Кіріспе

Американдық сөздік Random House Webster's Unabridged Dictionary – үлкен американдық сөздік, алғаш рет 1966 жылы «The Random House Dictionary of the English Language: The Unabridged Edition» деген атпен жарық көрген. Бас редактор Джесс Штайн басқарған бұл сөздікте 2256 бетке 315 000 жазба және 2400 сурет енген. 1994 жылы шыққан CD-ROM нұсқасына 120 000 сөздің дұрыс айтылуы да қосылған.

Тарих

Random House баспасы Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін анықтамалық кітаптар нарығына енді. Олар «Century Dictionary» және «Американ ағылшын тілінің сөздігі» кітаптарының құқығын сатып алды. Олардың алғашқы сөздігі – 1947 жылы жарық көрген Кларенс Барнхарттың «Америка колледжінің сөздігі», ол негізінен «The New Century Dictionary» сөздігіне, «Century» сөздігінің қысқартылған нұсқасына негізделген. 1950 жылдардың соңында «Америка колледжінің сөздігін» кеңейту туралы шешім қабылданды, ол жарық көргеннен бері әр қайта басылымда шамалы жаңартылып келді. Джесс Стайн мен Лоренс Урданг редакторлары басшылығымен олар «Америка колледжінің сөздігін» барлық салалардағы, әсіресе жеке есімдердегі көптеген жазбалармен толықтырып, 1966 жылы «Ағылшын тілінің Random House сөздігі: Толық басылым» деп жариялады. Бұл сөздік құрастыру және жинауда компьютерді қолданған алғашқы сөздік болды. 1966 жылғы басылымның алғы сөзінде Штайн (6-бет) «Random House Dictionary» сөздігінің «лексикографтың Сцилласы мен Харибдисі» арасындағы «лингвистикалық тұрғыдан дұрыс орта жолмен» жүретінін жазды: сөздік ағылшын тілін «түзетуге» бағытталған авторитеттік нұсқаулық болуы керек пе, әлде ол түсіндірмелерден мүлдем таза болуы керек пе, сонда пайдаланушыға ешқандай көмек көрсетпей, оны жаңылыстыруы мүмкін? 1982 жылы Random House өзінің сөздігіне негізделген компьютерлік орфографиялық тексеруші «The Random House ProofReader» сөздігін жариялады. 1987 жылы Стюарт Берг Флекснер редакциялаған баспа сөздіктің кеңейтілген екінші басылымы жарық көрді және 1993 жылы қайта қарастырылды. Бұл басылымда Merriam Webster Collegiate тәжірибесі қабылданды. «Collegiate» сөздігінен айырмашылығы, ол сөздердің тілге енген күнін көрсетті, ал Random House бірнеше жылдық кезеңді көрсетті. Мысалы, «Collegiate» 1676 жылды көрсетсе, Random House 1670–80 жылдарын ұсынған болуы мүмкін. Т. Р. Рид Вашингтон Пост газетінде бұл екінші басылымды «кеңпейілді» деп сипаттады. Random House сөздіктің атауына «Webster's» деген сөзді қосты, себебі апелляциялық сот Merriam Webster компаниясына қатысты шешімді күштен шығарды. «Random House Webster's» атауы қазір көптеген Random House басылымдарында қолданылады. 2001 жылы Random House «Random House Dictionary of the English Language» сөздігінің екінші басылымына негізделген «Webster's Unabridged Dictionary of the English Language» сөздігін жариялады. Сөздіктің нұсқалары басқа атаулармен де жарық көрді, соның ішінде «Webster's New Universal Dictionary» (бұрын мүлдем басқа сөздіктің атауы болған), «Webster's Encyclopedic Unabridged Dictionary» және «Webster's Encyclopedic Unabridged Dictionary of the English Language». Dictionary.com онлайн сөздігінің авторлық құқығындағы мазмұны Random House толық нұсқасына негізделген.