Кіріспе

Француз суретшісі (1817–1878)

Шарль Франсуа Добиньи (Charles François Daubigny, 15 ақпан 1817 – 19 ақпан 1878) – француз суретшісі, Барбизон мектебінің мүшесі және импрессионизмнің маңызды алғы құрметі саналады. Ол сонымен қатар, көбінесе гравюрамен айналысқан, сондай-ақ клише шыны техникасын қолданған маңызды суретшілердің бірі болды.

Өмірбаян

Добиньи Парижде суретшілер отбасында дүниеге келді; оның өнерін әкесі және миниатюра шебері болған ағасы Пьер Добиньи (1793-1858) үйретті. Ол сондай-ақ Жан Виктор Бертин, Жак Раймонд Браскассат және Пол Делароштан сабақ алды, бірақ олардан тез арада тәуелсіздікке ие болды. 1838 жылы ол Адольф Виктор Джефрой Дешом, Ипполит Лавонья, Эрнест Мейссонье, Огюст Штайнхейл, Луи Жозеф Тримолемен бірге Амандиерс Попинкорт көшесінде суретшілер қауымын, «фаланстер» құрды. Ол осы суретшілермен бірге күнделікті өмір мен табиғаттан тікелей алынған сюжеттерге қызығушылығын білдірді. Бұл суретшілер, басқалармен қатар, виньеткалармен безендірілген кітаптарға маманданған баспагер Леон Курмер үшін жұмыс істеді. Осы кезеңнен бастап Добиньидің алғашқы гравюралары белгілі болды. Бастапқыда Добиньи дәстүрлі стильде сурет салған, бірақ 1843 жылы Барбизонға қоныс аударғаннан кейін табиғатта жұмыс істеу арқылы стилі өзгерді. Одан да маңыздысы, 1852 жылы Оптевозда (Изер) Камил Коромен танысуы болды. Ол өзінің студияға айналдырған «Ботен» кемесінде Сена және Уаз өзендері бойында, көбінесе Ауверс аймағында сурет салды. 1852 жылдан бастап Гюстав Курбе ықпалына түсті. Екі суретші де бір буыннан еді және реализм қозғалысымен жетектелді: бірлескен сапарында әрқайсысы Оптевоздан көріністер сериясын жасады. 1848 жылы Добиньи Лувр калькографиясының тапсырысы бойынша жұмыс істеді, факсимильдер жасады, бұл оның осы өнердегі жоғары біліктілігін көрсетті және акватинт техникасын жеңілдетілген процесте қайта қарады. Оның әйгілі «Шаршымалы арабшалар» сериясы осы кезеңге жатады. 1862 жылы Коромен бірге фотосурет және гравюраның арасындағы «клише-көк» техникасын тәжірибеледі. 1866 жылы ол өзінің досы Коромен бірге Париж салонының қазылар алқасына алғаш рет кірді. Сол жылы Добиньи Англияға сапар шекті, бірақ 1870 жылы Франко-пруссия соғысының салдарынан елге оралды. Лондонда ол Клод Монемен танысты және екеуі Нидерландыға саяхат жасады. Ауверге оралғаннан кейін, тағы бір маңызды импрессионист Пол Сезаннмен кездесті. Бұл жас импрессионист суретшілерге Добиньи әсер еткені болжанады. Добиньи 1878 жылы Парижде қайтыс болды. Оның денесі Пер-Лашез зиратына (24-бөлім) жерленген. Оның ізбасарлары мен шәкірттеріне ұлы Карл (оның туындылары кейде әкесінікі деп жаңылысады), Франц, Гипполит Камиль Дельпи, Альберт Шарпен және Пьер Эммануэль Дамойе жатты. 1879 жылы Португалияда Барбизон мектебін таныстырған екі суретші, Антонио да Силва Порто және Жоао Маркес де Оливейра да оның шәкірттері болды.

Суреттер

Добиньидің ең әсерлі суреттері 1864 және 1874 жылдар аралығында жасалған, олар көбінесе орман пейзаждары мен көлдерді бейнелейді. Замандастарына қарағанда жеткіліксіз табысқа ие болғанына көңілі толмаса да, карьерасының соңында ол өте ізделісті және бағаланған суретші болды. Оның суреттерінің тақырыптары, кейде қайталанатын сипатқа ұмтылып, көбінесе пейзаждың көлденеңдігін артқы жарық эффектісімен күшейтіп көрсететін, оның ең ықпалды шәкірті Гипполит Камиль Дельпи қолданып, дамытты. Оның ең амбициялық туындылары: "Көктем" (1857), Луврде; "Кюрдің жағасы, Морван" (1864); "Виллервилль-сюр-Мер" (1864); "Ай сәулесі" (1865); "Овер-сюр-Уаз" (1868); және "Қорадан қайту" (1878). Ол Франция үкіметі тарапынан "Құрмет легионының" офицері атанды.

Танымал мәдениетте

Добиньидің өмірі бельгиялық комикс жазушысы Бруно де Роувер және суретші Люк Кромхеке жасаған графикалық романға көшirilді. Ол «De Tuin van Daubigny» (Даубиньінің бағы, 2016) деген атпен жарық көрді.