Кіріспе

Хавика брахмандары, сондай-ақ бастапқыда Хавика брахманы деп аталған, Шивамогга, Уттара Каннада, Дакшина Каннада және Карнатаканың жағалау аймақтары мен Кераланың Касарагод ауданындағы индус брахман қауымы. Хавяктар ерекше мәдениеті мен тілімен белгілі. Олар Панча Дравида брахмандарының санатына жатады және көбінесе Яджурведа, ал кейбіреулері Ригведа мен Самаведаның шакаларын ұстанады. Олар Ади Шанкарачарья тарапынан қалыптастырылған Адвайта философиясын ұстанады.

Этимологиясы мен шығу тегі

Тілші Седяпу Кришна Бхаттың айтуынша, бұл сөз Айхичатра Брахманадан туындаған. Оның Ахикаға, содан кейін Хавикаға өзгеруіне ғалымдар Седяпу мен Надахалли Ранганатта Шарма келіседі. Ахичатра Брахмана сөзі жазуларда кездеседі. Хавяканың тағы бір этимологиясы санскрит тіліндегі "хавия" сөзінен шыққан деп есептеледі, ол "қасиетті құрбандық" дегенді білдіреді. Осылайша Хавяка "хавандық рәсімдерді орындаушы" деген мағынаны білдіруі мүмкін. Алайда, Шри Седяпу Кришна Бхаттың пікірінше, "Хавяка" сөзі – Ахика Хавика сөздерінің санскриттелуі. Британ этнографтары оларды отарлық дәуірдегі құжаттарда "Хавига" деп атаған. Бұл атаудың басқа түрлері – "Хаига" және "Хавика"; "Хаига" – Гокарна төңірегінде орналасқан және оңтүстікке қарай Тулу Надумен шектесетін аймақтың атауы; бұл аймақ Парашурамакшетра, Горастрадеша, Гокарнамандала деп те аталады. Санскрит ғалымы Махамахопадьяя Надахалли Ранганатта Шарма Хавья+кавья туындысын грамматикалық жағынан дұрыс емес деп санайды. Хавяка сөзі 1928 жылға дейін ресми жазбаларда, тіпті матхаларда да қолданылмаған, ал жазуларда оның негізі жоқ. Хавяктар Кадамба әулетін құрған Майурашарма патшаның Солтүстік Үндістаннан әкелген брахмандардан тараған. Бұл брахмандар бастапқыда қазіргі Уттар-Прадеш штатының Барелли ауданындағы қазіргі Рамангар ауылының жанындағы Ахичатра патшалығынан келген. Олар Ведалық рәсімдерді орындау үшін әкелінді және бастапқыда Сирсиден 24 шақырым қашықтықтағы Банавасиде орналасты. Одан кейін олар жақын маңдағы аймақтарға тарады, негізінен, олар тарихи түрде айналысқан арека пальмасының егісіне қолайлы жерлерді таңдады.

Географиялық таралуы

Хавякалар Карнатаканың Уттара Каннада және Дакшина Каннада аудандарымен қатар Кераланың Касарагод ауданында таралған. Олардың аз бөлігі Шивамогга, Чикмагалур және Кодагу аудандарында да кездеседі. Уттара Каннададағы Сирси, Сиддапура, Йеллапура, Кумта және Хоннавар, Дакшина Каннададағы Путтур мен Суллия, Шивамоггадағы Сагара, Удупидегі Мараванте және Касарагод ауданының солтүстік бөлігіндегі Кумбла сияқты жерлерде оларды кездестіруге болады. Қазір олар бүкіл Үндістанға, әсіресе Бенгалуру, Мумбай және Нью-Дели сияқты ірі қалаларға таралып кеткен. Шамалы саны Гоаға көшіп кеткен. Хавякалар Америка Құрама Штаттары, Ұлыбритания, Біріккен Араб Эмираттары, Австралия және Үндістаннан тыс жерлерде де қоныстанған. Олардың көп бөлігі жұмыс мүмкіндіктері үшін Бенгалурда қоныстанды, бірақ мерекелер мен демалыс күндері туған ауылдарына қайтып оралады.

Қазіргі күн

Қазіргі таңда хавяктар Шанкарачарьяның Адвайта философиясымен басшылыққа алады. Хавяктар өз тегін туған жерінен емес, атқаратын жұмысынан шығарады. Олардың есімдері көбінесе Бхат, Шастри, Хегде, Вайдия, Упадхьяя, Мадхьяшта, Джоши, Пандит, Шарма сөздерімен аяқталады. Соңғы кездерге дейін хавяктар негізінен Ведалық кәсіптермен айналысқан, немесе ауыл шаруашылығымен, әсіресе бетел жаңғағы, күріш, банан, кокос және басқа да өнімдерді өсірумен шұғылданған. Бірнеше онжылдықтар бұрын олар бизнес, білім беру, жұмыс және тағы басқа салаларға да қатыса бастады.

Әдет-ғұрыптар

Жігіттер жеті жасқа толғанда Упанаяна рәсімінен өтеді, осы арқылы оларды Ведалық білімге баулу басталады. Ол Брахмопадеша деп те аталады. Упанаянаның басты рәсімі – үш мақта жіптен құралған қасиетті жіпті, яғни "яджнопавита" немесе "джанивараны" баланың сол иығына салу. Рәсімге қатысқан бала "двиджа" – "екі рет туған" деп аталады және күніне кем дегенде екі рет Сандхьявандана орындауы тиіс. Яджнопавитада "Брахма Ганту" деп аталатын ерекше түйін болады. Хавяка брахмандары да қасиетті жіпті жаңалайтын Упакарма рәсімінен өтеді. Ежелгі Ведаларда Упанаянадан кейін Брахмачарья ашрамасына кіретіні, ұстазының үйінде шәкірттік өмір салғаны, жомарт көршілерден азық-түлік алып жегені айтылған. Қазіргі заманда бұл тек білім алуға толыққандай берілумен тең. Веданы толық оқып бітірген соң, ол Грахастха ашрамасына кіреді, яғни үйленген адам отбасының басшысы болады. Той кезінде күйеу жігіт екі джанивараны бірдей киіп, некесін көрсетеді.

Тіл

Хавиакаларды олардың бірегей тілі – Хавиганда біріктіреді. Бұл Каннада тілінің көптеген ежелгі ерекшеліктері сақталған диалектісі, ол Малабар жағалауының оңтүстігінде кең таралған Малаялам тіліне ұқсас. Хавиака тілінің екі ерекше диалектісі бар: бірі Уттара Каннада және Шивамогга аудандарында, екіншісі Дакшина Каннада және Касарагод аудандарында қолданылады. Бұл диалект негізгі Каннада тілінен соншалықты өзгеше, тіпті Каннада тілін білетін хавиака емес адамдар Хавиганданы түсіне алмайды. Көптеген үндістер сияқты, хавиакалар көптілді: ана тілі Хавигандадан басқа, олар негізгі Каннада тілінде де сөйлейді және түсінеді (әсіресе, Бангалорде тұратындары сыртта Бангалор Каннадасында, ал үйде Хавигандада сөйлейді); Дакшина Каннаданың тумалары тулу тілін де түсінеді, ал Касарогодтан келгендер үйде Хавигандада, ал сыртта Малаялам тілінде сөйлейді. Гоа мен Карварда қоныстанған хавиакалар конакани тілін біледі және сөйлейді. Бұдан өзге, олардың көпшілігі, әсіресе ірі қалаларда тұратындары, хинди және ағылшын тілдерінде де сөйлей алады.