Кіріспе

Фредерик Годдард Такерман (4 ақпан 1821 – 9 мамыр 1873) – американдық ақын, көбінесе сонеттер жинағымен есінде қалған. 1860 жылы "Өлеңдер" атты кітабы жарық көрді, онда оның өмірінде жазған сонеттерінің шамамен екі бесі және әртүрлі формадағы басқа да поэзиялық туындылары кірді. Оның қалған өлеңдері 20 ғасырда қайтыс болғаннан кейін жарияланды. 20 ғасырдың бірнеше ғалымдары мен сыншылары оның өмірі мен шығармаларына қызығушылықты арттыруға тырысып, белгілі бір табысқа жетті және Такерман қазір американдық поэзияның бірнеше маңызды антологияларына енгізілген. Оның туындылары 19 ғасырғы американдық поэзия мен сонеттер антологияларында болғанымен, Эмили Дикинсонмен бір замандас, кейде Натаниел Хоторн, Ральф Уолдо Эмерсон және Генри Уодсворт Лонгфелломен хат алмасып, Альфред Теннисонмен таныс болған бұл оқшауланған ақын салыстырмалы түрде беймәлім күйде қалып отыр.

Романтизм

Юджин Англия Текерменнің романтик ақын ретіндегі орнын және оның Ральф Уолдо Эмерсонның шығармаларымен байланысын былай талқылайды: "Ол тек романтик емес, тіпті толығымен антиромантик та емес; ол Эмерсонның ықпалында ғана болған жоқ, немесе Эмерсонның артық кеткендігіне ғана қарсы тұрған жоқ. Романтиктер сияқты, Текермен ғаламда өз үйінде болуға, өзін оның орталық шындығымен тығыз байланысты сезінуге ұмтылды, және ол оны іске асыру үшін жасалған түрлі әрекеттерге қатысты – соның ішінде Эмерсонға тән, баршаны құдайлық ету арқылы этикалық айырмашылықтарды жойып, қарапайым бірігуді, тіпті өліммен аяқталуын қалайтын пантеизмге ұмтылу да бар еді. Бірақ Текермен сондай-ақ, алшақтық – біздің адамгершілігіміздің, саналы өміріміздің және сезімдеріміздің құны екенін, егер ақылды примитивтікке немесе өлімге бермесек, немесе әлемді субъективизмнің қандай да бір түрімен жоймасақ, ақыл мен әлем арасындағы қашықтық мәңгі сақталады, деп түсінді."

Қызығушылықтың қайта жанданыуы

1909 жылы драма сыншысы және эссеші Уолтер Причард Итон, Луи Хоудың америкалық өлеңдер антологиясының жарияланбаған қолжазбасындағы екі сонетті көргеннен кейін, «Forum» журналында Таккерман және оның поэзиясы туралы мақала жазды. Бұл мақала Виттер Биннерді ақынның немерелерінің бірімен хаттасуға, соның арқасында қалған сонеттердің қолжазбаларын табуға жетеледі. Ол 1931 жылы нәтижелерін жариялады. Ивор Винтерстің сындық алғы сөзі және Момадейдің өмірбаяндық/сараптамалық кіріспесі бар. Момадейдің Таккерман поэзиясына деген қызығушылықтың қайта жандануын зерттеуінде тағы бір автор – Эдмунд Уилсон, оның «Патриотикалық қансоры» еңбегінде айтылады. Сол еңбекте Уилсон, ақынның ең танымал одасы жарияланғаннан кейін Таккерман мен оның туындыларының қайта жандануын болжады: «Тағы бір өлең, «Сырғанақ», 1950 жылы Массачусетс штатының Каммингтон қаласындағы «Cummington Press» баспасынан жапырақша ретінде жарық көрді. Осылайша, Таккерман өмірінің зейнетке шығуынан туған ұмытылыстан ақыры шықты». Уилсон сондай-ақ Таккерман мен оның туындыларына қатысты құрметті қысқаша шолу ұсынады, бірнеше өлеңін толығымен келтіреді. Таккерман мен оның туындыларына арналған соңғы маңызды зерттеу – Юджин Инглендтің «Романтизмнен әрі: Таккерманның өмірі мен поэзиясы» (1991) еңбегі. Таккерманның өлеңдерінің таңдамасы Джонатан Бин редакциялаған «Үш американдық ақын» (2003) жинағында ұсынылған. Оның сонеттері бірнеше американдық поэзия және сонет антологияларында кездеседі. «Америка кітапханасы: Америка поэзиясы: XIX ғасыр», 2 том (1993) 20-дан астам туындыны қамтиды. Ең соңғы жинақ – Бен Мазер редакциялаған «Фредерик Годдард Таккерманнің таңдалған өлеңдері» («Джон Гарвард кітапханасы», 2010).

Құрметтер

Poet's Seat Tower – 1912 жылы Гринфилд қаласында құмтастан салынған бақылау мұнарасы. Бұл мұнараның аты оның поэзия өнерінің шеберлерін, әсіресе Таккерменді қызықтыруымен байланысты.

Екіншілік көздер

Кейди, Эдвин. 1967 жыл. "Фредерик Годдард Таккерман", "Джей Б. Хаббелл құрметіне жазылған американдық әдебиет туралы эсселер" кітабында, Кларенс Годс редакциялаған. Дарам, Солтүстік Каролина: Дьюк университетінің баспасы. Донохью, Денис. 1984 (қайта басылым). Хаос сардары: Заманауи американдық поэзиядағы тәртіп идеялары. Нью-Йорк: Колумбия университетінің баспасы. Англия, Юджин. 1991 жыл. Романтизмнен әрі: Таккерманның өмірі мен поэзиясы. Прово: SUNY Press. Алтын, Самуил А. 1966 жыл. Фредерик Годдард Таккерман. Нью-Йорк: Твейне баспасы. Линч, Томас П. 1969 жыл. "Фрост үшін жылдам от": Фредерик Годдард Таккерман поэзиясын зерттеу. (диссертация) Колумбия университеті. Уилсон, Эдмунд. 1994 (қайта жарықтандырылған). Патриоттық қан: Америка Азамат соғысы әдебиетіне арналған зерттеулер. W. W. Norton & Company. Уинтерс, Ивор. 1967 жыл. "Постсимволистік әдістердің" ІІ бөлімі, 253-63 беттер. "Ағылшыл тіліндегі қысқа өлеңдердің формалары туралы сындық және тарихи эсселер" кітабында. Автор көрсетілмеген: Алан Суолло.