Кіріспе

Резато (Бреша диалектісінде: Резат) – Ломбардиядағы Бреша провинциясындағы коммуна. Ол Бреша, Боттичино, Кастенденоло, Маццано және Нуволера коммуналарымен шектеседі. Боттичино қаласына жақын орналасқандықтан, Резато көбінесе мәрмәр өңдеу қалашығы деп есептеледі. Резатолық тас кесушілер 15 ғасырдан бері Ботичино мәрмәрін өте шығармашылықпен және көркемдікпен өңдегені үшін әйгілі. Резатоны Ұлттар Достастығы Соғыс қабірлері комиссиясы әскери зираттары үшін мазар тастарын жасау орны ретінде таңдады.

Ежелгі дәуір

Резатодағы тарихқа дейінгі ең маңызды орын – Монте-Регоня тауының оңтүстік беткейінде орналасқан Ca' dei Grii үңгірі болды. 1954-1968 жылдар аралығында жүргізілген археологиялық зерттеулер нәтижесінде аймақтағы ең көне неолит дәуіріне жататын заттар табылды. Бұл үңгір, болжам бойынша, тас дәуіріндегі адамдарға немесе Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде отбасыларға паналауға арналған орын болған болуы мүмкін. 1969 жылы жақын жердегі мәрмәр карьері салдарынан қирады.

Қазіргі заман

Бұл қаланың аты ортағасырлық "Регадиум" деп есептеледі, бұл "патшалық сарай" деген мағынаны білдіреді және Бреша қаласын қоршаған аймақты белгілеу үшін қолданылған. Реццатоның құрылуына бенедиктин монахтары жерді кептіру және Вальверде жазығында суару арналарын қазу арқылы үлес қосты. Реццато 12 наурыз 1299 жылы еркін коммуна мәртебесін алды, сол кезде тұрғындары Брешия епископы Берардо Маггиден Санкт-Евфемия бенедиктин монастырынан тәуелсіздік алуға рұқсат сұрады. 14-шы ғасырда Гвельфтер мен Гибеллиндер арасындағы шайқастар нәтижесінде император Генрих VII қолдаған қуатты Висконти әулеті Милан мен оның төңірегіндегі аумақтарды басып алды. 15-шы ғасырда Ломбардияның батыс бөлігі Сфорца отбасының билігіне көшті, ал Брешия 1429 жылы Венеция Республикасының құрамына енді. Венеция билігі кезінде жергілікті сауда мен қолөнер гүлденді, Реццато мәрмәр өндірісімен танымал болды. Тас кесу Реццатода 15-шы ғасырдан 20-шы ғасырдың басына дейін басты кәсіп болып келді. Қалаға жақын орналасқандығы мен ерекше климатының арқасында көптеген ақсүйек отбасылар Реццатода демалыс үйлерін салды. Ақсүйек Джакомо Чиццола саясаттан шеттенгеннен кейін, Брешиядағы бай отбасылардың балаларына латын тілін үйрету үшін вилласында мектеп ашты. Математик Никколо Тарталья Эвклидтен сабақ берген, ал Чиццола ауыл шаруашылығы пәнін оқытқан. Бұл академия, мүмкін, әлемдегі ең көне ауыл шаруашылығы академиясы болған. 19-шы ғасырда Реццатоға танымал тұлғалар келді: Наполеон мен Гарибальди Вилла Фенаролиде бір түн қонақ болды, ал премьер-министр Джузеппе Занарделли жазғы демалысын өткізу үшін Реццатоға келіп тұратын. 15 маусым 1859 жылы Реццатода Гарибальди мен австриялық Карл фон Урбан арасындағы Екінші Тәуелсіздік соғысының шайқастарының бірі – Трепонти шайқасы болды. Муниципалдық аумақ 1928 жылы Вирле-Трепонти ауылын қосып алғаннан кейін қазіргі көлемін алды.

Топография

Реццато По аңғарының солтүстік бөлігінде, Брешия қаласының шығысына қарай, Брешиан Алпысының етегінде орналасқан. Аумағы үш үлкен морфологиялық макроаймақтан тұрады: Монте-Маддалена, Боттичино төбелері және Монте-Регонья арасындағы жазық дала. Төбелік жүйе Регонья, Фиено (қала аумағының ең биік нүктесі) және Маргуццо тауларынан, сондай-ақ Пеладло және Поджио Сан-Мартино деп аталатын екі төбеден құралған. Аумақтың солтүстік бөлігі төбелі, ал қаланың оңтүстік бөлігі жазық. Әкімшілік коммунаның жалпы ауданы құрайды. Аймақтың барлық төбелері әртүрлі тас түрлерінен тұрады. Біріншісі – кальций карбонаты мен магнийден тұратын "корна", ол шамамен 193 миллион жыл бұрын пайда болған. Бұл тас Монте-Регонья мен Монте-Маргуццо арасындағы аймақта, соның ішінде Поджио-Сан-Мартинода кездеседі. Монте-Регонья тауында жүргізілген маңызды зерттеулер теңіз мекендегендерінің әртүрлі қазбаланған түрлерін анықтауға мүмкіндік берді. "Корсо" тасының пайда болуы "корна" тасынан кейін көп ұзамай басталды. Бұл тас Монте-Регоньяның төменгі бөлігінде орналасқан. Өте төменгі жатқандықтан, бұл жер бұрын теңіз астында болған, сондықтан мұнда амонитолар мен теңіз кірпісінің қазбаланған қабықтары табылды. Монте-Регоньяның батыс жағында орналасқан "медоло" әлдеқайда жаңа (178 миллион жыл бұрын) пайда болған және әктас мраморларынан тұратын тас. Медоло терең теңіз ортасына тән, сондықтан мұнда да қазбаланған қабықтардың көптігі байқалады. Гарда көлінен шамамен қашықтықта, 1253 жылы салынған ежелгі "Naviglio Grande Bresciano" каналы өтеді, одан қазірдің күнінде көбінесе жабық, бірақ әлі де ауыл шаруашылығына пайдаланылатын көптеген шағын каналдардың кең жүйесі басталады. Басқа маңызды каналдардың бірі – Рино, таулардан бастау алып, Вирле-Трепонти тарихи орталығынан өтіп, Трепонти тас жолынан "Naviglio Grande" каналына құяды. Риноның құйылыс жанында, "Naviglio" суларынан Лупа каналы Трепонтиден оңтүстікке қарай Кастенденолоға қарай ағып өтеді. Боттичинодан Рино Мусия өзені төмен ағып, қаланың солтүстік-шығыс орманды аймағының бір бөлігін кесіп өтеді, содан кейін Бреша қаласына құяды.

Климат

Кёппен климаттық жіктеліміне сәйкес Реццатоның ылғалды субтропиктік климаты бар (Cfa). Оның орташа жылдық температурасы күндіз және түнде. Ең ыстық айлар маусым, шілде және тамыз, температурасы -тан -қа дейін. Ең суық айлар желтоқсан, қаңтар және ақпан, температурасы -тан -қа дейін. Қыс суық, бірақ қар жаууы сирек; ол негізінен желтоқсаннан ақпанға дейін болады. Жаз ылғалды болуы мүмкін, онда ылғалдылық деңгейі жоғары және ең жоғары температураға жетеді. Көктем мен күз әдетте жағымды, температурасы -тан -қа дейін ауытқиды. Жыл бойына салыстырмалы ылғалдылық жоғары, әсіресе қыста, ол көбінесе кештен кейінге дейін тұманға себеп болады, бірақ соңғы жылдары бұл құбылыс азайып барады. Жауын-шашын жыл бойы теңіздей таралады. Ең құрғақ ай - желтоқсан, ал ең жауын-шашынды айлар - сәуір/мамыр және қазан/қараша.

Демография

2017 жылдың 31 желтоқсанында Реццатоның халқы 13 576 адамды құрады. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан бері, Ломбардияның басқа да аймақтары сияқты Реццато да екі жаппай көші-қон толқынына тап болды: біріншісі – Италия ішіндегі жұмысшылардың көші, екіншісі – Аппенин түбегінен тыс елдерден келген иммигранттар. Бұл екі көші-қон екі түрлі экономикалық кезеңмен дәл келіп жатты. Бірінші көші-қон 1950-1960 жылдардағы экономикалық өркендеумен бірге болды, ол классикалық өнеркәсіп және мемлекеттік құрылысқа негізделген ерекше өсім кезеңі еді. Екінші көші-қон қызмет көрсету саласы, шағын өнеркәсіп және өнеркәсіптен кейінгі жағдайларға бағытталған мүлдем басқа экономикалық ортада жүзеге асты. Бірінші көші-қон итальяндықтарды – ауылдық жерлерден, таулардан, сондай-ақ Оңтүстік, Шығыс немесе Ломбардияның басқа провинцияларынан келгендерді қамтыды.

Негізгі көрікті жерлер

PInAC, немесе Альдо Сибалди Халықаралық балалар өнері галереясы, 1969 жылы ресми түрде ашылды және қаланың ең маңызды мұражайы болып табылады. Бүгінде ол Дисциплина көшесіндегі, ескі құлшылықтан шығарылған Санкт-Александр шіркеуінде 6000-нан астам өнер туындысын сақтайды. Ғимарат – галерея және ашық білім беру орталығы, онда оқу курстары мен тәжірибелік дидактикалық шаралар өткізіледі. Балалардың суреттері бүгінге дейін жиналып, зерттеледі және каталогталады. Галерея балалар өнерін және баланың әлемге деген көзқарасын насихаттауға мүдделі мектептермен ынтымақтаса жұмыс істейді. Галерея коллекцияларының ерекшелігі – көп ұлттылық құрамы. Ұлттық және халықаралық деңгейде танымал суретшілермен ересектерге арналған шеберлік сабақтары ұйымдастырылады. Вилла Авогадро Фенароли: Бұл әсем орналасқан вилла Понте және Канале ауылдарының арасында төрт ғасыр бойы Брешиялық ақсүйектер Авогадро мен Фенаролилерге тиесілі болды. Оның солтүстік жақ бөлігі 16 ғасырға дейін сақталған, сондай-ақ қазіргі Скалабрини көшесіне қарап тұрған балконы да соған жатады. 16 ғасырлық сарай Ливанның самырсын ағаштарының көлеңкесінде, бақтың шетіне жақын орналасқан. 1840 жылы готикалық стильдегі жылыжайлар салынды, ал бақтар 1863 жылы қайта жаңартылды. 2006 жылдан бері вилла Palace қонақ үйі ретінде қызмет етеді. Баххус ғибадатханасы: Бұл Фенаролилердің 18 ғасырда Санкт-Петер төбесіндегі жеке саябағында салған шағын ғибадатханасы. Ол вилланың артындағы әсем баспалдақтарды жауып тұрады. 2001 жылы ұрылар ғибадатхананың бағаналарын ұрлап алып, күмбезін және трабеациясын жерге тастап кетті. Резато муниципалитеті оны жылдам жөндеп, қаланың тарихы мен мәдениетінің символын қайта жаңғыртты. Родольфо Вантини мектебі: Брешия неоклассицизмінің табысына қол жеткізудің бір себебі, әрине, ақ Ботичино тасын пайдалану. Бірақ, кемелдікке ұмтылатын стиль үшін өте білікті ағаш шеберлері мен кесушілер қажет болды. Сондықтан Родольфо Вантини Резатода осындай жұмысшыларды даярлау үшін мектеп ашу туралы ой түйді. Мектеп 1839 жылы қалалық әкімшілікте ашылды. Қазіргі таңда мектеп қаланың оңтүстігінде, заманауи ғимаратта орналасқан. Вантини сонымен қатар Брешиядағы ең талантты сәулетшілердің бірі болды.

Вальвердедегі біздің әйелдің ғибадатханасы

Қасиетті орын қаланың солтүстік бөлігіндегі үлкен орманды аймақта ("жасыл аңғар" деген мағына беретін "Вальверде" деп аталады) салынған. Бұл жерде 1099 жылы Ротонда деп аталатын шағын шіркеу салынған, ол бүкіл аймақтың діни сенімінің ең ежелгі белгісі болып табылады. Қасиетті орынның өзі 1601 және 1643 жылдар аралығында ғана салынды, Милан архиепископы Карло Борромео қалаға келгеннен кейін, ауылдық жерде үлкен шіркеу салынсын деп бұйрық берді. Онда 15 ғасырда тасталып, қираған көптеген құрбандық орындары шашыраңқы түрде орналасқан еді. Бұл орын бүкіл провинциядағы ең маңызды жерлердің бірі, себебі "Вальверде кереметі" деп аталатын оқиға осы жерде болған – 1399 жылдың жазында Мәриям мен Мәсіхтің бірдей көрінуі. Кейбір жылнамаларда шаруаның егістігінде жұмыс істеп жүргенде, кенеттен қызыл киім киген адамды көріп, оны Мәсіх деп танығаны айтылады. Мәсіх шаруаға қапшығындағы үш нанды жақын жердегі тоғанға лақтырып тастауды бұйырды. Шаруа тоғанға келгенде, Қасиетті Мариямды көрді, ол оны тоқтатты және нанды тоғанға лақтырмай, Мәсіхке қайта оралуын бұйырды. Шаруа Мәсіхке қайта оралды, содан кейін тағы бір рет тоғанға келді, онда Мәриям оған үш нанның соғыс, ашаршылық және оба эпидемиясын білдіретінін айтты. Бір нанды ғана (обаны бейнелейтінін) тоғанға лақтыру арқылы Мәриям ауылды соғыс пен ашаршылықтан сақтап қалды. Хроникаларға сәйкес, 1711 жылдың 11 қазанында тағы бір көрініс болды, онда жақын орманнан қастаң жинап жүрген екі бала кенеттен тоғаннан жарқын жарық шығып, әйел дауысы шақырып тұрғанын көрді. 1399 жылғы көріністі еске алу үшін әр жылдың шілде айының соңғы жексенбісінде қала орталығынан қасиетті орынға, содан кейін киелі тоғанға қасиетті тұлғалардың тарихи шеруі ұйымдастырылады. Онда шаруа кейпіндегі адам суға сүңгіп, киелі нанның бір бөлігін алып шығады.

Жақып шіркеуі

Valverde әйелінің ғибадатханасымен бірге Реццатодағы ортағасырлық діни сенімнің ең маңызды символы болып табылады. Кішкентай шіркеу 1122 жылы қаланың оңтүстік бөлігінде, даланың ортасында салынған. Римге қатынайтын жол бойында орналасқандықтан, бұл шіркеу паломниктерге арналған қонақ үй ретінде қызмет етті, олар Castenedolo қаласының жанында қоныстанған қарақшылар тобынан шабуылға ұшырады. 1132 жылы, жиі тонаулардың салдарынан, папа Иннокентий XII шіркеуді және қонақ үйді ұлықтамағандарды қауымнан шығаруға бұйырды. 15 ғасырда шіркеудің айналасына үлкен кассина корте салынды. 1960 жылға дейін мұнда 300-ден астам адам тұрды және әр жексенбі сайын қаладан дін қызметкері келіп, қасиетті мисса өткізді.

Санкт-Петер францискандық монастыры

1008 жылы бенедиктин монахтары Санкт-Петер төбесіндегі римдік вилланың орнында салып, 1460 жылға дейін Резатоның басты шіркеуі ретінде қызмет етті. Одан кейін ол капуциндер монастырына айналды. 1798 жылы француздар жапқан, 1836 жылы қайта ашылған, ал 1866 жылы итальян үкіметі қайта жапқан монастырь 1869 жылы францискан монахтарымен қайта ашылып, Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде түрме ретінде пайдаланылды. Онда ежелгі кітапхана бар.

Көлік

A4 тас жолы (Турин-Милан-Венеция-Триест) қаланың оңтүстігінен өтеді, ал SS 11 бағыты, Падана Супериоре тас жолы және SS 45bis бағыты, Gardesana Occidentale тас жолы тікелей Реццатоға жетеді. Реццатоға ең жақын теміржол станциясы Брешада орналасқан (Реццато теміржол станциясы 1990 жылдардың ортасына дейін жұмыс істеді), Милан-Венеция теміржол желісінде. Ең жақын әуежай Монтикиариде (8 км) орналасқан. Қала 1887 жылдан 1954 жылға дейін Бреша, Сало және Гарда көлімен трамвай арқылы, ал 1897 жылдан 1967 жылға дейін теміржол арқылы байланысты болған. Қала ішінде шамамен 7 км велосипед жолдары бар. Реццато Гарда көлімен Реццато-Вобарно велосипед жолы арқылы да байланысты. 2017 жылдың екінші жартысында Бреша метрополитенін қалаға дейін ұзарту мүмкін болмағандықтан, жергілікті теміржол станциясын қайта ашу мүмкіндігі қарастырылуда.