Ч.А. Гудрич: Дінтәуір, педагог және лексикограф

Кіріспе

Америкалық дін қызметкері, педагог және лексикограф, сенатор Чонси Аллен Гудрич (23 қазан 1790 – 25 ақпан 1860) – американдық дін қызметкері, педагог және лексикограф. Ол Ноа Вебстердің күйеу баласы және оның қайтыс болғаннан кейін сөздігін өңдеген.

Отбасы

Гудрих Элизар мен Энн Виллард (Аллен) Гудрихтің ұлы болды. Оның әкесі заңгер және АҚШ Өкілдер палатасының мүшесі болды. Ол сондай-ақ, пастор Элизур Гудрихтің немересі болды. Оның інісі, сонымен қатар Чонси Гудрич атымен танылған, АҚШ Өкілдер палатасының мүшесі және Коннектикут штатынан АҚШ сенаторы болды.

Өмірбаян

Чонси Аллен Гудрич 1810 жылы Йель университетін бітірген, 1812–1814 жылдары онда оқытушы болып жұмыс істеген, кейін дінтануды оқыған. Ол 1810 жылы Коннектикут штатының Миддлтаун қаласына сол жергілікті конгрегациялық шіркеудің пасторы болып қоныстанды, бірақ нашар денсаулығының салдарынан 1817 жылы қызметтен кетіп, емделуге мәжбүр болды. 1820 жылы Уильямс колледжінің президентігіне сайланды, бірақ осы лауазымнан бас тартты. 1817 жылдан 1839 жылға дейін Йель университетінде риторика және шешендік өнер профессоры болды, содан кейін сол оқу орнындағы пасторалдық теология кафедрасын басқарды және өмірінің соңына дейін осы қызметін атқарды. Доктор Гудрич көптеген ғылыми қоғамдарға зор ықпал етіп, олармен тығыз байланыста жұмыс істеді. Ол оқытушы ретінде шәкірттерін үлкен жетістіктерге ұмтылдырды. Йель діни мектебіне жан-жақты көмек көрсетті. 1835 жылы Браун университеті оған дінтану докторы (D. D.) дәрежесін берді. Доктор Гудрич мерзімді басылымдарға көптеген мақалалар жариялады және 1829 жылы «Christian Quarterly Spectator» журналын құрды, ол он жылға жуық уақыт бойы оның редакциялық алқасында болды, ал 1830 жылдан бастап журналдың жалғыз редакторы болды. Йельде оқытушы болып жұмыс істеген кезеңде доктор Гудрич К. Ф. Хахенбергтің грамматикалық еңбегіне негізделіп, грек тілінің грамматикасын (1814) жариялады, ал 1830 жылы президент Тимоти Дуайттың өтініші бойынша «Грек және латын тілі сабақтары» (1832) атты оқулығын дайындады, ол Жаңа Англияда кеңінен қолданылды. Оның қарындасының күйеуі, Ноа Вебстердің (1828) «Американдық сөздігі» жарықтанғаннан кейін көп ұзамай доктор Гудрич сөздіктің қысқартылған нұсқасын дайындауға авторлық құқық алды, ол осы жұмысты орындады және орфографияны қалыпты стандартқа жақындатты. Бұл басылымды дайындауда Бенджамин Силлиман, Денисон Олмстед және басқа да ғалымдар көмектесті. Ол 1847 жылы жарық көрді, ал осы еңбектің «Universal» басылымы 1856 жылы жарыққа шықты. 1859 жылы сөздікке қосымша материалдар енгізілді. Өмірінің соңында доктор Гудрич сөздікті түбегейлі қайта қарастырумен айналысты, бірақ жұмыстың аяқталуына үлкермей қайтыс болды, ол 1864 жылы Ноа Портердің редакциясымен жарияланды. Ол сондай-ақ американдық Киелі кітап қоғамының «нұсқалар жөніндегі комиссиясының» мүшесі ретінде ағылшын тіліндегі Киелі кітаптың жаңа басылымын дайындаумен айналысты. Доктор Гудрич «Select British Eloquence» (1852) атты еңбектің авторы болды. Президент Теодор Д. Вулсидің естелік сөздері памфлет түрінде жарияланды (Нью-Хейвен, 1860). Коннектикут штатының солтүстік Нью-Хейвен мен оңтүстік Хамден қалаларын байланыстыратын және Проспект көшесі мен Диксвелл даңғылы арасында орналасқан Гудрих көшесі оның құрметіне аталған.

Chauncey Allen Goodrich graduated from Yale in 1810, served as tutor there in 1812–1814, and afterward studied theology. He settled in Middletown, Connecticut, in 1810 as pastor of the Congregational church there, but feeble health obliged him to leave in 1817. In 1820 he was chosen president of Williams College, but declined the office. He was professor of rhetoric and oratory in Yale from 1817 until 1839 when he was transferred to the chair of pastoral theology in that institution, which chair he held till his death. Dr. Goodrich exerted a wide influence, and co operated with many learned societies. As a teacher he inspired his pupils to the highest effort. He was a liberal benefactor of the Yale Divinity School. The degree of D. D. was conferred on him by Brown University in 1835. Dr. Goodrich made numerous contributions to periodical literature, and in 1829 established the Christian Quarterly Spectator, with which he was connected nearly ten years, being its sole editor after 1830. While a tutor at Yale, Dr. Goodrich published a Greek grammar (1814) based on the grammar by C. F. Hachenberg, and in 1830, at the request of President Timothy Dwight, he prepared a textbook, Greek and Latin Lessons (1832), which was extensively used in New England. Soon after the publication of the American Dictionary, by his father in law, Noah Webster (1828), Dr. Goodrich was entrusted by its author with power to superintend an abridgment of the work, which he did, conforming the orthography more nearly to the common standard. This edition, in the preparation of which he was assisted by Benjamin Silliman, Denison Olmsted, and others, was issued in 1847, and the “Universal” edition of the same work appeared in 1856. In 1859 the supplement was issued, to which comprehensive additions were made. At the time of his death Dr. Goodrich was engaged on a radical revision of the dictionary, but he died before the work received its final form, and it was published under the supervision of Noah Porter (1864). He was also engaged in preparing a new edition of the Bible, with English text, as one of the American Bible society's “committee on versions.” Dr. Goodrich was also the author of Select British Eloquence (1852). A commemorative discourse by President Theodore D. Woolsey has been published as a pamphlet (New Haven, 1860). Goodrich Street, a principal thoroughfare linking Prospect Street and Dixwell Avenue along the division between northern New Haven and southern Hamden in Connecticut, is named for him.