Кіріспе

Бадагалар – Үндістандағы Тамил Наду штатының Нилгири ауданында өмір сүретін этно-тілдік топ. Олар аудан бойынша 400-ге жуық ауылда, "Хатти" деп аталатын жерлерде қоныстанған. Бадагалар бадага тілінде сөйлейді.

Тарих

Бадага атауы "солтүстік" деген мағынаны білдіреді. Бұл атау ежелгі каннада тіліндегі Бадагана сөзінен шыққан, ол да "солтүстік" дегенді білдіреді. Бадага ауыз әдебиетіне сәйкес, олардың ата-бабалары – мұсылмандық қудалаудан қашу үшін Майсур жазығынан көшіп келген Воккалига тайпасынан шыққан. Бадагаларды зерттеуге жарты ғасырдан астам уақытын арнаған американдық антрополог Пол Хокингс: «Бадага тайпасы, тарихы шамалы болса да, Нилгириге отандықтай, ағылшындар Британияға отандық болғандай» дейді. Олар Таламалай төбелерінде өмір сүрген жеті бауырдың ұрпақтары екенін айтады. Әпкесін зорлауға тырысқан мұсылман билеушісінен қашып, Нилгиридің түрлі аймақтарына қоныстанған. Екінші ағасы Хетхаппа сыртта жұмыс істеп жатқанда екі Тода оның әйелін зорлап, мүлкін тонап алады. Ол екі Баялурудан көмек сұрап, олар оның екі қызына үйленсе көмектеседі деп уәде береді. Олар Тодаларды өлтіріп, сол кездегі ауыл тұрғындары Баялур мен Бадага қыздарынан тараған деп есептейді.

Мәдениет

Бадагалар осы ауданда 400-ге жуық ауылда, Хатти деп аталатын жерлерде тұрады. Тунду (ақ мата) және Сили бадугу әйелдерінің киімінің маңызды бөлігін құрайды. Бадагалар өз қауымының ішінде үйленеді және өздерінің неке дәстүрлерін сақтайды. Олардың ең маңызды мерекесі – Девва Хабба. Девва Хабба бадагалардың тегі туралы маңызды мәліметтер береді. Олар бала туғаннан бастап, ересек болу, неке, ат қою, жүктіліктің жетінші айы, үйге көшу және соңында қайтыс болу сияқты ғұрыптарды атқару үшін белгілі бір ережелер мен қағидаларды сақтауға міндетті. Олар жеті ата-бабаларын Хетапа немесе Хета деп атап, оларға табынады.

Тіл

Бадага тілі Бадага қауымы тарапынан қолданылады. Бұл тіл канада тілімен тығыз байланысты. Париждегі Лацито институты соңғы екі онжылдықта жиналған Бадага әңгімелері мен әндерінің көптеген нұсқаларын сақтайды.

Білім

Бірнеше бадага Үндістан үкіметінің әртүрлі бөлімдерінде лауазымды тұлғалар болды. Бұрынғы Лок Сабха депутаты, қадірлі С. Аққамма Деви колледжді бітірген алғашқы бадага әйелі болды және 1962 жылдан 1967 жылға дейін Нилгирис сайлау округін өкілдік етті. Белли Лакшми Рамакришнан М. А. әлеуметтік жұмыс саласындағы аспирантураны бітірген алғашқы бадага әйелі болды, содан кейін Тамил Наду штатының Денсаулық сақтау және отбасылық әл-ауқат департаментінде қызмет еткен алғашқы әйел мемлекеттік қызметкер атанды.

Түпкілікті ру мәртебесі

Бадағалардың Үндістан Конституциясы бойынша белгіленген тайпалар тізіміндегі мәртебесін қайта орнату туралы ұзақ жылдардан бері талаптар айтылып келеді. 1931 жылғы халық санағы бойынша Бадағалар Британдық үкімшілік кезінде тайпалар тізімінде болған. Тәуелсіздік алғаннан кейін Бадағалар 1951 жылғы халық санағында белгіленген тайпалар тізіміне енген, бірақ кейіннен тізімнен шығарылған.