Кіріспе

Фу Дацин, Фу Дацин, қытай коммунистік пропагандашы, аудармашы және ұйымдастырушы, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Жапон императорлық әскері тұтқындап, өлім жазасына кескенге дейін коммунистік мақсат үшін жұмыс істеген. Ол сонымен қатар белгілі белсенді Дай Циннің (戴晴) әкесі. Фу Дацин 1900 жылы Цзянси провинциясының Линчуань қаласында дүниеге келген. Әкесінен ерте айырылған Дацин анасы – мектеп мұғалімі тәрбиелеген. Ағылшын тілін жетік меңгерген миссионерлік орта мектепті бітіргеннен кейін білім алу үшін Шанхайға барды. Шанхайда ол «Жаңа жастар» газетін оқып, Қытай Коммунистік партиясының негізін қалаушы Чэнь Дуксюмен танысты. Шетел тілдері институтында орыс тілін оқып жүріп, Фу 1920 жылы Қытайдың социалистік жастар бригадасына қосылды. Келесі жылы ол Лиу Шаоки және басқалармен бірге Мәскеудегі Шығыс университетінде оқуға теңіз арқылы сапарлады. Мәскеуде Фу Федоров деген орыс есімін алып, кейін Қытай коммунистік партиясына кірді. 1924 жылдың жазында Мәскеуден оралғаннан кейін Фу Гуандундағы Сунь Яцен үкіметінде кеңес агенті Михаил Бородиннің аудармашысы болып жұмыс істеді. Ол Вампоа әскери академиясында белсенділік танытып, 1925 жылы әскери операцияларға алғаш рет қатысты. Келесі жылы Фу Солтүстік экспедицияға қосылды. Нанчан көтерілісінен кейін Фу Дацин туған жері Линчуаньға оралып, халық арасында үгіт-насихат жұмыстарын жүргізді. 1927 жылдың желтоқсанында Гуанчжоудағы коммунистердің сәтсіз көтерілісіне қатысып, Гонконгқа қашып кетті. Фу Сингапур, Таиланд, Индонезия, Бірма және Филиппинге сапарлады. 1930 жылдың 29 сәуірінде Фу Дацин Хо Ши Мин және тағы он сегіз адаммен бірге Оңтүстік теңіздер коммунистік партиясын (Индокитай, Малайя және Сиам коммунистік партияларының алдыңғысы) құрды. Кейін партияның үгіт-насихат бөлімінің қызметкері болып, «Малай жұмысшысы» газетінің редакциясын басқарды. Британ билігі оны тұтқындап, Қытайға қайтарып жіберді, онда ол алдымен Гуанчжоуда, содан кейін Гоминьдан Шанхайда тұтқындалды. Екінші Қытай-Жапон соғысы басталғанда түрмеден босатылды. Фу Дацин Уханьға барып, коммунистік Сегізінші жол армиясында жұмыс істеді. 1938 жылы Ухуань құлағаннан кейін Гуйянға және Гуйлиньге жапонға қарсы үгіт-насихат жұмыстарын жүргізу үшін көшті. Кейін ол Янъаньға көшіп барып, Карл фон Клаузевицтің «Соғыс туралы» классикалық трактатын қытай тіліне аударды, бұл үшін коммунистік қолбасшылар Чжу Де мен Йе Цзяньин мақтады. 1940 жылы Фу Дацин Чунциндегі әріптесі Ян Цземен (潔) танысып, екеуі бірге өмір сүре бастады. Олар 1941 жылдың Жаңа жыл күні үйленді. 1941 жылдың маусым айында Орталық Комитет тарапынан Бейпингке Комминтернмен пропагандалық іс-әрекеттер мен жасырын байланыс үшін жіберілді. Екі айдан кейін Ян Цзе қызы Дай Цинді дүниеге әкелді. Жыл соңында отбасы Бейпингте қайта қосылды. 1944 жылдың 23 шілдесінде Фу мен оның әйелі Жапон императорлық әскерімен тұтқындалды. Ол Екінші дүниежүзілік соғыс біткенге дейін өлім жазасына кесілді. Қытай Коммунистік партиясы бұл туралы жапондық архивтерден ғана білді. Коммунистік партияда ресми лауазым атқармаған Фу Дацин лингвистикадағы білімімен еске алынады. Ол ағылшын, орыс, малай тілдерін, сондай-ақ кантон, хайнань тілдерін қоса алғанда, бірнеше қытай диалектілерін білген. Фудың қызы Дай Цин кейінірек оның жақын досы Йе Цзяньин тәрбиеледі.