазық құмды төбелер созылып жатыр. Аңғардың солтүстік-шығыс бөлігінде бірнеше ыстық бұлақтар бар. Бұл бұлақтардың бастауындағы су температурасы шамамен Салин аңғарындағы үш негізгі жылы бұлақтың орташа температурасына тең, оларға Жылы бұлақтар жолы немесе Боялған тас жолы арқылы жетуге болады. Жоғарғы жылы бұлақ – ең кішкентай және ең аз бұзылған негізгі бұлақ. Ол Салин тауларының толық көрінісінде, қамыстың, жебелі шөптердің және шөптердің арасындағы көк түсті, терең сулы ойпаң. 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басында Салин аңғары маңызды минералдық ресурстарға ие болған. Конн мен Трудо боракс компаниясы 1874 жылдан 1895 жылға дейін тұзды батпақтан боракс өндірген. Осы орнының қалдықтарын бүгін Салин аңғары жолының жанындағы бірнеше шағын шұңқырлар түрінде көруге болады. Тұз өндіру 1903 жылы көлдің оңтүстік жағында басталды және 1930 жылдарға дейін жалғасты. 1911 жылы Иньо тауларынан 23 шақырым (14 миль) қашықтықта тұзды Килерге (Оуэнс аңғарында) жеткізу үшін электрлік әуе трамвайы салынды. Ол 1913 жылдан 1936 жылға дейін үзіліспен жұмыс істеді, бірақ соңында оны пайдалану тым қымбатқа түсті. 1973 жылы тарихи орындардың ұлттық тізіміне енгізілген трамвай АҚШ-та салынған ең тік трамвай болып есептеледі. Ол Салин аңғарында 335 метрден таулар арқылы 2591 метрге дейін көтеріліп, содан кейін 1097 метрге дейін түсетін. Трамвайдың бағыты Солтүстік көлден Дейзи каньонына, содан кейін оңтүстік-батысқа қарай және Доломит пен Суанси арасындағы Оңтүстік Тынық мұхиты теміржолында аяқталады. Соңғы жылдары вандалдар оған көп зиян келтірді. 1960 жылдардың басынан бастап аңғардағы ыстық бұлақтар нудистер арасында танымал болды және еріктілердің күшімен жақсартылды, оған бетонды ванналар, душ, раковина және үш дәретхана (кейіннен Парк қызметі бетонмен қапталған латриналармен ауыстырды) салынды. Жақсы қол жеткізу үшін екі ұшу-қону жолағы салынды: "Chicken Strip" және "Tail Dragger Strip" (соңғысы қазір жабық). Бұл жылы бұлақтар соңғы жылдары даулы мәселеге айналды. Егер осы жақсартулар бүгін жасалған болса, Парк қызметінің саясатын бұзушы еді. Әзірге келісімге қол жеткізілді: паркке қараушы әрдайым жұмыс істейді, келушілердің саны жылына 30 күнмен шектелген, ал бұлақтар NPS-тің ресми картасында көрсетілмейді. Кемпингтерде киімсіз болуға рұқсат ету саясаты сақталған, ал парк бұл мәселеде ресми ұстаным білдірмеген. 2019 жылғы Салин аңғарының жылы бұлақтарын басқару жоспары мен қоршаған ортаға әсер ету туралы баяндамада былай делінген: "Орында жалаңаш болу кең таралған, ал жоспар бұл тақырыпқа үнсіз. Жалаңаш болу федералдық ережелерге қайшы келмейді, бірақ ұятты мінез-құлыққа жол берілмейді". Бұлақтардың үш бөлімі бар: жоғарғы, ортаңғы және төменгі. Ортаңғы және төменгі бұлақтар бетонды ванналармен және душпен жабдықталған. Жоғарғы бұлақ жаратылыс күйінде сақталған. 2005 жылдың соңында сейсмикалық белсенділік төменгі бұлақтарға су ағынын тоқтатты. Осыдан кейін жұмыс істеп тұрған жалғыз бөлім ортаңғы бұлақтар болды. Алайда, су төменгі бұлаққа қайта оралған сияқты. 2007 жылдың басындағы ағынның мөлшері жер сілкінісінен бұрынғы деңгейдің шамамен 50% құрасты және артып келеді, бұл екі бұлақты да пайдалануға мүмкіндік береді.

Әскери мақсатта

Төмен ұшатын реактивтік ұшақтар бұл аңғарда бұрыннан-ақ кең таралған. Аңғар үстіндегі әуе кеңістігі АҚШ әскерилерінің R 2508 арнайы қолданылатын әуе кеңістігі кешенінің бір бөлігі болып табылады. Saline әскери операциялар аймағы (MOA) Hunter тауына дейін оңтүстікке қарай, 200 фут AGL-ден FL180-ге дейін, ал сол аймақта орналасқан ATCAA FL180-ден FL600-ге дейін созылып, бүкіл аңғарды қамтиды. Бұл әуе кеңістігін әскери ұшақтар, негізінен Nellis әуе базасынан, Edwards әуе базасынан, NAWS China Lake және NAS Lemoore-ден жоғары және төмен биіктіктегі оқу миссиялары үшін пайдаланады. Saline MOA-да жұмыс істеген кезде әскери ұшақтар 256,8 МГц немесе 123,95 МГц жиілігінде радиобайланысқа шығады; алайда, R 2508 кешеніндегі әскери ұшақтар 1500 фут AGL-ден төмен биіктікте операциялар жүргізген кезде көбінесе 315,9 МГц жиілігін қолданады. 2003 жылдың желтоқсан айында Edwards әуе күштері базасы аңғарда радиолокациялық жүйе және микротолқынды ретранслятор құрылысын салу және пайдалану бойынша экологиялық бағалауды аяқтады. Бағалау қорытындысы мынадай: қарастырылған баламалардың едәуір әсері жоқ деп танылды. Ұсынылған жоба бойынша қарастырылған бес баламалы радар бекетінің немесе үш ретранслятор бекетінің ешқайсысы да маңызды мәселелерді көрсетпеді. Осы күнге дейін көтерілген экологиялық мәселелерді мұқият қарау нәтижесінде ешқандай маңызды мәселе анықталған жоқ. Сондықтан, Экологиялық әсерді бағалау есебі дайындалмайды.