Қорғаушы иттер: тарихы, мақсаты – үйді, мал мен адамдарды күзету. Ежелгі Римнен бері қолданылып келеді. Мастифтер мен мифологиялық Orthrus туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жұмыс істейтін ит
2004 жылғы фильм
Working dog
the 2004 film
Қорғаушы ит немесе қарауыл ит (шабуылдайтын итпен шатастырмау керек) – адамдарды немесе мүлікті күтпеген немесе қосымша адамдар мен жануарлардың енуінен күзету және қорғау үшін пайдаланылатын ит.
A guard dog or watchdog (not to be confused with an attack dog) is a dog used to watch for and guard people or property against unwanted or unexpected human or animal intruders.
Тарих
Иттерді күзетші ретінде пайдалану ежелгі заманнан бері белгілі. Римдіктер үйге келгендерді және жат адамдарды үйдің ішінде қауіпті иттер барын ескерту үшін үйлердің кіреберісіне мозаикалар ("Cave canem" мозаикалары) орнатушы еді. Күзетшілікке қолданылған ең алғашқы иттердің бірі – мал шаруашылығын қорғауға арналған мал күзетші иттері тобының Мастиф типті ата-бабалары. Олар қасқыр, аю және барыс сияқты ірі жыртқыштардан малды қорғады. Орфрус – грек мифологиясында Герионның қызыл малын күзеткен мал күзетші иттің танымал мысалы. Кейбір ежелгі күзетші иттер, мысалы, құрып кеткен бандогтар, күндіз тізгінмен байланып, түнде мүлікті, лагерьлерді және ауылдарды қорғау үшін босатылатын.
The use of dogs as guardians is well known since ancient times. The Romans used to put mosaics (Cave canem mosaics) at the entrance of the houses to warn visitors and intruders of the presence of dangerous dogs at the property. One of the first dog types used as guardians were the ancestral Mastiff type landraces of the group known as Livestock guardian dogs which protected livestock against large predators such as wolves, bears and leopards. Orthrus is a famous example of a livestock guardian dog from the Greek mythology known for guarding Geryon's red cattle. Some ancient guard dogs in more urban areas, such as the extinct bandogges, were chained during the day and released at night to protect properties, camps and villages.
Тұқымдар
Қазіргі танымал күзетші иттердің көптегені бастапқыда шаруашылыққа жұмсалатын, жалпы мақсаттағы иттер ретінде пайда болды, бірақ уақыт өте келе күзетші тұқымдарға айналды. Доберман мен Бразилиялық дог сияқты кейбір иттер тұқымдары нақты күзету үшін селекцияланды. Күзетші иттер мастифтермен ғана шектелмейді. Кейбір шопан иттері, шпицтер, мал өріші иттері және аулауға үйретілген иттер де керемет күзетшілер болып табылады, сонымен қатар шабуылдауға, жеке күзетуге, полиция қызметіне, спорттық жарыстарға (мысалы, штурм иттері) және басқа да мақсаттарға пайдалы. Күзетші иттер тұқымдары көбінесе аумақтық, бейтаныс адамдарға күдікпен қараушы, үстемдік танытушы, отбасына адал және қорғаушы болады. Мысалы, Бразилиялық фила үйіне және жеріне келген бейтаныс адамдарға өте төзбес репутацияға ие. Овчарка тұқымдары мен жергілікті тұқымдары, сондай-ақ Боербоел сияқты шаруашылық күзетші иттері де қатал күзетшілерге жатады. Керемет күзетші бола алатын кейбір тұқымдарға қатысты арнайы заңдар қабылданып, оларды кейбір қалалар мен елдерде ұстауға тыйым салынуда.
Many currently prominent guard dogs started as general purpose farm dogs, but gradually developed into guard breeds. Some dog breeds such as the Dobermann and the Dogue Brasileiro were specifically bred to guard. Guard dogs are not restricted to mastiffs. Other dogs, like some shepherd dogs, Spitz dogs, cattle dogs and some catch dogs are also great guard dogs as well as being useful as multifunctional dogs, acting as attack dogs, personal protection dogs, police dogs, sport dogs such as schutzhund dogs, etc. Guard dog breeds tend to be territorial, averse to strangers, dominant, and protective and loyal with family. The Fila Brasileiro for example has a reputation for being very intolerant of strangers and guests to the home and property. Other fierce guard dogs include breeds and landraces of the Ovtcharka type and other farm guard dogs such as the Boerboel. Some breeds who make excellent guards are more commonly having breed specific legislation passed against them, banning them from some communities and whole countries.
Заңдық
Күзетші иттерді меншікке алу және пайдалану жөніндегі заңдар елден елге өзгеше.
The laws regarding ownership and usage of guard dogs vary from country to country.