Кіріспе

Шығармашылық бейне ойын кейіпкері, Microsoft компаниясы жасаған интеллектуалды жеке көмекші Cortana – «Halo» бейне ойындары сериясындағы ойдан шығарылған жасанды интеллект кейіпкері. Джен Тейлор дауыстаған ол «Halo: Combat Evolved» және оның жалғасы «Halo 2», «Halo 3», «Halo 4», «Halo 5: Guardians» және «Halo Infinite» ойындарында пайда болады. Сондай-ақ ол «Halo: Reach» преквелінде, сондай-ақ франшизаның бірнеше романдары, комикстері мен тауарларында қысқаша көрінеді. Ойын барысында Кортана ойыншыға түсіндірмелер мен тактикалық ақпарат береді, ол көбінесе Мастер-Шиф аға сержант Джон 117 рөлін ойнайды. Оқиғада ол «Halo» орналымдарының іске қосылуын болдырмауға маңызды үлес қосады, бұл галактикадағы барлық саналы өмірді жоятын еді. Кортананың бастапқы дизайны Мысыр патшайымы Нефертитиге негізделген; кейіпкердің голографиялық бейнесі әрқашан әйел бейнесін алады. «Bungie» ойын әзірлеушісі алғаш рет «Cortana» мен «Halo» ойындарын «Cortana Letters» арқылы таныстырды, бұл 1999 жылы «Combat Evolved» өндірісі кезінде жіберілген электрондық хаттар еді. Сыншылар Кортана мен Мастер-Шиф арасындағы қарым-қатынасты «Halo» ойындарының тарихындағы ең маңызды бөліктердің бірі деп атады. Кортана өзінің сенімділігі мен кейіпкерінің тереңдігімен, сондай-ақ әсерлі сыртқы келбетімен танылды. Осы кейіпкер Microsoft компаниясының осы аттас интеллектуалды жеке көмекшісіне шабыт берді.

Сипаттама

Кортана – «Halo» франшизасында кездесетін жасанды интеллект. Видео ойындарда Кортана ойыншы кейіпкеріне кеңесші және көмекші ретінде қызмет етеді, шетелдік компьютер жүйелерін бұзады және хабарларды шифрден ашады. Ол, сонымен қатар, үнсіз Мастер Чифтің сөйлеуге бейім серігі болып табылады, сондай-ақ ойыншыға ақпарат пен міндеттерді жеткізудің бір жолы. Оның тарихы бойынша, Кортана доктор Кэтрин Элизабет Холсидің, «SPARTAN II» жобасының жасаушысының клондалған миынан жасалған; Холсидің нейрондары Кортананың процессорларының негізіне айналды. Жасанды құрылым болғандықтан Кортананың физикалық денесі немесе болмысы жоқ. Кортана әдемі әйел дауысымен сөйлейді және өзінің әйел бейнесін голограмма түрінде көрсетеді. Кортана Холсиге ұқсайды, оның сияқты "әскери және әлеуметтік ережелермен шектелмейтін" мінезі бар. «Halo: The Fall of Reach» кітабында Кортана жіңішке денелі, шашы қысқа, терісі көк түстен лаванд түсіне дейін өзгеріп отыратын сипатталады. Холси Кортананы өзінің жасөспірім кезіндегідей көреді: ата-анасынан да ақылды, әрқашан "сөйлеп, білім алған және білімін бөлісуге құштар". Ол тіпті шайқас кезінде де әзілдер айтады немесе сарказммен пікір білдіреді.

Видеоойындарда

Кортананың алғашқы ойындағы дебюті 2001 жылғы Halo: Combat Evolved ойынында болды. Адамзат шешілмейтін соғыста жатыр, қарсыласы – Келісім. Кортана Келісімнен қашу үшін «Күздің тірегі» атты адам кемесіне бағыт сызып береді. Бұл бағыт оларды «Алдына жүгірушілер» деп аталатын таинсты жаратылыстар салған алып сақина тәрізді әлем – «Халоға» жеткізеді. Кортана кемені Келісімнен қорғайды, бірақ ол жау қолына тимей үшін, оны суперсолдат – Шебер Шефке тапсырады. Кортана сақинада шашырап қалған адамдарға жол көрсетіп, Шебер Шефке оның миссияларында көмектеседі. «Халоның» Бақылау бөлмесіне енген Кортана, сақинаның паразиттік «Топан судың» түрмесі екенін түсінеді. «Халоны» іске қосу – «Топан судың» таралуын тоқтату үшін галактикадағы барлық саналы тіршілікті жоюмен тең. Кортана Шебер Шефке сақинаны жоюға және қашуға көмектеседі. Halo 2-де Кортана Келісім шабуылынан кейін Жерді қорғауға көмектеседі. Кортана, Шеф және адам күштері тағы бір «Хало» сақинасына – Delta Halo-ға саяхаттайды, онда Шебер Шеф пен Кортана «Топан судың» интеллектына – Gravemind-ке кездеседі. Gravemind Шеф пен Кортананы Келісімнің «Халоны» іске қосуына жол бермеу үшін High Charity кемесіне жібереді. Соңында Кортана High Charity-де қалып, Шебер Шеф миссиясын орындамаған жағдайда қаланы және «Халоны» жоюға бел байлайды. High Charity мен Кортана «Топан суға» түсіп кетеді. Halo 3-те Кортана ойыншыға үзіліс-үзіліс хабарламалар арқылы көрінеді. Ark деп аталатын Forerunner орнатылымында Шебер Шеф Кортананы құтқару үшін High Charity-нің қираған қалдықтары арқылы өтеді. Шеф пен Кортана «Топан суды» тоқтатуға жетеді, бірақ «Forward Unto Dawn» кемесімен ғарышта қалып қояды. Кортана дабыл сигналын жібереді, ал Шебер Шеф құтқару күте отырып, криогендік ұйқыға кетеді. Halo Infinite-де Шебер Шеф Zeta Halo-ға саяхаттап, Кортананың жойылғаннан сақтау үшін жасалған көшірмесі – «Қаруды» табады. Зақымдалған «Халоның» бетімен саяхаттап, Banished-пен күресіп, екеуі Кортана қалдырған деректер фрагменттерін қалпына келтіреді, олар алты ай бұрын болған оқиғаны аңғартады. Кортана Banished көшбасшысы Атриоксты қорқытып, ол бағынбаған жағдайда оның туған әлемін жойды. Атриокс Кортананы тұтқынға алып, Zeta Halo-ны оған басқару құқығын беруге мәжбүрлеуге тырысады. Бірақ Кортана өзін-өзі жойып, сақинаға зақым келтіреді. Соңғы хабарламасында Кортана Шефтен жасағандары үшін кешірім сұрап, оны «Қарумен» жұмыс істеуге шақырады.

Басқа көріністер

Кортананың Halo франшизасындағы алғашқы пайда болуы – Halo: The Fall of Reach романы, бұл Halo ойынына арналған преквел. Доктор Холси Кортанаға алдағы миссияға қай Спартан II сарбазымен бірге баруды өзі таңдауға мүмкіндік береді; Кортана өзіне ең сай деп санайтын Мастер Чифті таңдайды. Кортана Мастер Чифке оның қару-жарағын сынауға арналған, өмірге қауіпті жаттығулардан аман қалуға көмектеседі. Кейін ол екеуін де өлтіруге жақын болған полковник Акерсонның іс қағаздарына оны кінәлі ететін дәлелдерді жасырып, кек алады. Кортана 2010 жылғы Halo: Reach ойынында шағын рөлде көрінеді, оқиғалар Combat Evolved оқиғаларынан аз бұрын өтеді. Forerunner артефактісінен алынған мәліметтерді алып жүрген Кортананың бір бөлігі, кеме планетадан қашып кетпес бұрын, Pillar of Autumn-дағы Кортананың негізгі түлғасымен бірігіп, Combat Evolved оқиғаларына бастап әкеледі. Ол сондай-ақ Карен Травис жазған Halo Evolutions антологиясына енген "Адамның әлсіздігі" атты әңгімедегі басты кейіпкер, ол Кортананың Gravemind тұтқынында болған уақытын толық баяндайды.

Таңбаның дизайны

Кортана Combat Evolved-ке ойыншыларды бағыттау, миссияларды аяқтап, ойыншылардың өзінің бағытталып отырғанын сезінбеуі үшін жасалды. Сценарий авторы Джозеф Стейтен: "Бізге ойыншыны үнемі жетелейтін кейіпкер қажет болды, ал кемедегі ЖА оны сенімді түрде сүйемелдей алатын нәрсе болды". Кортананың рөлі таза ойындық аспектілерден бастап, Шебер Басшыны мінездеу және оған адамдық келбет беруге дейін өсті, ал кейінгі ойындарда Шебер Басшы мен Кортананың қарым-қатынасы мінездеменің басты фокусына айналды. Кейіпкерді Bungie суретшісі Крис Хьюз жобалап, модельдің бетін Мысыр патшайымы Нефертитидің мүсінінен жасаған. Кортананың аты Curtana-ның түрі, ол аңызға айналған Ogier the Dane-нің қылышы, дәл Bungie-нің бұрынғы ойынының АИ кейіпкері сияқты, Marathon 2: Durandal атын аңызға айналған қылыш Durendal-дан алған. Куртананың жазуында қылыш "Joyeuse және Durendal сияқты" екені көрсетілген. Bungie-ден даму міндеттерін алғаннан кейін, 343 Industries Кортананың қалыптасқан сыртқы түрін оның жеке басын көрсететіндей етуге шешім қабылдады. "Оның [осылай көрінуінің] бір себебі – ол назар аударуды және қызығушылықты тудыру үшін", - деп түсіндірді франшизаны дамыту координаторы Франк О'Коннор. "Ол адамдар онымен сөйлескенде сақ болуын қамтамасыз ету үшін мұны жасайды, сонда ол әңгімеде басымдыққа ие болады". Кортана мен Шебер Басшының қарым-қатынасы Halo 4-тің негізгі бөлігі болды, бұл көбірек адамдық оқияны көрсетуге деген ниеттің бір бөлігі. Креативтік директор Джош Холмс Кортананың Шебер Басшыға қарағанда көбірек адамдық екенін атап өтті, ал Шебер Басшының Кортананы жоғалтумен бірге өзінің адамдығымен күресуі оған әсер етті. Холмс және команда Ico ойынындағы қарым-қатынастан шабыттанды, онда басты кейіпкерлер мықты байланыспен бөліседі, сондай-ақ екі кейіпкердің қарым-қатынасының көптеген қырлары бар; "Кейде олар достар, кейде ол анаға ұқсайды, ал кейде олар махаббат желісіне жақындасады, сондықтан осы барлық түрлі элементтер қарым-қатынасқа еніп, оны зерттеуді күрделі және қызықты етеді". Кортананың Halo 4-тегі жаңа келбеті – ойынның ең үлкен өзгерістерінің бірі болды. Көркемдік директор Кеннет Скотт Кортананың соңғы дизайнына жауапты болды. Кейіпкердің қозғалысын Маккензи Мейсон түсірді. Halo 5 үшін Кортананың сыртқы келбеті айтарлықтай өзгерді. Оның бұрынғы келбетін жұмсақ және "алдаулы осал" деп сипаттаған 343 Industries оқиғаға мүмкіндік берді, оның келбетін галактиканың өзін-өзі жариялаған билеушісі ретінде жаңа рөлін көрсету үшін. "Бірінші нұсқада ол ақ көйлек киіп, шашы ұзын болмақ. Ол өте патшалық, өте күшті патшайым болар еді. Бұрынғыдан мүлдем өзгеше", - деп еске алады жазушы Брайан Рид. Оның соңғы дизайнында бұрынғы келбетіне қосымша Спартан мен Алдын ала жүгірушілердің элементтері, соның ішінде Алдын ала жүгірушінің глифі кірді. "Оның [Мэнтлді] киюі, оның өзі үшін де, символикалық тұрғыдан да, жақсы жол болды", - деді Рид. 343 Industries және Axis Animation компаниялары кейіпкердің бейнесі мен анимациясын жасау үшін қозғалыс түсіру технологиясын және талантты қолданды. 343 Industries кейіпкердің ойындағы қалыпты рөлін Blue Team орындауға ниеттенді. Кики Вольфкилл бұл шешімге технологияның әсер еткенін түсіндірді, өйткені команда онжылдықтар бойы серияның тарихында жасағандай, ойластырылған дизайн шешімдерін қабылдау үшін ең соңғы құралдарды пайдалануды жөн көреді. Ол былай деді: "Біздің ойындардың ұрпақтары арқылы дамуымызға байланысты дизайнның көптеген өзгерістері жақсы графикаға, технологияға, көбірек пиксельдерге және көбірек эффекттерге қол жеткізгенімізге байланысты болды. Сондықтан Кортананы ортаға бейімдеу әрқашан маңызды болды".

Дауыс беру

Джен Тейлор көптеген Кортана кейіпкерлерінде дауыс береді. Принцесса Пич сияқты басқа бейне ойындардағы кейіпкерлерге дауыс беруіне қарамастан, ол ойыншы емес. Кортанаға дауыс берушіні таңдағанда, Bungie бастапқыда Кортананың британдық акценті болуын қалаған. О'Доннелл Тейлордың британдық акценті жақсы болғанын еске алды, бірақ ол "Бірде-бір мәңгі өмір сүре алмайды" жұмысымен тым ұқсас екенін айтты. Акцент алынып тасталды, бірақ британдық тілдік ерекшеліктер кейіпкердің сөйлеуінде сақталды. Ол Кортананы бейнелеу кейде қиын болды, себебі кейіпкердің физикалық формасы жоқ. Бірінші ойын шыққаннан кейін жылдар бойы Тейлор кейіпкерден алшақтады. Halo: Combat Evolved шыққаннан кейін алты жыл ішінде ол бір ғана жанкүйерлер жиынына қатысты және Halo 3-тің іске қосылу кешіне дейін кейіпкермен түсірілген көптеген аяқталған сахналарды көрген жоқ. Уақыт өте келе оның кейіпкермен қарым-қатынасы өзгерді. "Бастапқыда мен жұмыс тауып қуандым, содан кейін оны жақсы танып, оған қызығушылық танытып, онымен жақсы қарым-қатынаста болдым", - деп еске алады ол. "Мен Кортананың кейіпкеріне ғашық болдым деуге болады. Ол керемет." Halo 4 үшін Тейлор өзінің сөздерін серияда алғаш рет Master Chief дауысы Стив Даунзбен бір бөлмеде жаздырды. Ол бұл өзгерістің диалогты шынайырақ еткенін айтты. Bungie көптеген хаттарды канон деп санамаса да, Кортана Halo 3-те сол сөздерді қайталайды. Bungie-дің кинематографиялық директоры C. J. Cowan-ның айтуынша, студия сюжетті толық ашпай, оның сылтауларын беру үшін кейіпкерді пайдаланған. Кортана Halo тауарларының көптеген түрлерінде кездеседі. Кейіпкердің алғашқы әрекеттік фигурасы жеті дюймдік (178 мм) миниатюра болды, ол Halo: Combat Evolved әрекеттік фигуралар сериясының бөлігі ретінде шығарылды. Маклиз бірінші әрекеттік фигураның ойындардағыдан ескірек көрінуі керек екенін атап өтті. Бұл фигураны көлемді ету арқылы іске асырылды; Маклиз өзгерісті кері қайтаруды сұрағанмен, мүсінші оған келіспеді және уақыт шектеулері дизайнды өзгертуге мүмкіндік бермеді. Персонаж сонымен қатар McFarlane Toys, Funko винилдік фигураларын таратқан Halo 3 әрекеттік фигураларының бірінші сериясында және Weta Workshop-тың күміс жалатылған мүсінінің шектеулі нұсқасында да кездеседі. IGN Кортана ойыншықтары Halo тауарларының арасында жеткіліксіз екенін атап өтті. Дебора Харрисон, Кортананың "жекелігін жасаушылардың" бірі, 343 Industries компаниясымен кездесіп, жекелікке көбірек сенім қосты. "Кездесулердің нәтижесінде біз осыны цифрлық көмекшінің сөйлеу үлгісінің ДНК-сына, оның әзілдерге деген көзқарасына және оның әңгімелесу әдісіне енгіздік және оның өзіне сенімділігін арттыруға шешім қабылдадық", - деп еске алды Харрисон. Microsoft 2014 жылдың сәуірінде Cortana-ның Windows Phone 8.1 бағдарламасының бета нұсқасын шығарды. Microsoft сонымен қатар Xbox One, Windows 10, iOS және Android платформаларында Cortana виртуалды көмекшісін шығарды.

Қабылдау

Кортана – Halo-ның ең сүйікті кейіпкерлерінің бірі және көптеген бейнеойындардың ең жақсы серіктестерінің тізіміне енген. Tom's Hardware журналы Кортананы ойынның басты кейіпкерімен керемет үйлесетін, оның нық қадамдары мен қорқынышсыздығы үшін 50 ең үздік әйел кейіпкерінің бірі деп атады, ал Glixel қызметкерлері Кортананы 21-ғасырдың ең танымал бейнеойындар кейіпкерінің бірі деп сипаттады. Den of Geeks Меган Крус Кортананы Halo сериясының ең маңызды кейіпкерлерінің бірі деп атады, ал оның анасы Халсимен арақатынасы франшизаның көп бөлігінде лайықты бағаланбаған қарым-қатынас болды. Кортананың әдемілігі де көпке таныс; кейіпкер Team Xbox, GameDaily, Games.net, Thanh Niên және Complex сияқты басылымдардың тартымды бейнеойындар кейіпкерлерінің тізіміне енді. Феминист сыншысы Анита Саркисян Кортананың «әр жаңа бөлімінде одан сайын сексуалды бейнеленгенін» айтады; 1UP.com порталы Кортананың ойындарда ақыл-есінің нашарлаған сайын киімдерінің де азайғанын атап өтті. Times Matt Peckham Кортананың кейіпкерін жан-жақты дамыған тұлға болу мен «Кэмпбеллдік кейіпкердің жасөспірім жігіттің қиялындағы бейнесі» ретінде бейілделу арасындағы шиеленіспен сипаттады, және бұл шиеленіс ойын сериясының графикалық сапасы арта келе үдеп отырды. Медиа сыншысы Мэдди Майерс О'Коннордың Кортананың сыртқы түрін түсіндіруі Halo ғаламының футуристикалық ортасы әлі де жүйелі сексизммен күресіп жатқанын көрсетеді деп болжады. Complex-тің Майк Ружо Halo 3 үлкен қақтығысты жеке қақтығыспен теңестіргенін атап өтті – галактика шетелдіктердің қаупінде болғанымен, «жанкүйерлер үшін Кортананы құтқару маңыздырақ болды». Кортананың рөлі ойын барысында едәуір кеңейтілді. Stuff.co.nz басылымы кейіпкердің «түсініксіз түрде сұлуланғанын» жазды. Halo 4 кампаниясы туралы әр түрлі пікірлерге қарамастан, Кортана мен оның тарихы ойынның күшті тұсы деп есептелді. IGN Halo 4-ті «шын мәнінде Кортананың тарихы» деп атады, себебі галактиканы құтқару Мастер-шеф үшін Кортананы құтқарудан гөрі маңызды емес, ал Кортананың адамгершілігі ойынның басты назарында. The Daily Telegraph-тің Том Хоггинс Кортананы «ойын сюжетінің көк жүрегі» деп атады, ал Хоггинс пен The Globe and Mail және Eurogamer сыншылары кейіпкердің жазылуы мен орындалуын ойын кампаниясының басты жетістіктері ретінде атады. Джастин Клаус Шеф пен Кортананың арасындағы қарым-қатынас, соңғысы ақыл-есінен айырылған кезде «бәлкім, ең жақсысы» болды деп жазды. Complex-тің шолуы Кортананың қозғалыс түсіру технологиясын мақтады, себебі ол технология мен орындау арқасында «жаңа өмір» мен жаңа тереңдік алды, және оның Halo 5-те пайда болуы ойыншыларға кейіпкердің басқа бір жағын көрсетті. «Кортананың ИЖҚ құдай рөліндегі жаңа бейнесінде білуге болмайтын нәрсе бар, бірақ біз онымен серия бойы жеткілікті уақыт өткіздік, сондықтан оны қайта құруға дайынбыз». Сол сияқты, Патрик Дэн Bleeding Cool ойынының екіге бөліп тұрған кампаниясын және Кортананың қарсыластың рөліне өтуін «шабыттандырған таңдау» деп қорғады, бұл ойындардағы ең маңызды қарым-қатынастың арасына сына қадады. Керісінше, Мэтт Пекхэм Кортананың әрекеттерінің сюжеттік бұрылысы «көрінетіндей әсерсіз» сезілді, ал Ars Technica және Kotaku Кортананың оралуын және оның ғарыш технологиясын галактиканы қайта құруға бағытталған жоспарларын сенімсіз және лайықсыз деп санады. 343 компаниясының Кортананы «жаман» етіп көрсеткеніне сын айтқандарға жауап ретінде франшиза директоры Франк О'Коннор: «Менің оларға қояр сұрағым: «Оларды жаман деп неге айтасың?» Әрине, біздің жас ойыншыларымыз осы нәзіктік пен нюанстарды түсінуде қиындыққа тап болады, себебі олар Дарт Вейдерді күтеді». Polygon-ның Стивен Уайлдс «көрнекті қарсыластар жоқ, бірақ олар бірнеше ойыннан кейін жоғалып кетеді» деді және Кортана «Halo 5 соңында толыққанды жау бола алар ма екен» және жанкүйерлер оны мақтай ма екеніне қызығушылық танытты.