Кіріспе
Марокко бербер тілі. Гомара тілі – Мароккода таралған солтүстік бербер тілінің бірі. Бұл тіл шамамен 10 000 адамды құрайтын гомара берберлерінің ана тілі. Гомара бербері Риф тауының батыс жағында, Гомара конфедерациясына жататын Бени Бу Зра және Бени Мансур тайпалары арасында қолданылады. Тіл қауіпті жағдайда деп есептелгенімен, осы аймақтардағы балаларға әлі де үйретілуде. Гомара бербері Кетама аймағында сөйленетін Сенхаджа де Срайр бербер тіліне салыстырмалы түрде ұқсас. Дегенмен, Риф берберінің тілін білетін адам үшін оны түсіну қиын. Гомара берберінің Риф берберінен ерекшеленетін ерекшеліктері: Риф берберінің "гхар" сөзінің орнына "dar" препозициясын қолдану, "in" жұрнағының орнына әйелдер көпше түрінде "an" жұрнағының қолданылуы және сөз басында дыбыстың жұмсаруының (спирантизация) болмауы.
The Ghomara language is a Northern Berber language spoken in Morocco. It is the mother tongue of the Ghomara Berbers, who total around 10,000 people. Ghomara Berber is spoken on the western edge of the Rif, among the Beni Bu Zra and Beni Mansur tribes of the Ghomara confederacy. Despite being listed as endangered, it is still being passed on to children in these areas. Ghomara Berber is relatively similar to Senhadja de Srair Berber spoken around Ketama. However, it is difficult to understand for a speaker of Rifian. Some typical features that distinguish the Ghomara variety of Berber from Rifian Berber are the use of the preposition dar instead of the Rifian ghar, the feminine plural ending an instead of in, and the absence of spirantisation in word initial position.
Ағымдағы жағдай
Қарт гомаралар балаларына үйде гомара бербер тілін қалай сөйлеуді үйретсе де, тіл әлі де жоғалу қаупінде, және оны 10 000 адам ғана қолданады. Бұл себептің бірі – тілдің қолданылатын географиялық аймағының шағын болуы, сондай-ақ Марокконың барлық аймақтарында марокколық араб тілінің жиі қолданылуы.
Әуелі дауыстылар
Араб тілі сияқты, гомара және басқа бербер диалектілерінде үш дауысты дыбыс бар: а, і, у.
Қосындылар
Гомара тілінде 44 дауыс бар, және көптеген дауыстардың ұзақ түрі бар. Екі ерінді тіс-денталдық альвеолярлық тіл ұшы альвеоладан кейінгі велярлық увулярлық фарингеалдық глотальдық жай, фарингеалды, фарингеалды, екі ерінді, екі ерінді мұрындық, жарылыс/қосылыс дауыссыз, дауысты, үйкеліс дауыссыз, дауысты, жуық дауыс, тіл соғу.
Есімдіктер
Гомара берберіндегі есімдерде бірнеше жалпы тенденциялар бар. Әдетте, a, i немесе u префиксі тілдегі еркек жалғыз сан есімдерін көрсетеді (мысалы, arg'az – «ер адам»). Әйелдік жалғыз сан есімдер үшін префикс және та т сияқты суффикс қолданылады (мысалы, tarbat – «қыз»). Бұл әйелдік жалғыз сан есімдерін анықтаудың ең көп таралған жолы. Ерлік көпше сан есімдері i en немесе i an арқылы сипатталады (мысалы, irg'azen – «ер адамдар»). Әйелдік көпше сан есімдер үшін ең көп қолданылатын префикс-суффикс ti an болып табылады (мысалы, tirbatan – «қыз балалар»).
Өтірік сөздер
Гомара бербер тілі жеке, дара және көпше түрдегі есімдіктерді қолданады. Бірінші тұлға дара есімдігі "некин" ағылшын тіліндегі "I" сөзімен мағынасы бірдей. Екінші тұлға дара есімдігінің еркек түрі "кеджин", ал әйел түрі "кемин" – бұл ағылшын тіліндегі "you" сөзімен тең. Сол сияқты, Гомара бербер тілінде үшінші тұлға дара есімдігі "нетта", ал әйел түрі "неттата" – ағылшын тіліндегі "he" немесе "she" сөздерімен сәйкес келеді. Бірінші тұлға көпше есімдігі "нучна" ағылшын тіліндегі "we" сөзімен, ал екінші тұлға көпше есімдігі "кунна" – "you all" сөзімен мағынасы бірдей. Соңында, "ничма" үшінші тұлға көпше есімдігі болып табылады және ағылшын тіліндегі "they" сөзімен мағынасы сәйкес келеді, сонымен қатар жынысына қарай ерекшеленбейді.
Сандар
Гомара бербер тілінде көптеген басқа тілдерге ұқсас сандық жүйе қолданылады. Кардинал сандар yan («бір», еркек түрі) және yat («бір», әйел түрі) – Гомара тіліндегі жалғыз бербер сандары, ал қалған барлық кардинал сандар марокколық араб тілінен алынған (zuž («екі»), tlata («үш»), ɛišrin («жиырма»), tlatin («отыз») және т.б.).