Кіріспе
Американдық актер
Дэвид Копперфилдтен кейінгі үлкен жетістіктері мен абыройына қарамастан, оның балалық шағындағы киножұлдыздығы дерлік тоқтамайтын сот даулары мен төлемдермен дағыды, бұл ақырында оның қаржысына да, мансабына да зор зиян келтірді. Ересек болғаннан кейін, Екінші дүниежүзілік соғыстағы қызметтен соң, оның кино мансабы тез құлдырады және ол актерліктен теледидар саласында режиссерлік және продюсерлікке ауысты.
Ерте өмір
Бартоломей 1924 жылғы наурыз айында Лондонның Миддлсекс округіндегі Уиллсден ауданындағы Харлсден қаласында Фредерик Сесил Бартоломей болып дүниеге келді. Оның ата-анасы Сесил Льюэллин Бартоломей, Бірінші дүниежүзілік соғыста жарақат алған, соғыстан кейін ұсақ мемлекеттік қызметкер болған, және Лилиан Мэй Кларк Бартоломей болды. Үш жасқа келгенде Фредди Англияның оңтүстік-батысындағы Уилтширдегі Уорминстер қаласында әкесінің ата-анасының үйінде тұрды. Ол "Сисси тәтесі" (Милисент Мэри Бартоломей) күтімінде өсті, ол оны тәрбиелеп, оның анасы болды. Бартоломей Уорминстердегі Лорд Веймут гимназиясында және Сисси тәтесінен білім алды.
Англиядан Голливудқа
Уорминстерде Бартоломей ерте жастан актерлік талантын көрсетті және үш жасынан бастап өлеңдерді жаттап, өнер көрсетіп келді. Бес жасында ол Уорминстердің танымал тұлғасына айналып, "шебер сөзді бала" деп аталып, өлеңдер, проза және Шекспирдің шығармалары сияқты әртүрлі пьесалардан үзінділерді оқыды. Ол ән айтып, би де биледі. Алғашқы кино рөліне 1930 жылы, алты жасында ие болды. Сонымен қатар, ол Лондондағы Италия Конти театр өнер академиясында актерлік шеберлікті оқыды және төрт екінші дәрежелі британдық фильмде ойнады. 1934 жылы Лондонға барған сапарында американдық режиссерлер Джордж Кьюкор мен Дэвид О. Селзник оны көріп, MGM компаниясының "Дэвид Копперфилд" фильміндегі жас басты рөлге шақырды. Бартоломей мен оның тәтесі 1934 жылдың тамызында АҚШ-қа көшіп келді, ал MGM оған жеті жылдық келісімшарт ұсынды. "Дэвид Копперфилд" фильмінде Базил Рэтбоун, Морин О’Салливан, У.С. Филдс және Лайонел Барримор де ойнады, бұл фильм сәтті болды және Бартоломейді бірден танымал етті. Одан кейін ол сол кездегі ең танымал актерлермен бірге көптеген фильмдерде түсті. 1930 жылдардағы оның табыстарының арасында Грета Гарбо мен Фредерик Марчпен "Анна Каренина"; Виктор Маклаглен мен Глория Стюартпен "Кәсіби әскер"; Долорес Костелло мен С. Обри Смитпен "Кішкентай лорд Фонтлерой"; Мадлен Кэрролл мен Тайрон Пауэрмен "Ллойдс Лондонда"; Микки Руни мен Джеки Купермен "Ібіліс әйелдей"; және Спенсер Трейсимен "Батыл капитан" фильмдері бар. "Батыл капитан" фильмінде жұмыс істеу оған ең ұнады. Фильмді түсіруге бір жыл кетті, оның көп бөлігі Флорида және Калифорниядағы Каталина аралының жағалауларында түсірілді. Ол былай деп еске алады: "Бала үшін бұл бір ұзақ саяхат сияқты болды. Спенсер Трейси, Лайонел Барримор, Микки Руни, Мелвин Дуглас және мен – біз сол 12 айда бір-бірімізге жақын болдық. Түсірілім аяқталғаннан кейін біз қоштасқанда нәрестелердей жыладық". Оның актерлік шеберлігі, ашық және тартымды мінезі, эмоциялық диапазоны, ағылшын тілінің таза айтылуы және әдемі келбеті оны кассадағы сүйіктіге айналдырды. Ол Ширли Темплден кейін екінші ең көп жалақы алатын бала киножұлдызы болды. Ринг Ларднер кіші оны жоғары бағалады, "Кішкентай лорд Фонтлерой" фильміндегі рөлі туралы былай деді: "Ол экранда көбінесе болады, ал оның ойыны бала актерде, тіпті ересек киножұлдыздарының үштен бірінде кездеспейтін ерекше сипаттама болып табылады". "Батыл капитан" фильміндегі басты рөлі туралы "The New York Times" газетінің жазушысы Фрэнк Нюгент: "Жас мырза Бартоломей Харви рөлін мінсіз ойнайды" деп жазды. 1936 жылдың сәуір айында, өте танымал "Кішкентай лорд Фонтлерой" фильмінен кейін Бартоломейдің табысы мен даңқы оның көптен бері бөлек тұрған туған ата-анасын оны және оның байлығын асырап алуға тырысуға итерді. Содан кейін жеті жылға созылған сот процесі барысында Бартоломей жинаған байлығының көп бөлігі адвокаттар мен сот шығындарына, сондай-ақ оның туған ата-анасы мен екі әпкесіне төленген төлемдерге жұмсалды.
MGM келісімшарт мәселесі
Туған ата-анасының қамқорлыққа қатысты дауларының үлкен қаржылық жағдайы Бартоломейдің әпкесін 1937 жылы шілдеде «Капитандардың батылдығы» фильмінің үлкен табысына сүйене отырып, MGM-де оның жалақысын көтеруді талап етуге мәжбүр етті. Ол оның MGM-мен жасасқан келісімшартын бұзамын деп қорқытып, одан жақсы төлейтін студия іздеді. Келісімшарт бойынша күрес оны бір жылға жұмыстан алды, соның ішінде Рудярд Киплингтің «Ким» фильміндегі басты рөлге жоспарланған түсірілімді кейінге шегерді және одан бас тартуға мәжбүр болды. Ол 1942 жылы актерлік өнерге қайта оралды, бірақ көбінесе сапасы төмен фильмдерде және рөлдерде ойнады, олардың 11-інің тек үшеуі ғана MGM-де түсірілді. 1938 жылдан кейін ол өзінің ең жақсы кезеңінен гөрі азырақ танымал болды. Оның танымалдығының төмендеуі рөлдердің сапасына және MGM-мен болған жанжастарға ғана емес, сонымен қатар 1938 жылдың соңында ол шамамен 6 футтық бойы бар жасөспірімге айналғандықтан, ал әлем Екінші дүниежүзілік соғыстың күшейіп келе жатқан мәселелеріне көңіл бөлгендіктен, Бартоломейдің өте жақсы ойнаған әдеби классикалары мен костюмдік драмалары сәннен шықты. 1938 жылы Twentieth Century Fox Бартоломейді Роберт Луис Стивенсонның «Қашқын» фильміндегі басты рөлге шақырды. MGM оны Микки Рунимен төртінші және бесінші рет «Лорд Джефф» және «Итондық америкалық» фильмдерінде бірге түсірді, ал ол 1938 жылы жеңіл MGM мюзиклінде Джуди Гарландпен бірге ойнады. 1939 жылы Universal оны Джеки Купермен үшінші және төртінші рет «Кулвер рухы» және «Екі шағын жігіт» фильмдерінде бірге түсірді. RKO таратуымен ол 1940 жылы «Швейцар отбасысы Робинсондары» және «Том Браун мектебінің күндері» фильмдерінде өнер көрсетті. Екінші дүниежүзілік соғыс күшейген сайын Columbia оны үш әскери фильмде ойнатты: «Теңіз академиясы», «Парадтағы кадеттер» және «Жас армия».
Әскерге шақыру және одан кейінгі оқиғалар
Екінші дүниежүзілік соғыстағы әскери қызметі Бартоломейдің мансабын одан әрі тоқтатты. Ол 1943 жылдың 13 қаңтарында 18 жасында АҚШ Әуе күштеріне қатысты және ұшақтарды жөндеумен айналысты. Оқу кезінде құлап, арқасын жарақаттады, жеті ай ауруханада жатты және 1944 жылдың 12 қаңтарында запасқа шығарылды. 1944 жылы төмен бюджетті "The Town Went Wild" комедиясында бір рольде ойнады. Бұл фильм оны "Том Браунның мектеп күндері", "Теңіз академиясы" және "Парадтағы кадеттер" фильмдерінде бірге ойнаған Джимми Лайдонмен қайтадан кездестірді. Бұл Бартоломейдің соңғы алдындағы фильмдегі рөлі болды және оның келесі жеті жылға соңғы рөлі еді. Оның кино мансабын жаңартуға жасаған әрекеттері сәтсіз аяқталды, ал аймақтық театрларда және водевильде өнер көрсету де сәтті болмады. 1946 жылы, ауыр жағдайлардың, соның ішінде қатты автокөлік апатының және Лос-Анджелестегі спектакльде сәтсіз өнер көрсетудің артынан, Бартоломей публицист Мейли Даниэльге үйленді. Даниэль, одан алты жас үлкен, екі рет ажырасқан әйел еді, және оған үйленуі оның тәтесімен қарым-қатынастың күрт нашарлауына және оның Англияға қайтып оралуына себеп болды. Неке бақытты болмады. Сондай-ақ 1946 жылы ол "Inner Sanctum Mystery" эпизодындағы радиоспектакльде ойнады. 1947 жылы ол "Sepia Cinderella" атты толығымен қара түсті актерлерге арналған музыкалық фильмде бес минуттық эпизодтық рөлде өзін-өзі көрсетті, соғыстан кейінгі водевильде табысқа жетуге жасаған әрекеттері туралы айтып, экранда бірнеше әзілдер айтты. 1948 жылдың көп бөлігін ол шағын американдық театрларда гастрольдік сапармен өткізді, ал 1948 жылдың қарашасында әйелісіз Австралияға түнгі клубта ән салу, сөйлеу және фортепианода ойнау үшін турнеге шықты.
Теледидарға ауысу және камерадан тыс жұмыс
1949 жылы Америка Құрама Штаттарына қайтып келгеннен кейін, қиын жағдайға түскен ол, 1951 жылы түсірілген "Святой Бенни-погружающий" фильмінде дін қызметкері рөлінде соңғы рет актерлік өнер көрсетті. 1953 жылы бірінші әйелінен ажырасып, сол жылдың желтоқсан айында WPIX телеарнасында танысқан телешоу шефі және жазушы Айлин Полға үйленді. Олардың 1956 жылғы наурызда дүниеге келген Кэтлин Милисент Бартоломей есімді қызы және 1958 жылы туған Фредерик Р. Бартоломей есімді ұлы болды. Отбасы, соның ішінде Айлиннің қызы Силия Энн Пол, Нью-Джерси штатының Леония қаласында тұрды. 1964 жылы ол компанияда радио және теледидар вице-президенті болды. 1976 жылғы ақпанда ол қайтадан үйленді және өмірінің соңына дейін үшінші әйелі Элизабет Грэбиллмен бірге өмір сүрді.
Ауру, соңғы жылдары және өлім
Эмфиземадан зардап шеккен ол 1980-жылдардың соңында теледидардан зейнеткерлікке шықты. Ол отбасымен Флорида штатының Брэдэнтон қаласына көшіп кетті. 1991 жылы ол "MGM: When the Lion Roars" деректі фильмі үшін бірнеше сұхбат түсірілімдеріне қатысты. 1992 жылдың қаңтар айында 67 жасында Флорида штатының Сарасота қаласында жүрек жеткіліксіздігінен қайтыс болды.
Құрметтер
1936 жылғы 4 сәуірде Бартоломей Грауманның қытай театрының алдына қол іздері, аяқ іздері және қолының қолтаңбасын қалдырды. 1960 жылы ол кино индустриясына қосқан үлесі үшін Голливуд Даңқы аллеясындағы 6663 Голливуд бульвары мекенжайында кино жұлдызымен марапатталды. 1999 жылы Америка кино институтының «100 жыл 100 жұлдыз» таңдауында ол 250 ең ұлы еркек экран жұлдызының бірі деп танылды.
Халықтық мәдениетте айтылғандар
Warner Bros. компаниясының жеті минуттық "The Major Lied 'Til Dawn" (1938) мультфильмінде оның "Кішкентай лорд Фонтлерой" рөліндегі Бартоломейдің карикатурасы бар. Ол сондай-ақ көптеген басқа Голливуд жұлдыздарымен бірге 1938 жылғы Диснейдің сегіз минуттық "Mother Goose Goes Hollywood" мультфильмінде карикатураландырылған – бұл жағдайда ол "Капитандар батыл" фильміндегі кейіпкері ретінде бейнеленген. Фильмдегідей, Фредди теңізге құлайды және Спенсер Трейсидің кейіпкері оны құтқарады. Имбирь және лайм шырынынан жасалған, Ширли Темпл коктейліне ұқсас алкогольсіз коктейль "Фредди Бартоломей коктейлі" деп аталады. Оның аты аталмаса да, ол Дж.Д.Салингердің "Ружьеміздегі қара бидайық" романында Холден Колфилдке ұқсайтын тұлға ретінде еске алынады – атап айтқанда, Бартоломейдің "Капитандар батыл" (1937) фильміндегі Харви Чейне рөлі, "Көктемдегі күн" романының кейіпкері оны "кемеден құлаған" фильмдегі бала деп сипаттайды.