Бавария Кеңестік Республикасы: 1919 жылғы қысқа мерзімді социалистік мемлекет
Bavarian Soviet Republic
Бавария кеңестік республикасы (1919): Германия революциясы кезіндегі қысқа өмір сүрген социалистік мемлекет. Курд Эйснер басқарды, жеке меншік құқығын қорғады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1919 жылы Германияда танылмаған Бавария социалистік мемлекеті.
1919 unrecognized socialist state in Bavaria, Germany
Бавария Совет Республикасы, сондай-ақ Мюнхен Совет Республикасы (Räterepublik Baiern, Münchner Räterepublik) деп те аталады, 1918–1919 жылдардағы неміс революциясы кезінде Баварияда құрылған, танылмаған, қысқа мерзімді социалистік мемлекет болды. Ол жұмысшылар кеңестері республикасы нысанында құрылды. Оның атауы кейде ағылшын тілінде Бавария Кеңес Республикасы деп аударылады; неміс тіліндегі Räterepublik сөзі кеңестер немесе комитеттер республикасы дегенді білдіреді, ал кеңес немесе комитет сөзінің мағынасы орыс тіліндегі «совет» сөзімен сәйкес келеді. 1918 жылдың 7 қарашасында, Ресей революциясының бірінші жылдығында Бавария королі Людвиг III отбасымен бірге Мюнхендегі Резиденц сарайынан қашып кетті, ал Германияның тәуелсіз социал-демократиялық партиясының (USPD) саясаткері Курт Эйснер жаңадан жарияланған Бавария халық мемлекетінің басшысы болды. Эйснер социалистік республиканы жақтағанмен, өзінің үкіметінің меншік құқығын қорғайтынын мәлімдеп, орыс большевиктерінен алшақтады. Жаңа үкіметтің негізгі қажеттіліктерді қамтамасыз ете алмауына байланысты, Эйснердің USPD партиясы 1919 жылғы қаңтардағы сайлауда жеңіліске ұшырады, алтыншы орынға ие болды. 1919 жылдың 21 ақпанында, ол парламентке отставкаға кету туралы хабарлауға бара жатқанда, оңшыл ұлтшыл Антон Граф фон Арко ауф Валли, сондай-ақ Арко Валли деп танылған, оны атып өлтірді. Эйснердің қазасынан кейін Ландтаг шақырылды, ал Эрдвард Ауер – Социал-демократтардың жетекшісі және Эйснер үкіметіндегі ішкі істер министрі – Эйснерді мақтаумен сөз сөйледі, бірақ Ауердің өлтіруге қатысы бар деген қауесет тарады. Осы жалған айыптауларға сүйене отырып, Эйснердің жақтасы болған салон қызметкері Алоис Линдер Ауерді мылтықпен екі рет атып, ауыр жарақаттады. Бұл басқа қарулы Эйснердің жақтастарын атысқа түсірді, салдарынан жанжал орын алып, бір делегат қаза тауып, кем дегенде екі министр жүйкелік ауруға шалдықты. Содан кейін Баварияда тиімді үкімет болмады. Тұрақсыздық пен тәртіпсіздік орнады. Эйснердің өлтірілуі солшылдар үшін шейіт тудырып, наразылық акцияларына, Мюнхен университетінің жабылуына, аристократтардың ұрлануына және шіркеу қоңырауларын күштеп соғуға себеп болды. Солшылдарға деген қолдау Эйснердің өзінен де артық болды. Хоффман үкіметі Баварияның солтүстігіндегі Бамбергке қашып, оны жаңа үкімет орталығы деп жариялады. Толлер үкіметінің мүшелері әрқашан дұрыс таңдалмады. Мысалы, бірнеше рет психиатриялық ауруханаға түскен Сыртқы істер жөніндегі орынбасары доктор Франц Липп Швейцарияның 60 локомотив беруден бас тартуына байланысты Вюртембергке және Швейцарияға соғыс жариялады, сондай-ақ Владимир Ленин мен Папа Римге жеделхат арқылы бұрынғы министр-президент Хоффманның Бамбергке қашып, министрлік дәретханасының кілтін өзімен алып кеткенін хабарлады. Толлердің басқа тағайындамалары: әскери істер жөніндегі комиссар – бұрынғы официант; Мюнхеннің полиция президенті ретінде моральдық бұзықтық үшін сотталған қарақшы; көлік комиссары ретінде – жартылай жұмыс істейтін теміржол жөндеушісі; және католик Баварияда, мектептерді монахтар басқарған жерде – білім министрі ретінде еврей. Толлердің тұрғын үй министрі бұдан былай ешбір үйде үш бөлмеден аспауы және қонақ бөлмесі әрқашан ас үй мен жатын бөлмеден жоғары орналасуы керек деген жарлық шығарды. Бір министр капитализмді ақшаны тегін ету арқылы құлатуға болатынын мәлімдеді, Сильвио Гезельдің Freigeld тұжырымына сілтеме жасады. Коммунистер «Жұма күні» төңкерісінен кейін билікті иеленді, онда Баварияның Қызыл Армиясының қолбасшысы Рудольф Эгельхофер контрреволюциялық үкіметтік күштерді басып тастады. Лениннің батасын алғаннан кейін, ол жыл сайынғы Мамыр күні мерекесінде Қызыл алаңда: «Бостандық алған жұмысшы табысы мерейтойын ғана емес, Кеңес Ресейінде, сондай-ақ Кеңес Бавариясында да атап өтеді» деді.
The Bavarian Soviet Republic, also known as the Munich Soviet Republic (Räterepublik Baiern, Münchner Räterepublik), was a short lived unrecognised socialist state in Bavaria during the German Revolution of 1918–1919. It took the form of a workers' council republic. Its name is also sometimes rendered in English as the Bavarian Council Republic; the German term Räterepublik means a republic of councils or committees, and council or committee is also the meaning of the Russian word soviet. On 7 November 1918, the first anniversary of the Russian revolution, King Ludwig III of Bavaria fled from the Residenz Palace in Munich with his family, and Kurt Eisner, a politician of the Independent Social Democratic Party of Germany (USPD), became of a newly proclaimed People's State of Bavaria. Though he advocated a socialist republic, Eisner distanced himself from the Russian Bolsheviks, declaring that his government would protect property rights. As the new government was unable to provide basic services, Eisner's USPD was defeated in the January 1919 election, coming in sixth place. On 21 February 1919, as he was on his way to parliament to announce his resignation, he was shot dead by the right wing nationalist Anton Graf von Arco auf Valley, also known as Arco Valley. After Eisner's assassination, the Landtag convened, and Erhard Auer – the leader of the Social Democrats and the Minister of the Interior in Eisner's government – began to eulogize Eisner, but rumours had already begun to spread that Auer was behind the assassination. Acting on these false allegations, Alois Linder, a saloon waiter who was a fervent supporter of Eisner, shot Auer twice with a rifle, seriously wounding him. This prompted other armed supporters of Eisner to open fire, causing a melee, killing one delegate and provoking nervous breakdowns in at least two ministers. There was effectively no government in Bavaria thereafter. Unrest and lawlessness followed. The assassination of Eisner created a martyr for the leftist cause and prompted demonstrations, the closing of the University of Munich, the kidnapping of aristocrats, and the forced pealing of church bells. The support for the Left was greater than Eisner himself had been able to command. The Hoffmann government fled to Bamberg in Northern Bavaria, which it declared the new seat of government. Toller's government members were not always well chosen. For instance, the Foreign Affairs Deputy Dr. Franz Lipp – who had been admitted several times to psychiatric hospitals – declared war on Württemberg and Switzerland over the Swiss refusal to lend 60 locomotives to the Republic. and informed Vladimir Lenin and the Pope by cable that the ousted former Minister President Hoffmann had fled to Bamberg and taken the key to the ministry toilet with him. Other Toller appointments included: as commissar for military affairs, a former waiter; a burglar with a conviction for moral turpitude as police president of Munich; as commissar for transportation a part time railroad track maintenance worker; and – in Catholic Bavaria, where nuns ran the schools – a Jew as minister for education. Toller's minister for public housing published a decree saying that no house could thereafter contain more than three rooms and that the living room must always be above the kitchen and bedroom. One minister declared that capitalism would be brought down by making money free, referring to Silvio Gesell's concept of Freigeld. The Communists managed to secure power after the so called Palm Sunday Putsch, where the counter revolutionary government forces were suppressed by the Bavarian Red Army commander Rudolf Egelhofer. Having received the blessings of Lenin – who at the annual May Day celebration in Red Square said: "The liberated working class is celebrating its anniversary not only in Soviet Russia but in Soviet Bavaria"
Хоффман үкіметіне адал әскерлер мен неопагандық және ұлттық Thule Society ұйымының жартылай әскери Kampfbund (күрес лигасы) Бавария Совет Республикасын (BSR) құлатуға жасаған әрекеті 13 сәуірде болды. Эгельхофер Мюнхенді Хоффман күштерімен қоршағаннан қорқып, 30 сәуірде жеті және басқа үш кепілді атты. Атылулар Толлердің оларды тоқтатуға жасаған әрекеттеріне қарамастан жүзеге асырылды. Левине кейіннен мемлекетке қарсы қылмыс жасағаны үшін өлім жазасына кесіліп, Стадельхайм түрмесінде атылды. Густав Ландауэрді Freikorps өлтірді, ал Баварияның Қызыл Армиясының қолбасшысы Рудольф Эгельхофер де тұтқындалғаннан кейін сотсыз өлтірілді. Көптеген басқалар түрмеге қамалды, мысалы, Толлер (5 жыл) және анархист жазушы Эрих Мюхсам (15 жыл); басқалары ұзақ мерзімге сотталды, барлығы 6000 жылға, оның бір бөлігі қатаң еңбекпен өтелуге тиіс болды. Хоффман үкіметі номиналды түрде қайта орнатылғанмен, Мюнхендегі нақты билік оңшылдарға көшті. Бамберг конституциясы 1919 жылдың 14 тамызында қабылданды, нәтижесінде Бавария еркін мемлекеті жаңа Веймар Республикасының құрамына кірді.
An attempt by troops loyal to the Hoffmann government and the paramilitary Kampfbund (combat league) of the Neopagan and volkische Thule Society to overthrow the BSR on 13 April Egelhofer, panicked by Munich being surrounded by Hoffmann's forces, had these seven and three other hostages executed on 30 April. The executions were carried out despite Toller's efforts to prevent them. Leviné was later condemned to death for treason, and shot by a firing squad in Stadelheim Prison. Gustav Landauer was killed by the Freikorps, and the Bavarian Red Army commander Rudolf Egelhofer was murdered without trial after being arrested as well. Numerous others were given prison sentences, such as Toller (5 years) and the anarchist writer Erich Mühsam (15 years); others received longer sentences, 6,000 years' worth in all, some of it to hard labour. Although the Hoffmann government was nominally restored, the actual power in Munich had shifted to the Right. The Bamberger Verfassung was enacted on 14 August 1919, creating the Free State of Bavaria within the new Weimar Republic.
Салдары
Бавария халықтық мемлекеті мен Бавария кеңес республикасының құрылуы Бавария халқының солшыл үкіметке деген жеккөрушілігін күшейтті. Олар екі мемлекеттің де аштық, жетіспеушілік, цензура, бостандықтарына шектеулер, жалпы хаос, зорлық-зомбылық және тәртіпсіздікпен сипатталатын кезеңін еске алды. Француз революциясынан кейінгі дәуір сияқты, Бавария кеңес республикасы да "Шрекеншершафт" ("Үрей билігі") деп аталды. Бұл естеліктер Баварияда ғана емес, Веймар республикасының барлық аймақтарында коммунизмге қарсы насиятпен нығайтылды, онда "Қызыл Бавария" ("Rotes Bayern") солшыл радикализмнің қаупінің мысалы ретінде көрсетілді. Осылайша, оңшыл партиялар екі социалистік мемлекеттің ауыртпалығын бастан өткергендердің сезімін пайдалана алды. Бавария консервативтілігінің әртүрлі бағыттары солшыл радикализмде ортақ жау тапты, ал бұрынғы Корольдік тереңдей "реакциялық, республикаға қарсы және контрреволюциялық" болып кетті. Бұл жік нацизмді де басып өтті және 1989 жылғы қазандағы бейбіт революция Германия демократиялық республикасының марксистік-лениндік үкіметінің құлауына дейін Германияның солшыл күштерін бөліп тұрды.
The immediate effect of the existence of the People's State of Bavaria and the Bavarian Soviet Republic was to inculcate in the Bavarian people hatred of left wing rule. They recalled the period in which both states existed as one of privation, shortages, censorship, restrictions on their freedom, general chaos, violence, and disorder. Like the similarly named period following the French Revolution, the Bavarian Soviet Republic was referred to as die Schreckensherrschaft ("The Reign of Terror"). These memories continued to be reinforced by anti communist propaganda not only in Bavaria but throughout the Weimar Republic, where Rotes Bayern ("Red Bavaria") was held up as an example of the danger of the far left. In this way, the right wing parties were able to use the fears of those who had lived through both socialist states. The many separate strands of Bavarian conservatism found a common enemy in the far left, and the former Kingdom became profoundly "reactionary, anti Republican, [and] counter revolutionary." The division also outlived Nazism and continued to divide the German Left until the Peaceful Revolution led to the collapse of the Marxist Leninist Government of the German Democratic Republic in October 1989.
Мұра
1952 жылы өзінің "Күдік" атты мемуарларында Уиттакер Чемберс Евгений Левинеге КПУСА-ға қосылғанда Феликс Дзержинский мен Игорь Сазоновпен бірге ең жоғары құрмет көрсеткен үш адамның бірі деп атады: 1919 жылы Бавария Кеңес Республикасы кезінде Левин Жұмысшылар мен әскерлер кеңесін ұйымдастырды. Бавария Кеңес Республикасы талқандалғанда Левин тұтқындалып, әскери сотқа берілді. Әскери сот оған: "Сен өлім жазасына кесілдің!" деді. Левин: "Біз, коммунистер, әрқашан өлім жазасына кесілгендей өмір сүреміз", - деп жауап берді. Міне, коммунист болудің тағы бір мағынасы осында.
In his 1952 memoir Witness, Whittaker Chambers named Eugene Leviné as one of three people whom he most admired as he joined the CPUSA, along with Felix Dzerzhinsky and Igor Sazonov: During the Bavarian Soviet Republic in 1919, Levine was the organizer of the Workers and Soldiers Soviets. When the Bavarian Soviet Republic was crushed, Levine was captured and courtmartialed. The court martial told him: "You are under sentence of death." Levine answered: "We Communists are always under sentence of death." That is another thing that it meant to be a Communist.