Кіріспе

м/45 (Kpist m/45), сонымен қатар Карл Густав M/45 және шведтік K SMG деп те аталады, – 9×19 мм калибрлі шведтік субмашиналық мылтық (SMG), Гуннар Йоханссон жасаған, 1945 жылы қабылданған (содан m/45 атауы шыққан) және Эскильстунадағы Карл Густавтың Стадс Геверсфакторисінде өндірілген. м/45 – 1945 жылдан 1965 жылға дейін швед армиясының стандартты субмашиналық мылтығы болды. Ол шведтік қызметте жаңартылған Ak 4 ұрыс мылтықтарымен және Ak 5 автомат мылтықтарымен біртіндеп алмастырылды. м/45 мылтығын соңғы рет ресми түрде шведтік үй күзеті (Hemvärnet) пайдаланған, ол 2007 жылдың сәуір айында қызметтен шығарылды. м/45 SMG 1944–45 жылдары жасалды, оның дизайны бұрынғы субмашиналық мылтықтардың көптеген элементтерінен алынып, жетілдірілді. Неміс MP 40, британдық Sten және советтік ППШ 41 және ППС 43 мылтықтарын жасауда қолданылған металл парақтарын штамптау техникасы егжей-тегжейлі зерттелді. 1944 жылы екі үлгі сынақтан өтті, біреуі Карл Густавтың Стадс Геверсфакторисінен, екіншісі Husqvarna Vapenfabriks-тен, ал одан әрі дамыту үшін Карл Густавтың Стадс Геверсфакторисінің прототипі таңдалды. Бірінші өндіріс үлгісі 1945 жылы Kpist m/45 ретінде қабылданды. Даниялық Hovea M/49 SMG, сыртқы түрі ұқсас болғанымен, m/45 үлгісінен туындамаған. Hovea – Husqvarna компаниясының сәтсіз сынақтан өткен үлгісінің (fm44) дамуы болды.

Ерекшеліктері

Стандартты м/45 – жартылай автоматты атыс опциясы жоқ, толық автоматты қару. Жүксіз салмағы 3,3 кг, 36 оқтық қораппен бірге – 4,2 кг (9,25 фунт). Қорғаныш жинағымен ұзындығы 808 мм (31,8 дюйм), жинағын жинағанда – 550 мм (21,7 дюйм). м/45 – ашық ілмек конструкциялы, бекітілген оқ шығарушысы бар. Оқтың салыстырмалы түрде баяу ату жылдамдығы (550–600 оқ/мин.) және ілмек механизмінің төмен кері соққысы (түзу соққы) толық автоматты ату кезінде басқаруды жеңілдетеді. Оқ атудан бұрын тұтқаны босату арқылы бір рет ату да оңай (жақсы жаттығумен). м/45 200 метрге дейін дәл атуға қабілетті. Көмекші құралдарға арнайы кішкентай калибрлі оқпан (күміс түсті) бос оқтарды және аз қуатты патрондарды ату үшін кіреді. Бос оқтарды атып тұрғанда, механизмнің дұрыс жұмыс істеуі үшін кішкентай калибрлі оқпанның жіптелген аузына конус пішіндес адаптер орнатылуы керек (клиппен бекітіледі). Басқа көмекші құралдарға соғыс уақытында ғана қолданылатын түнгі көру құралдары (күндізгі көру құралдарына орнатылады: f: қорғалған тірек, r: L түрі), пайдаланылған оқтарды жинауға арналған мыс ұстағыш (бейбіт уақытта, қайта зарядтау және қайта өңдеу үшін), сыммен бекітілген жылдам ажыратылатын оқпан қақпағы (жарық қызыл түсті), күзетшілік кезеңде бұранданың кездейсоқ атылуын болдырмайды, сондай-ақ секундтар ішінде патрондық табақтан оқ жинағыш. м/45 стандартты тазалау жинағымен де жабдықталған, оған жіптелген тазалау таяғы, тазалау басы және басты сақтауға арналған контейнер, май және тазалау маталары кіреді. Стандартты белдік былғарыдан жасалған, сол жақ артқы қабылдағышқа және сол жақ оқпан ұстағыштарына бекітілген. 36 оқтық тік, ажыратылатын, қатарластырылған қораптық оқ жинағы алдыңғы жағынан артқы жағына қарай кеңейеді, қосымша кеңістік 9 мм Parabellum оқтарын тиімдірек беруге мүмкіндік береді. Трапеция пішіндес конструкциясы оқ жинағын шаңды және суық жағдайларда сенімді етеді, себебі қабырғалары параллель оқ жинағы жағдайлар нашарлағанда тұйықталуы мүмкін. Соғыстан кейін бұл оқ жинағы Финляндияда m/31 Suomi автоматтарында m/54 белгісімен қолданылды. m/55 нұсқасының (Lapua компаниясы жасаған) ерекшелігі – төменгі алдыңғы жиегіне орнатылған болат сымнан жасалған ілмек. м/45 оқ жинағының негізгі конструкциялық идеясы чехтың 23 және 25-ші үлгілеріндегі және француз MAS автоматтарының оқ жинақтарында да қолданылды. м/45 қауіпсіздік қосқышы жоқ. Оның орнына м/45 тұтқаны негізгі (құлыптау) ойығының үстіндегі қысқа бүйірлік ойыққа жылдыру арқылы "қауіпсіз" күйге қойылады. АҚШ армиясының суретінде бұл қысқа қауіпсіздік жағындағы ойық артқы L көру құралының артында көрінеді. м/45 бос болғанда, бұранда тұтқаны ішке итеру арқылы алға қарай бекітіліп, төменгі сол қабылдағыш қабырғасындағы тесікке кіргізіледі.

Нұсқалар

Бірінші өндіріс: SMG модельдері Kpist m/45 және Kpist m/45S (енгізілген дыбыс басу құрылғысы, Швецияда ешқашан қолданылмаған) алынып тасталатын (алып тасталатын бекіткіш арқылы) дүрыл қабылдағышымен жабдықталды. Ол kpist m/37 39 50 оқтан тұратын "табут" дүрылын және кейінірек стандартты 36 оқтан тұратын қорап дүрылін қабылдады. БҰҰ/ҰҰҰ және салтанаттық: m/45C – парад және күзет міндеттері үшін пайдаланылған, стволдық гильзаға байнет бекітілген m/45B үлгісі. 1960 жылдардағы Конго дағдарысы кезінде шведтік БҰҰ күштері C үлгісін кеңінен пайдаланды. Стандартты m/45 және m/45B үлгілерінде байнет бекітілмейді. Акабаның қарапайым мерзіктегі көздері қабылдағыштың алдыңғы (қорғалмаған тіреуі) және артқы (қорғалған тесігі) бөлігіне орнатылды.

АҚШ-тың Оңтүстік-Шығыс Азияда қолдануы

Вьетнам соғысы кезінде АҚШ Теңіз жаяу әскерлері m/45-ті кеңінен пайдаланды. АҚШ Теңіз күштеріне ұнаған қарудың бір қасиеті – m/45 судан (жағажайдан) дерлік бірден оқ атуға қабілетті болды. Оны ЦРУ агенттері мен кеңесшілері де қолданды. АҚШ-та бұл қару көбінесе «шведтік К» немесе «К мылтығы» деп аталды. АҚШ Теңіз күштері m/45-ке настолько әсерленді ki, Швеция 1966 жылы АҚШ-қа қару-жарақ экспорттауға тыйым салғанда, Smith & Wesson компаниясына оның көшірмесін жасау тапсырылды. Бұл Smith & Wesson M76 деп аталды. Дегенмен, M76 жауынгерлік қолдануға дайын болған кезде, АҚШ Теңіз күштерінің қызығушылығы көбінесе жойылды. АҚШ күштері мен агенттіктерде пайдаланған m/45 мылтықтарының көпшілігінде белгілер болмады, бұл олардың құпия қолданылғанын көрсетеді («тазартылған»).

Оңтүстік Америкада заңсыз өндіріс

1975 жылы Куба қолдауындағы, солшыл интернационалистік ұйым – Junta de Coordinación Revolucionaria Буэнос-Айресте жасырын әскери зауыт құрды. Жарылғыш заттарды жасау оңай болғанымен, қару-жарақ жасауға қажетті материалдар жетіспеді. Бұл кемшілікті жою мақсатында, "N жолдасы" деген атпен танылған боливиялық инженер, "Узи сияқты, бірақ құрастыру және бөлшектеу оңай, сондай-ақ 9 мм оқ қолданатын субмашиналық мылтық" жобалауға кірісіп, JCR 1-ді жасады. Аргентина Халықтық революциялық армиясы оны Estrella Roja газеті арқылы жеңіл және жасырылатын қару ретінде таныстырды. Шамамен 5000 дана өндірілді, бірақ Аргентина армиясы 1975 жылдың соңында зауытты жапқанға дейін олардың небары жүздегені ғана құрастырылды.