Раймонд Мюррей Шафер: Канадтық композитор және дыбыс экологы
R. Murray Schafer
Канадты композитор Рэймонд Шафер (1933-2021) – музыкалық экология, әлемдік дыбыс ландшафты зерттеушісі, «Дүниенің аяқталуы» авторы. Музыка біліміндегі новатор.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Канадалық композитор (1933–2021)
Canadian composer (1933–2021)
Реймонд Мюррей Шафер (18 шілде 1933 – 14 тамыз 2021) – канадалық композитор, жазушы, музыка педагогы және қоршаған ортаны қорғаушы. Ол ең әйгілісі World Soundscape Project жобасымен, акустикалық экологияға деген қызығушылығымен және 1977 жылғы «The Tuning of the World» кітабымен танымал. Ол 1978 жылы Жюль Лежер сыйлығының тұңғыш иегері атанды.
Raymond Murray Schafer (18 July 1933 – 14 August 2021) was a Canadian composer, writer, music educator, and environmentalist perhaps best known for his World Soundscape Project, concern for acoustic ecology, and his book The Tuning of the World (1977). He was the first recipient of the Jules Léger Prize in 1978.
Өмірбаян
Онтарионың Сарния қаласында туған ол Лондондағы Корольдік музыка мектептерінде, Торонтодағы Корольдік музыка консерваториясында және Торонто университетінде оқыды. Соңғы оқу орнында ол Ричард Джонстонның шәкірті болды. Оның музыка білімі туралы теориялары бүкіл әлемде қолданылады. Ол 1960-шы жылдары Саймон Фрейзер университетінде дыбыстық ландшафттарды зерттей бастады. Ол 1969 жылы дыбыстық ландшафт тұжырымын енгізумен қатар, «шизофония» терминін де ойлап тапты – дыбыстың көзінен бөлінуі немесе осы бөлінуден туындаған жағдай: «Біз дыбысты оны жасағаннан бөліп алдық. Дыбыстар табиғи ортасынан жыртылып алынып, күшейтіліп, тәуелсіз өмірге ие болды. Мысалы, дауыс енді басындағы тесікке байланысты емес, ландшафттың кез келген жерінен шыға алады». Стивен Фельд Грегори Бейтсоннан қарыз алған терминмен, көздерінен бөлінген дыбыстардың қайта біріктірілуін және жаңа контексте түсіндірілуін шисмогенез деп атайды. 1987 жылы Шаферге алғашқы Гленн Гулд сыйлығы табысталды. Ол сондай-ақ екі рет JUNO сыйлығын жеңіп алды: 2004 жылы «Струнный квартет №8» үшін, ал 2011 жылы «Скрипка мен фортепианоға дуэт» үшін. 2003 жылы Шафер Коимбрада (Португалия) өткен «Коимбра Vibra!» шарасының көркемдік директоры болды, онда 1200 музыкант пен 10000-нан астам көрермен жиналды, бұл шара музыка мен акустикалық ортаны тойлады. 2005 жылы Шафер 12-ші Халықаралық дыбыс және діріл конгресінде негізгі баяндамашы болды. Оның баяндамасы «Мен ешқашан дыбыс көрген емеспін» деп аталды. 2005 жылы Шафер Канаданың өнер кеңесінен Уолтер Карсен сыйлығын алды, бұл канадалық суретшінің өмір бойы жеткен ең үлкен жетістіктерінің бірі. 2009 жылы Шафер Канаданың сахна өнеріндегі ең жоғары наградасы – Өмір бойы өнерге сіңірген еңбегі үшін генерал-губернатордың сахналық өнер сыйлығымен марапатталды. 2013 жылы ол «халықаралық деңгейде танымал заманауи музыка композиторы және акустикалық экология саласындағы новаторлық еңбегі үшін» Канада орденінің серігі атанды. Шафер графикалық нотацияны қолданушы маман болды. Ол 14 тамызда 2021 жылы Альцгеймер ауруының асқынуынан Онтарионың Питерборо қаласына жақын жердегі үйінде дүние салды. 2010 жылдан бастап, 18 шілдеде Дүниежүзілік тыңдау күні World Listening Project ұйымдастыруымен жыл сайын өткізіледі, бұл күн Шафердің туған күнінің құрметіне таңдалды.
Born in Sarnia, Ontario, he studied at the Royal Schools of Music in London, the Royal Conservatory of Music (in Toronto), and the University of Toronto. At the last institution he was a pupil of Richard Johnston. His music education theories are followed around the world. He started soundscape studies at Simon Fraser University in the 1960s. In addition to introducing the concept of soundscape, he also coined the term schizophonia in 1969, the splitting of a sound from its source or the condition caused by this split: "We have split the sound from the maker of the sound. Sounds have been torn from their natural sockets and given an amplified and independent existence. Vocal sound, for instance, is no longer tied to a hole in the head but is free to issue from anywhere in the landscape." Steven Feld, borrowing a term from Gregory Bateson, calls the recombination and recontextualization of sounds split from their sources schismogenesis. In 1987 Schafer was awarded the first Glenn Gould Prize in recognition of his contributions. He also won two JUNO Awards for Classical Composition of the Year: in 2004 for his "String Quartet No. 8", and in 2011 for his "Duo for Violin and Piano". In 2003 Schafer was the artistic director of Coimbra Vibra!, an event that celebrated music and the acoustic environment, gathering 1200 musicians and over 10000 spectators in the city of Coimbra (Portugal). In 2005 Schafer was keynote speaker at the 12th International Congress on Sound and Vibration. His presentation was titled "I have never seen a sound." In 2005 Schafer was awarded the Walter Carsen Prize, by the Canada Council for the Arts, one of the top honours for lifetime achievement by a Canadian artist. In 2009, Schafer received the Governor General's Performing Arts Award for Lifetime Artistic Achievement, Canada's highest honour in the performing arts. In 2013, he was made a Companion of the Order of Canada "for his contributions as an internationally renowned composer of contemporary music, and for his groundbreaking work in acoustic ecology". Schafer was a practitioner of graphic notation. He died at his home near Peterborough, Ontario, of complications of Alzheimer's disease on 14 August 2021. Starting in 2010 a World Listening Day organised by the World Listening Project has taken place annually on 18 July, with the date chosen in honour of Schafer's birthday.