Кіріспе

Палестиналық содыр көшбасшысы (1952–2003)

Ибрагим әл-Макадме (ابراهيم المقادمة) (1952 – 8 наурыз 2003) – Израиль әскерлерінің қолынан қаза тапқан Палестиналық және Хамас үлкен жетекшісі, Газа секторындағы тұлға. Хамас ұйымының негізін қалаушылардың бірі және әскери қанатының басшысы болған Макадме 28 израильдіктің қазасына себепкер болған бірнеше шабуылды ұйымдастырды деген айып тағылды.

Өмірбаян

52 жастағы әл-Макадмех жеті баланың әкесі еді. Ол Палестинаны Израильдің оккупациясына қарсы болған, құлшынысты уағыздаушы және саяси белсенді болды. Ол 1952 жылы, оның отбасы Израиль құрылған кезде Иерусалимнің оңтүстік-батысындағы Ибна ауылынан қашқаннан кейін төрт жыл өткен соң дүниеге келді. Әл-Макадмехтің отбасы Бурейдж босқындар лагеріне қашып, кейін Жабалияға көшіп барды. Жабалиядағы орта мектепті бітіргеннен кейін әл-Макадмех Мысырда стоматологияны оқыды, онда ол «Мұсылман бауырластығының» ислами идеологиясын қабылдады. Газаға оралғаннан кейін әл-Макадмех палестиналық ислами қозғалысты ұйымдастыра бастады. Бірнеше жылдан соң ол шейх Ахмет Ясинмен бірге Палестинаның ислами қарсылық қозғалысы – Хамас ұйымын құрды. 1984 жылы израильдіктер әл-Макадмехті палестиналық милитанттарға қару-жарақ жеткізгені үшін тұтқындады, айыптады және соттады. Израиль түрмелерінде өткен сегіз жылда ол физикалық және психологиялық азапқа ұшырады деген күдік бар. 1992 жылы ол түрмеден босатылып, Газадағы Шифа ауруханасында стоматолог болып жұмыс істей бастады, сонымен қатар Хамас қызметін жалғастырды. Палестина билігінің жемқорлығына және Осло келісімдеріне қатысты оның қатал сын-ескертпелері, сондай-ақ Хамас шабуылдарын ашық қолдауы Палестина билігін оны бірнеше рет тұтқындауға мәжбүр етті. Ол үш жыл бойы айыптаусыз және сотсыз қамауда отырды, және бұл жолы палестиналық билік тарапынан қамауда азапталды деген күдік бар.

Өлім

Әл-Макадме және оның үш көмекшісі Газа қаласының орталығындағы көшеде келе жатқан көлікке үш израильдік "Апачи" тікұшағынан бірнеше зымыран атылып, қаза тапты. Макадмехтің қаза болуы ХАМАС еврей қонысына жасалған шабуылда екі адамның қаза табуына және Хайфада 37-автобуста 17 бейбіт тұрғынның қаза болуына жауапкершілікті мойындағаннан кейін орын алды. Отбасы мүшелерінің сөзіне қарағанда, әл-Макадме ХАМАС ұйымындағы жетекші рөлі үшін Израильдің оны өлтіретінін күткен. Өліміне бірнеше күн бұрын ол: «Отанымыз азаттыққа жете алмайды және халқымыз еврей құлдығынан және оккупациядан құрбандықсыз босатыла алмайды. Азаттықтың бағасы бар, ал ол баға – қан» деген еді. Израиль қорғаныс күштері әл-Макадмехтің «израильдік азаматтар мен әскерлерге қарсы террористік әрекеттерді ұйымдастырғаны үшін» «жоюға лайық» деп мәлімдеп, оның өлтірілгенін хабарлады. Газадағы ХАМАС өкілі Израильдің бұл айыптамаларын «жалғандық» деп бағалап, әл-Макадме саяси лидер екенін мәлімдеді. Израильдің қорғаныс министрі Шаул Мофаз Газа секторындағы ХАМАС басшыларының қудалануын жалғастыратынын айтты.