Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Манисалес (маниˈсалес) – Колумбияның орталық бөлігіндегі қала. Ол Кальдас департаментінің астанасы және Невадо-дель-Руис жанартауының жанында жатыр. Қазіргі таңда қала Колумбия кофесін өндірудің басты орталығы және жоғары білім беру мекемелерінің маңызды торабы болып табылады.
Manizales (maniˈsales) is a city in central Colombia. It is the capital of the Department of Caldas, and lies near the Nevado del Ruiz volcano. Currently, the city is the main center for the production of Colombian coffee and an important hub for higher educational institutions.
Тарих
Манизалес қаласы 1849 жылдың 12 қазанында құрылды. Бұл қаланы Нейра және Саламинадан келген жиырма антиохиялықтан (Жиырмалықтар экспедициясы) тұратын топ негіздеді.
Manizales was founded on October 12, 1849. The city was founded by a group of twenty Antioquians (The Expedition of the 20), who came from Neira and Salamina.
География
Манисалес – Колумбияның ең кіші департаменттерінің бірінің астанасы. Қаланың жер бедері "күрделі топографиялық ерекшеліктерге" ие деп сипатталады және Колумбияның Орталық тау жотасында (ең ұзын құрлықтағы тау жотасының бөлігі, Анд таулары) орналасқан. Онда көптеген қырқалар мен тік беткейлер бар. Аймақтың сейсмикалық тұрақсыздығымен байланысты, қаланы қауіпсіз ету үшін архитектуралық бейімделулер мен қоғамдық жұмыстар қажет болды. Манисалес мұндай қиын жер бедерге ие болса да, оның құнарлы жерлерінде көптеген кофе плантациялары орналасқан. Қала Колумбияның Кофе өсірушілер аймағының ("Eje Cafetero") солтүстік бөлігінде, 5,321 метр (17,457.3 фут) биіктігіндегі Невадо-дель-Руис жанартауының жанында орналасқан. Ол Чиньчина өзенінің алабында және Гуакайка өзенінің саласында жатыр. Оның табиғи қауіптері – жер сілкіністері, тау көшкіндері және жанартау жарылыстары.
Manizales is the capital city of one of the smallest Colombian departments. The city is described as having an "abrupt topography", and lies on the Colombian Central Mountain Range (part of the longest continental mountain range, the Andes), with a great deal of ridgelines and steep slopes, which, combined with the seismic instability of the area, has required architectural adaptations and public works to make the city safer. Even though Manizales has this very difficult topography, there are many coffee plantations in its fertile lands. The city is located in the northern part of the Colombian Coffee Growers Axis ("Eje Cafetero"), near the volcano Nevado del Ruiz, which has an altitude of 5,321 meters (17,457.3 ft). It is in the basin of the Chinchiná River and sub basin of the Guacaica River. Its natural threats are earthquakes, mudslides, and volcanic eruptions.
Климат
Кёппен климаттық жіктелімі бойынша Манизалес Cfb, субтропикалық таулы, бірақ тұрақты ылғалды климат. Жазықтарда кездесетіндей экваторлық климатқа (Af) жақын төменгі биіктіктерде. Тропиктік аймақта орналасқанына қарамастан, қала жыл бойы көктемге ұқсас температураны сақтайды, себебі биіктігі жоғары. Қалада екі маусым бар: жыл бойы алмаса келетін жаңбырлы және құрғақ маусымдар, олардың әрқайсысы шамамен үш айға созылады. Айлық орташа көрсеткіштер бірқалыпты. Манизалес жылына шамамен жауын-шашын алады, ал қазан айы ең жаңбырлы ай болып табылады.
Under the Köppen climate classification, Manizales is Cfb, a subtropical highland climate but ever moist. Lower elevations approach an equatorial climate (Af) as found in the plains. Despite being located in the tropics, the city seldom gets very hot, featuring spring like temperatures throughout the year owing to its high altitude. There are only two seasons in the city: the wet and dry seasons that alternate throughout the year, with each lasting about three months. Monthly averages are quite uniform. Manizales receives about of precipitation a year, with October being wettest.
Экономика
Оның негізгі экономикасы дәстүрлі түрде кофе өсіру және өндіру болып табылады. Бұл жаңа жұмыс орындарының ашылуына және бірнеше зауыттардың құрылуына ықпал етті, олардың кейбіреулері қалалық аймақта қалды, ал қалғандары қызметін қысқартты немесе басқа қалаларға көшіп кетті, бұл жұмыссыздық мәселесін ушықтырды. Бұл компаниялар спирттік сусындар, аяқ киім, резеңке, шоколад, банктер, жуғыш заттар мен сабын, кофе ұрып таңдау және қаптау, бағдарламалық жасақтама және металлургия сияқты өнімдерді өндіреді. Сонымен қатар, кофе секторында Кальдас департаментінің кофе өсірушілер комитеті, Almacafé, Cenicafé және кофе өңдеу процесіне қатысқан бірқатар басқа да салалар (кофе ұрып таңдаушылар, кооперативтер, экспорттаушылар) сияқты мекемелер мен компаниялар жұмыс істейді. ХХ ғасырдың соңғы жартысында қалада көптеген университеттер ашылды, соның нәтижесінде кейбір зерттеулер Манисалесті елдегі екінші ірі университет қаласы деп санайды. Университеттерге Толима, Рисаральда, Валье, Киндио, Антиокия, Нариньо және Уила сияқты еліміздің әртүрлі аймақтарынан студенттер келеді. Қызмет көрсету секторы, әсіресе колл-орталықтар арқылы дамыды және қаланың маңызды экономикалық қызметтерінің біріне айналды. Манисалес Латын Америкасы зерттеу орталықтары мен телекоммуникациялық кәсіпорындары қауымдастығы (AHCIET) ұйымдастырған V Iberoamerican Digital Cities Award сыйлығында бизнес дамыту арнайы номинациясында бірінші орынды жеңіп алды. 2010 жылы Дүниежүзілік банк жүргізген зерттеуде Манисалес Колумбияда бизнес жүргізу үшін ең қолайлы және оңай қала ретінде танылды.
Its core economy has traditionally been the cultivation and production of coffee. This fomented the creation of new types of employment and several factories, some of which remain in the metropolitan area while others have reduced their operations or moved to other cities aggravating the unemployment problem. These companies manufacture products such as liquor, shoes, rubber, chocolate, banks, detergents and soaps, threshing and packaged coffee, software, and metallurgy, among others. In addition, there are institutions and companies involved in the coffee sector as the Departmental Committee of Coffee Growers of Caldas, Almacafé, Cenicafé, and a number of other industries involved in the process of coffee (threshers, cooperatives, exporters). During the latter half of the twentieth century, many universities were founded in the city to the point that some studies regard Manizales as the second largest University city in the country. The universities are attended by students from various regions of the country such as Tolima, Risaralda, Valle, Quindio, Antioquia, Nariño and Huila, among others. The service sector has thrived, mostly in the form of call centers, and this has become one of the city's primary economic activities. Manizales won first place in the special category of business promotion in the V Iberoamerican Digital Cities Award, organized by the Latin American Association of Research Centers and Telecommunication Enterprises (AHCIET). In a 2010 study conducted by the World Bank, Manizales was ranked as the best and easiest Colombian city to do business.
Манизалес әуе трамвай жолы
Манизалес әуе трамвай жолы 2009 жылдың 30 қазанында ашылды. Ол Манизалес қаласының орталығын аймақтық автобус станциясымен байланыстырады. Әр гондола он жолаушыға арналған, ал жүйе жалпы сағатына 2100 адамды тасымалдай алады. Сәттілігіне байланысты 2013 жылы гондола жолы ұзартылды және қазір Вилламария қалашығымен де байланыстырады. Бүкіл әуе трамвай жолын итальяндық Leitner ropeways компаниясы салған. Қазіргі таңда оның маршрутында төрт станция бар: Манизалес қаласының орталығы, Ла Фуэнте, Манизалес Лос Камбулос автобус терминалы және Вилламария.
Manizales Aerial Tramway was inaugurated on October 30, 2009. It connects downtown Manizales with the regional bus station, with a length of Each gondola has a seating capacity of ten passengers, the whole system can carry 2,100 persons per hour. Owing to its success, the gondola lift was extended in 2013, and now connects also the suburb of Villamaria. The entire Aerial Tramway was built by the Italian manufacturer Leitner ropeways. Currently it has four stations on its route: Downtown Manizales, La Fuente, Manizales Los Cambulos Bus Terminal, and Villamaria.
Әуе көлігі
Манизалесте Ла Нубия әуежайы деп аталатын ішкі әуежай бар, оның ұшып-қону жолағының ұзындығы шамамен 1400 метр және сағат 6-дан 18-ге дейін қызмет көрсетеді. Көбінесе тұманды ауа райы салдарынан, көру қабілеті нашарлағандықтан жабылады. Сонымен қатар, ұшу жолағының басына жақын орналасқан екі қабаттан жоғары ғимараттар әуежайды кеңейтуге топографиялық жағдайлар мүмкіндік бермейді, бұл аймақтық дамуға кедергі келтіреді. Осы себептерге байланысты, Халықаралық кофе әуежайы қалалық аймақта, Палестина қаласында, Манизалестен 25 минуттық қашықтықта салынуда. 1525 метр биіктікте орналасқан әуежайдың ұшып-қону жолағы 2800 метрге дейін, ал қажет болған жағдайда 3500 метрге дейін ұзартылуы мүмкін, бұл алыс қашықтыққа ұшатын ұшақтарды қабылдауға мүмкіндік береді. Жаңа әуежайдың тәулік бойы жұмыс істеуі күтілуде. Қазіргі уақытта жер сілкінісіне төзімділігі тұрғысынан зерттелуде.
Manizales has a domestic airport called La Nubia Airport which has a runway of about 1,400 meters and provides services from 6 am to 6 pm. Due to foggy weather conditions, it is often closed due to low visibility. Meanwhile, the existence of buildings over two stories close to the landing head make it topographically unfeasible to expand the airport, which in turn has become an obstacle to regional development; For these reasons, the International Coffee Airport is being built within the metropolitan area, in the town of Palestina, 25 minutes from Manizales. At an altitude of 1,525 m, the airport will have a runway of 2,800 meters which could be extended to 3,500 meters in order to receive long range aircraft. It is expected that the new airport will function 24/7. It is currently being studied for its adequacy in terms of ground motion.
Өнер және мәдениет
Қаладағы ең маңызды мәдени шаралар – 1968 жылы Карлос Ариэль Бетанкурдың бастамасымен құрылған, Латын Америкасының ірі театр оқиғаларының бірі болып табылатын Манизалес халықаралық театр фестивалі және әлемнің түкпір-түкпірінен джаз музыканттарын біріктіретін Манизалес джаз фестивалі. Екеуі де жыл сайын өткізіледі. Манизалес жәрмеңкесі 1951 жылы қаланың құрылғанына 100 жыл толуына орай құрылды. Ол бұқа күресімен және дәстүрлі "Манола" шеруімен (испандық процессиясы) басталды. Қонақжайлылығының арқасында жәрмеңкеге көптеген қосымша шаралар мен көрсетулер енгізілді, мысалы, Халықаралық кофе әсемдігі сайысы, бұқа күресі маусымымен бірге жәрмеңкенің басты оқиғалары болып табылады. Қазіргі уақытта жәрмеңкеге атпен жүріп өту шерулері, қолөнер жәрмеңкелері, "трова" концерттері, басқа шерулер, спорт жарыстары, ұлттық және халықаралық музыканттар мен топтар, жылқы және мал байқаулары, сондай-ақ мәдени шаралар кіреді. Бұл Колумбиядағы Барранкилья карнавалы сияқты маңызды мереке.
The most important cultural events held in the city are the Manizales International Theater Festival, which is one of the major theater events in Latin America created in 1968 by initiative of Carlos Ariel Betancur, and the Manizales Jazz Festival, which gathers jazz musicians from all over the world; both are held annually. The Manizales Fair was created in 1951 on the first centenary of the city. It began with bullfights and the typical "Manolas" parade (Spanish procession). Due to its hospitality, more shows and presentations have been brought into the fair, such as the International Coffee Beauty Pageant which together with the bullfighting season are the main events of the fair. Currently the fair includes activities such as horseback riding parades, artisanal fairs, "trova" concerts, other parades, sports, national and international musicians and bands, horse and livestock contests, and cultural shows. It is an important celebration in Colombia, as is the Barranquilla Carnival.
Халықаралық сұлулық байқауы
Кофе Халықаралық Сұлулық Байқауы (Lang es) – жыл сайын Манисалесте өткізілетін халықаралық сұлулық байқауы. Бұл байқау, өзінің басты өнімі – кофесімен танымал аймақты насихаттау мақсатында өткізілетін Feria de Manizales мерекесінің аясында ұйымдастырылады. Қазіргі жеңімпазы – Венесуэладан Майделиана Лиймар Диас. Халықаралық сұлулық байқауы 1957 жылы басталып, алғашқыда екі жылда бір рет (1957, 1959, 1961, 1963) «Континенттік Кофе Патшайымы» деген атпен өткізілді. Бірақ, ауқымын кеңейту үшін 1972 жылы оның атауы «Мисс Халықаралық Кофе Королевасы» болып өзгертілді, соның арқасында басқа континенттерден кофе өндіретін елдердің қатысуы артты. Манисалес байқау құрылғаннан бері оның тұрақты орны болып табылады.
Coffee International Beauty Pageant (from lang es) is an international beauty pageant held annually in Manizales as part of the Feria de Manizales, a feast promoting the region known for its flagship product, coffee. The current winner is Maydeliana Liyimar Diaz, from Venezuela. The international beauty contest originally began in 1957 and was held every two years (1957, 1959, 1961, 1963) under the name of Continental Queen of Coffee. However, to give a wider scope, in 1972 its name was changed to Miss International Queen of Coffee Pageant, thereby increasing the participation of coffee producing countries from other continents. Manizales is the permanent home since its inception.
Спорт
Манизалесте бірнеше спорт орталықтары бар, олардың бастысы Палогранде стадионының аймағында орналасқан. Қаланың кәсіби футбол командасы – Once Caldas, олардың үй стадионы Палогранде стадионы. Бұл команда 2004 жылы беделді Оңтүстік Америка Копа Либертадоресінің жеңімпазы атанды және Колумбияның бірінші А лигасының 4 мәрте чемпионы болды, турнир тарихында сегізінші орынды иеленеді. Манизалесте Caldas Bancafetero Aces және Wise Caldas деген екі кәсіби баскетбол командасы болған, олар 1989 және 2000 жылдары Колумбияның кәсіби баскетбол турнирінде жеңіске жеткен. Қала Coliseo Mayor Jorge Arango Uribe аренасында өтетін жабық футболға да ие, сондай-ақ Real Caldas FS (ерлер) және Real Caldas (әйелдер) командаларымен микрофутбол кубогы мен Club Deportivo Linear командасымен ФИФА футзал лигасы да бар. Club Deportivo Linear 2011 жылғы II чемпионатта жеңіс одіс. Барлық бұл жарыстар Coliseo Menor Vargas Ramón Marín аренасында өткізіледі. Манизалес 1936 жылғы төртінші ұлттық ойындар, 1987 жылғы Оңтүстік Америка футбол U-20 турнирі, 2001 жылғы Копа Америка, 2005 жылғы Оңтүстік Америка U-20 турнирі және ең маңыздысы – 2011 жылғы U-20 әлем чемпионаты сияқты ірі спорттық шараларды қабылдаған.
Manizales has several sports centers, the main one being in the area of the Palogrande Stadium. The city has a professional football team, Once Caldas, which is housed in the Palogrande Stadium, winner of the prestigious South American Copa Libertadores 2004, and 4 time champion of Category First A of Colombia, ranking eighth in the tournament's history. Manizales has also had two professional basketball teams Caldas Bancafetero Aces and Wise Caldas which were champions of the Colombian Professional Basketball tournament in 1989 and 2000 respectively, both played in the Coliseo Mayor Jorge Arango Uribe. The city also has indoor soccer presence through the futsal cup microfútbol in both male with Real Caldas FS and female with Real Caldas, and the FIFA Futsal League in Club Deportivo Linear which won the 2011 II championship, all these are played in the Coliseo Menor Vargas Ramón Marín venue. Manizales has also been home to sporting events such as the Fourth National Games in 1936, South American Football U 20 in 1987, the Copa America 2001, the South American U 20 2005 and most importantly World Cup 2011 U 20.