Кіріспе

Канадалық математик, математик

Джон Роберт Хендрикс (4 қыркүйек 1929 – 7 шілде 2007) – сиқырлы квадраттар мен гиперкубтар саласындағы еңбектерімен танымал канадалық әуесқой математик. Ол "Recreational Mathematics" журналында, сондай-ақ басқа да математикамен байланысты журналдарда көптеген мақалалар жариялаған.

Ерте өмір, білім және мансап

Хендрикс 1929 жылы Саскачеван провинциясының Реджина қаласында дүниеге келді. Ол отбасымен бірге ерте жасында Британ Колумбиясына, Ванкувер қаласына көшті. Британ Колумбия университетін бітіріп, математика бакалавры (B.A.) дәрежесін алды. Ол мансабын НАТО-ның ұшқыштарды даярлау бағдарламасында метеорология оқытушысы болып бастады, содан кейін 33 жыл бойы Канаданың Метеорологиялық қызметінде жұмыс істеді және 1984 жылы Манитоба провинциясының Виннипег қаласында зейнеткерлікке шықты. Хендрикс Канаданың Монархистік лигасы және Манитоба провинциялық кеңесі, сондай-ақ Канададағы Эдинбург герцогының сыйлығы сияқты ұйымдарға ерікті болып қызмет етті. Ол ерікті еңбегі үшін Канада 125 медалімен марапатталды.

Әуесқой математик

13 жасында Хендрикс сиқырлы квадраттарды жинауды бастады. Математикаға деген қызығушылығы арта түскен сайын, сиқырлы квадраттар мен кубтарға деген сүйіспеншілігі де өсті. Оның сиқырлы квадраттарға деген қызығушылығы оны жоғары өлшемдерге – сиқырлы кубтар, тесеракттар және тағы да басқаларға жеткізді. Ол төртінші өлшемді тесеракт үшін жаңа схема жасады. Бұл 1962 жылы жарияланды, онда ол үшінші реттік төрт, бес және алты өлшемді сиқырлы гиперкубтардың құрылысын көрсетті. Кейіннен ол үшінші реттік барлық 58 сиқырлы тесеракттың схемаларын алғаш рет жариялады. Хендрикс инкрустацияланған сиқырлы квадраттар мен кубтарды (және 1999 жылы сиқырлы тесерактты) жобалау саласында да сарапшы болды. Зейнетке шыққаннан кейін ол Канада мен АҚШ-тың солтүстігіндегі мектептерде және мұғалімдердің семинарларында сиқырлы квадраттар мен кубтар туралы көптеген лекциялар оқыды. Сондай-ақ ол Виннипегтегі Акадия орта мектебінде жеті жыл бойы жүргізген сиқырлы квадраттар мен кубтар курсын әзірледі.

Кейінгі жылдар

1996 жылдың сәуір айында Хендрикс және оның әйелі Селия Британдық Колумбиядағы Викторияға көшіп келді. Ол кезде ол Паркинсон ауруынан зардап шегіп, жүруге және жазуға қиналатын. Өзінің сиқырлы гиперкубтар туралы жеке жариялаған жұмысына көмектесу үшін ол жеке компьютер сатып алды, осыған дейін ол тек бағдарламаланатын калькуляторды қолданып жұмыс істеген болатын. Денсаулығы нашарлағанына қарамастан, Хендрикс сиқырлы гиперкубтармен жұмысын жалғастырды және осы кезеңде мына жетістіктерге қол жеткізді: 1999 жылдың сәуірінде бірінші кемелді сиқырлы тесеракт (16-рет); бірінші 32-рет кемелді сиқырлы тесеракт; 1999 жылдың қазан айында бірінші инкрустацияланған сиқырлы тесеракт (ішіне 3-рет инкрустацияланған 6-рет); және 2000 жылдың маусымында бірінші бимагикалық куб (25-рет). 2004 жылы Хендрикс денсаулығының нашарлауына байланысты математикалық жұмысын тоқтатуға мәжбүр болды. Ол 2007 жылы Викторияда 77 жасында дүние салды.